VII SA/Wa 2863/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-02-12
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę (lub decyzji zatwierdzającej projekt zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych) może wiązać się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, uzasadniającym wstrzymanie jej wykonania na podstawie art. 61 § 3 PPSA?Ratio decidendi
Wykonanie decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę, w tym decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, może wiązać się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W szczególności, gdy stwierdzenie nieważności może prowadzić do konieczności rozbiórki obiektu budowlanego, a skarżący wskazuje na trudności mieszkaniowe i rehabilitacyjne dla rodziców, uzasadnia to wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi.Stan faktyczny
Skarżący R. W. wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia [...] października 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia [...] czerwca 2015 r. stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z dnia [...] listopada 2013 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Skarżący argumentował, że brak możliwości kontynuowania robót budowlanych uniemożliwia zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych i rehabilitacyjnych jego rodziców, co generuje znaczne szkody majątkowe i psychiczne.Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. W. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r., znak: [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...]
W skardze z dnia 13 listopada 2015 r. R. W. wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ww. decyzją z dnia [...] października 2015 r., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2015 r., stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany zamienny nadbudowy i przebudowy budynku byłej pieczarkarni na cele mieszkalne, zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] na nieruchomości o oznaczeniu geodezyjnym nr [...], udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych związanych z realizacją przedmiotowego obiektu oraz nakładającej obowiązek uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie.
W uzasadnieniu wniosku R. W., odnosząc się do przesłanki określonej w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwana dalej p.p.s.a.), tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody bądź spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wskazał, iż z uwagi na brak możliwości kontynuowania i zakończenia robót budowlanych, jego rodzina pozostaje bez właściwego dla zaistniałych potrzeb - miejsca zamieszkania. Budynek mieszkalny miał zaspokoić potrzeby mieszkalne i rehabilitacyjne rodziców skarżącego - osób w podeszłym wieku, cierpiących na szereg przewlekłych chorób z których jedna porusza się na wózku inwalidzkim. Co więcej, okoliczności te wywołują stały dyskomfort psychiczny, deficyt bezpieczeństwa i stabilizacji życiowej oraz obawę o byt własny i swoich najbliższych, gdyż właściwe warunki bytowania rodziców skarżącego są dla niego wartością nadrzędną, a on sam poczuwa się do obowiązku tych potrzeb zaspokojenia - czego nie jest w stanie uczynić w konsekwencji działań organów urzędowych. Powstała szkoda nie będzie mogła być w żaden sposób zrekompensowana czy wynagrodzona w przyszłości i tym samym pociąga za sobą nieodwracalne, negatywne konsekwencje tak w sferze majątkowej, jak i psychicznej - zarówno skarżącego jak i jego najbliższej rodziny gdyż efekt okoliczności rozpatrywania kwestii spornych - w sposób rozległy odbił się negatywnie na zdrowiu wszystkich - zarówno zainteresowanych jak i poszkodowanych w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu rozpoznania skargi przez Sąd zasługuje na uwzględnienie. Sąd wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o ocenę wniosku skarżącego, jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w aspekcie wystąpienia bądź też niewystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, to jest niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym zaznaczyć należy, iż Sąd nie bada zasadności samej skargi na etapie rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności. Kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowości zastosowania przez organ przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni, Sąd dokona dopiero po przeprowadzeniu rozprawy.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyraża się pogląd, że decyzja o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę rodzi niekiedy daleko idące skutki prawne dla strony. Stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę wiąże się bowiem zasadniczo z koniecznością wszczęcia postępowania naprawczego, które w konsekwencji może prowadzić nawet do rozbiórki całości lub części obiektu budowlanego wybudowanego w oparciu o pozwolenie na budowę, do którego odnosi się decyzja kontrolowana. W przypadku wstrzymania wykonania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, nie chodzi więc o ocenę, czy zasadna jest rozbiórka obiektu budowlanego, ale czy może powstać znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki wywołane stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeżeli okazałoby się, że w wyniku uwzględnienia skargi decyzja o pozwoleniu na budowę jest prawidłowa. W takiej też sytuacji może powstać kwestia powrotu do stanu, który istniał przed stwierdzeniem nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, co wiązać się może z niebezpieczeństwem wyrządzenia stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, a więc uzasadniać konieczność udzielenia stronie ochrony tymczasowej na etapie postępowania sądowego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2015 r., sygn. akt II OZ 268/15, z dnia 22 grudnia 2015 r., sygn. akt II OZ 1305/15).
Powyższe rozważania należy także odnieść do niniejszego stanu faktycznego, tj. decyzji zatwierdzającej projekt budowlany zamienny i udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, która niewątpliwe ma charakter decyzji o pozwoleniu na budowę.
W tej sytuacji uznać należało, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie wiązało się z niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. Zaistniały zatem przesłanki warunkujące możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W odniesieniu do zakresu wniosku wskazać trzeba, że wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest równoznaczne ze wstrzymaniem wykonania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Na marginesie zauważyć jedynie wypada, że kontynuowanie przez inwestora robót budowlanych, a do tego zmierza chyba argumentacja zawarta we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, odbywa się na wyłączne ryzyko inwestora, który powinien być świadomy, że niekorzystne dla niego rozstrzygnięcie wiązać się będzie z wszczęciem odpowiedniej procedury, w wyniku czego może ponieść znacznie większe koszty. Inwestor sam winien ocenić ryzyko związane z kontunuowaniem procesu inwestycyjnego.
W związku z powyższym na podstawie art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło