VII SA/Wa 2864/16

WyrokWSA w Warszawie2017-11-07

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska, Karolina Kisielewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji organu nadzoru budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB w przedmiocie samowoli budowlanej, została wydana z naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo oceniły, iż decyzja PINB w przedmiocie samowoli budowlanej nie była dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności. Organy prawidłowo zakwalifikowały sporną konstrukcję jako ogrodzenie, a nie mur oporowy, co uzasadniało zastosowanie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu eliminację kwalifikowanych wad prawnych, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sporna była budowa ogrodzenia o wysokości 3,65 m na działce I. M.H., która zdaniem skarżącego stanowiła mur oporowy i była samowolą budowlaną. Skarżący zarzucił organom błędną kwalifikację obiektu jako ogrodzenia i zastosowanie niewłaściwego trybu postępowania legalizacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę VII SA/Wa 2864/16 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2016r, znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania B. Ł. od decyzji L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].07.2016r odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasto Z. z dnia [...].07.2014r - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasto Z. po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wykonania bez wymaganego zgłoszenia części ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m położonego między posesjami nr [...] i [...] przy ul. J. w Z. wydał w dniu [...] lipca 2014r decyzję stwierdzającą brak przesłanek do wydania inwestorowi I. M.H. ( właścicielce nieruchomości położonej przy ul. J. w Z.) nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia do stanu poprzedniego albo nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych w warunkach samowoli budowlanej robót związanych z budową części ogrodzenia posiadającego wysokość 3,65 m na odcinku dwóch przęseł, położonego na działce nr [...] przy granicy działki nr [...], licząc od poziomu terenu posesji nr [...]. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji wystąpili B. i B. Ł. (właściciele działki nr [...]) podnosząc, że " w zakresie w jakim ogrodzenie stanowi mur oporowy organ powinien prowadzić postępowanie w oparciu o art. 48 lub 49b Prawa budowlanego i ustalić opłatę legalizacyjną, a nie zakończyć postępowanie wydaniem w/w decyzji "na podstawie oceny technicznej". Ponadto wnioskodawcy zarzucili, że przedstawiona ocena techniczna dotycząca analizy nasłonecznienia została sporządzona "tendencyjnie", zaś zawarte w niej stwierdzenie, iż wybudowane ogrodzenie "nie ma praktycznego wpływu na nasłonecznienie pomieszczenia kuchennego" jest nie do przyjęcia. Ich zdaniem ocena nie jest obiektywna, gdyż została sporządzona przez osobę pełniącą funkcję kierownika budowy, a więc osobę odpowiedzialną za samowolne wykonanie "konstrukcji muru oporowego i płotu o wysokości 3,65 m". Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasto Z. z dnia [...].07.2014r [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].07.2016r odmówił stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji. [...] WINB wyjaśnił, że stwierdzenie nieważności stanowi nadzwyczajny środek weryfikacji decyzji administracyjnej, będący wyjątkiem od zasady trwałości decyzji, wyrażonej w art. 16 Kpa. Instytucja ta służy eliminacji z obrotu prawnego jedynie takich rozstrzygnięć, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawa i systemu prawnego. W zakresie orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organ bada , czy w związku z wydaniem decyzji objętej kontrolą wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w przepisie art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa przy czym taka ocena dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej decyzji. Przesłanki stwierdzenia nieważności zostały w powyższym przepisie wyliczone wyczerpująco, zatem nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet ścieśniająco (patrz: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10.11.1998r. sygn. akt IV SA 912/97 - LEX nr 45693). W ocenie organu kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. [...] WINB stwierdził, że w odniesieniu do robót budowlanych obejmujących wykonanie bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi części ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m położonego między posesjami nr [...] i [...] przy ul. J. w Z. zastosowanie miały przepisy art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Z dokumentów dotyczących weryfikowanej decyzji wynika bowiem, że inwestor wykonał ogrodzenie działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej. W trakcie oględzin ustalono, że I.H. wykonała w całości na swojej działce nr [...] ogrodzenie z elementów betonowych prefabrykowanych o wysokości 2,0 m. Przy czym wysokość ogrodzenia położonego na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...] mierzona przy budynku nr [...] wynosi łącznie z istniejącą starą podmurówką 3,65 m. Zatem przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem weryfikowanej decyzji było wyłącznie wykonanie samego ogrodzenia, nie zaś części istniejącej przed jego budową. Przepisy ustawy Prawo budowlane nie różnicują sytuacji prawnej od tego, czy zrealizowane ogrodzenie przekracza ustawowo określoną wysokość wyłącznie od strony działki sąsiedniej w stosunku do działki inwestora, w wyniku różnicy poziomu gruntu, czy też z obu stron (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 08.12.20lOr. sygn. II SA/Łd 934/10 - orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym przy określeniu wysokości ogrodzenia decydująca jest wysokość jego części nadziemnej liczona w najwyższym punkcie. Bez wpływu zaś pozostaje ewentualne wykonanie ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m z wykorzystaniem wcześniej istniejącego elementu nie przekraczającego tej wysokości - istniejącej podmurówki. Efektem działań inwestora jest bowiem wytworzenie substancji budowlanej w postaci ogrodzenia o parametrach techniczno-metrycznych odmiennych od wcześniej istniejących. Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego ogrodzenie działki już zabudowanej jest urządzeniem budowlanym, zaś niezabudowanej - obiektem budowlanym (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2009r. sygn. akt II OSK 1781/07 oraz z dnia 28.10.2009r. sygn. akt II OSK 1709/08 ). W konsekwencji, w przypadku gdy ogrodzenie zostało wybudowane jako urządzenie budowlane związane z budynkiem nie mogą go dotyczyć przepisy art. 49b ustawy Prawo budowlane, albowiem odnoszą się one do budowy bez wymaganego zgłoszenia wyłącznie obiektów budowlanych lub ich części. Zatem w ocenie [...] WINB organ powiatowy zastosował w omawianym przypadku właściwy tryb postępowania naprawczego prowadząc je na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego. Postępowanie naprawcze prowadzone w trybie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego powinno zakończyć się wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przy czym jeżeli okaże się, że wszystkie czynności lub roboty które ewentualnie można nakazać zostały już dobrowolnie wykonane bądź nie ma potrzeby ich wykonywania, to organ powinien zakończyć prowadzone postępowanie legalizacyjne merytorycznie wydając decyzję o odstąpieniu od nakładania obowiązków wymienionych w art. 51 Prawa budowlanego. Rozstrzygając w niniejszej sprawie organ powiatowy oparł się na dowodzie w postaci oceny technicznej, przedstawionej przez inwestora robót zgodnie z żądaniem zawartym w wydanym na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego postanowieniu PINB z dnia [...].03.2014r (postanowienie to zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem [...] WINB z dnia [...].04.2014r. Z przedłożonej przez inwestora oceny technicznej dotyczącej analizy nasłonecznienia dla domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej B. i B. Ł. sporządzonej przez osobę o stosownych uprawnieniach budowlanych wynika, że lokalizacja pomieszczenia piwnicznego poniżej poziomu terenu oraz lokalizacja okna na elewacji północnej powoduje, że pomieszczenia te nie mają zapewnionego naturalnego nasłonecznienia bez względu na lokalizację dodatkowych przeszkód ( ogrodzenia ). Skoro inwestor robót przedłożył określone dokumenty stanowiące w istocie ważne dowody w sprawie, przy braku okoliczności negujących wiarygodność przedłożonego dowodów, należało je uwzględnić. Bez wątpienia ocena techniczna stanowi istotny dowód w sprawie, a pominięcie tego dowodu może nastąpić w wyniku obalenia jego mocy dowodowej, poprzez - przykładowo - przedstawienie ekspertyzy technicznej zawierającej odmienne ustalenia i wnioski na tę samą okoliczność. Natomiast dopóki moc dowodowa danego dokumentu nie została obalona, organ administracyjny ma obowiązek uwzględnienia jego treści przy rozstrzyganiu danej sprawy. Ponadto, w oparciu o zebrany materiał dowodowy stwierdzić należy, iż kontrolowana decyzja została wydana przez organ właściwy, skierowano ją do osoby będącej inwestorem robót i nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym orzeczeniem ostatecznym. Kontrolowana decyzja nie była również niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wydanie nie wypełnia przesłanki o braku podstawy prawnej do jej wydania, ani też nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Nie można również uznać, aby w odniesieniu do tej decyzji wystąpiła przesłanka nieważności określona w art. 156 § 1 pkt 6 Kpa. Ubocznie organ nadzorczy zauważył, że wnioskodawcom doręczony został odpis weryfikowanej decyzji, przy czym z akt sprawy wynika, że nie skorzystali oni z przysługującego prawa do wniesienia odwołania od tej decyzji. Zatem organ powiatowy stworzył stronie warunki dla obrony jej praw w trybie instancyjno-administracyjnym, zgodnie z wymaganiami procesowymi Kodeksu postępowania administracyjnego. Natomiast postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie, czy dana decyzja dotknięta została jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 Kpa, a nie ponowne rozpatrzenie sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. Po rozpatrzeniu odwołania B. Ł. oraz przeanalizowaniu akt przedmiotowej sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko organu pierwszej instancji, iż kontrolowana decyzja nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 Kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie podzielił zarzutu błędnego zastosowania procedury legalizacyjnej w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, zamiast trybu przewidzianego w art. 48 i art. 49b Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że ogrodzenie działki zabudowanej stanowi urządzenie budowlane, co pozwala na zastosowanie w sprawie trybu postępowania przewidzianego w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego. Takie stanowisko prezentowane jest w wyroku NSA z dnia 19.04.2012 r., sygn. akt: II OSK 187/11, wyroku NSA z dnia 13.01.2009 r., sygn. akt: II OSK 1781/07 oraz w wyroku NSA z dnia 28.10.2009 r., sygn. akt: II OSK 1709/08. Również w wyroku NSA z dnia 07.12. 2011 r., sygn. akt: II OSK 1792/10 przyjęte zostało podobne stanowisko stanowiące, że ogrodzenie działki już zabudowanej jest urządzeniem technicznym, związanym z istniejącymi już na działce zabudowaniami. Realizacja ogrodzenia działki zabudowanej nie jest tożsama z wykonaniem ogrodzenia na działce niezabudowanej, w tej ostatniej sytuacji powstaje bowiem obiekt, o jakim mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Ponieważ B.Ł. w odwołaniu wskazuje orzecznictwo, dotyczące kwalifikacji prawnej ogrodzeń, które jest odmienne od przedstawionego powyżej to zgodnie ze stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku z dnia 30 maja 2008r. sygn. akt II OŚK 404/08 należy przyjąć, że "jeżeli przepis prawa dopuszcza rozbieżną interpretację, mniej lub bardziej uzasadnioną, to wybór jednej z takich interpretacji, nie może być oceniany jako rażące naruszenie prawa. Zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek nie budzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa". W związku z powyższym rozbieżności w orzecznictwie nie pozwalają zakwalifikować decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m wymaga dokonania zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. Określona w przepisach wysokość ogrodzenia określa taką wysokość nie odnosząc jej do gruntu inwestora, ale jako wartość względem gruntu. Pomiar taki powinien odnosić się do wysokości ponad gruntem, przy czym w razie różnicy wysokości terenu dla oceny zaistnienia przesłanek z art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zasadnicze znaczenie powinien mieć pomiar wskazujący wysokość wyższą. Rozstrzygnięcie zawarte w kontrolowanej decyzji zostało oparte na dowodzie w postaci oceny technicznej polegającej na analizie nasłonecznienia dla domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, którą inwestor przedstawił zgodnie z żądaniem zawartym w postanowieniu PINB z dnia [...].03.2014 r., znak: [...]. Ocena techniczna została wykonana przez osoby legitymujące się stosownymi uprawnieniami. Z analizy nasłonecznienia wynika, że lokalizacja pomieszczenia piwnicznego poniżej poziomu terenu oraz lokalizacja okna na elewacji północnej powoduje, że pomieszczenie to nie ma zapewnionego naturalnego nasłonecznienia, bez względu na lokalizację innych dodatkowych przeszkód. Następnie na podstawie tej opinii oraz przeprowadzonych oględzin organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego uznał, że prace budowlane zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną i obowiązującymi przepisami technicznymi, a nadto nie zagrażają bezpieczeństwu. W konsekwencji takich ustaleń stwierdził brak podstaw do nałożenia na inwestora I. H. obowiązku, o obowiązków których mowa w art. 51 ust 1 Prawa budowlanego. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasto Z. było prawidłowe, a kwestionowana decyzja, która je zakończyła nie jest obarczona żadną z wad, wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł B.Ł.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: - przepisu art. 3 pkt. 1 i 9 ustawy prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że "zamierzenie inwestycyjne,, nazywane "ogrodzeniem,, posadowione na posesji I.H.stanowi urządzenie budowlane, a nie jest obiektem budowlanym, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego zaakceptowania procedury, w oparciu o przepisy art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i nie uznania, że doszło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji gdy powinien zostać zastosowany tryb z art. 48 i 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, - naruszenie przepisów art. 50 i 51 ustawy prawo budowlane poprzez ich błędną wykładnię: polegającą na przyjęciu, iż mają one zastosowanie do legalizacji inwestycji polegającej na budowie "zamierzenia inwestycyjnego,, nazywanego "ogrodzeniem, a będącego obiektem budowlanym. W uzupełnieniu skargi pełnomocnik skarżącego podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, poprzez zastosowanie wobec samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego (jakim jest mur oporowy) przepisu art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, który powinien mieć zastosowanie w sytuacjach innych, unormowanych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności z dokumentacji fotograficznej, ale również z przedłożonej przez inwestorkę oceny technicznej, wynika jednoznacznie, że na terenie nieruchomości nr [...] położonej w Z. przy ulicy J. I. H. pobudowała mur oporowy na granicy z działką nr [...], należącą do skarżącego. Tymczasem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasto Z. zakwalifikował ten obiekt jako ogrodzenie, a [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, w ogóle nie pochylili się nad tym zagadnieniem. Organy te nie dopełniły obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ani też obowiązku dokonania dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Oceniając w przedmiotowej sprawie charakter konstrukcji będącej przedmiotem sporu organy nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności winne były jednoznacznie ustalić, czy konstrukcja ta w istocie jest ogrodzeniem, jak chce tego inwestor, czy też jest to konstrukcja o charakterze oporowym jak twierdzi skarżący. W skardze skarżący zakwestionował przedłożoną przez inwestora ocenę techniczną z lipca 2014 sporządzoną przez mgr inż. S. K. r., uznając ją za niedorzeczną, albowiem już na pierwszy rzut oka widocznym jest, że inwestorka wywyższyła grunt na swojej działce, podnosząc go o około dwa metry i wyrównując do poziomu pierwszej kondygnacji budynku mieszkalnego. Zatem kategoryczne stwierdzenie autora opracowania, jakoby ze względu na swą techniczną słabość, przedmiotowa konstrukcja nie mogła być uznana za mur oporowy, a jedynie za ogrodzenie, wymyka się racjonalnemu osądowi i nie pozwala na logiczną polemikę. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu. Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie sąd kontroluje decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016r wydaną w postępowaniu nadzwyczajnym w trybie stwierdzenia nieważności. Prowadzone w trybie nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy jakie ma miejsce w przypadku postępowania odwoławczego, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji. W rozpatrywanej sprawie, organ nadzorczy prawidłowo ustalił, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasto Z. z dnia [...].07.2014r nie jest dotknięta żadną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Z akt sprawy zakończonej kwestionowaną decyzją wynika, że skarżąca w warunkach samowoli budowlanej wykonała na swojej działce nr [...] ogrodzenie z elementów betonowych prefabrykowanych o wysokości 2m ( wysokość mierzona od strony inwestora ). Ogrodzenie jest usytuowane między posesją inwestora, a posesją skarżącego. Przy czym wysokość ogrodzenia przy granicy sąsiedniej działki skarżącego nr [...] mierzona przy budynku skarżącego wynosi na odcinku dwóch przęseł łącznie z istniejącą starą podmurówką 3,65 m. Organ trafnie ustalił, że przy określeniu wysokości ogrodzenia decydująca jest wysokość jego części nadziemnej liczona w najwyższym punkcie. Bez wpływu zaś pozostaje ewentualne wykonanie ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m z wykorzystaniem wcześniej istniejącego elementu nie przekraczającego tej wysokości - istniejącej podmurówki. Efektem działań inwestora jest bowiem wytworzenie substancji budowlanej w postaci ogrodzenia o parametrach techniczno-metrycznych odmiennych od wcześniej istniejących. Zatem przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem weryfikowanej decyzji było wykonanie wyłącznie samego ogrodzenia, nie zaś części istniejącej przed jego budową w postaci podmurówki. W stosunku do podmurówki było prowadzone odrębne postępowanie. W sprawie bezspornym jest, że inwestorka wykonała ogrodzenie działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej. Ogrodzenie działki już zabudowanej niewątpliwie jest urządzeniem technicznym związanym z istniejącymi na działce zabudowaniami zgodnie z definicją urządzenia zawartą w art. 3 pkt. 9 ustawy Prawo budowlane. Taka kwalifikacja ogrodzenia znajduje też oparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (patrz: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2009r. sygn. akt II OSK 1781/07 oraz z dnia 28.10.2009r. sygn. akt II OSK 1709/08 ). W konsekwencji, w przypadku gdy ogrodzenie zostało wybudowane jako urządzenie budowlane związane z budynkiem nie mogą go dotyczyć przepisy art. 49b ustawy Prawo budowlane, albowiem odnoszą się one do budowy bez wymaganego zgłoszenia wyłącznie obiektów budowlanych lub ich części. Tym samym nietrafny pozostaje zarzut zastosowania błędnej wykładni przepisu art. 3 pkt. 9. Prawa budowlanego, przez przyjęcie że ogrodzenie stanowi urządzenie budowlane, a nie jest obiektem budowlanym. Nietrafny jest także zarzut błędnego zastosowania procedury legalizacyjnej. Inwestor wykonał część ogrodzenia o wysokości przekraczającej 2,20m, co wymagało dokonania zgłoszenia zgodnie z art. 30 ust 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Ponieważ takiego zgłoszenia inwestor nie dokonał dlatego należało przeprowadzić postępowanie legalizacyjne. Postępowanie zakończone weryfikowaną decyzją było prowadzone w prawidłowym trybie przepisów art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Z uwagi na zaistniałe wątpliwości, czy wybudowane ogrodzenie o wysokości powyżej 2.20m na odcinku dwóch przęseł położone między posesjami nie powoduje przesłaniania okien budynku skarżącego konieczna była ocena techniczna do przedłożenia której inwestor został zobowiązany postanowieniem PINB z dnia [...].03.2014r (postanowienie to zostało utrzymane w mocy ostatecznym postanowieniem [...] WINB z dnia [...].04.2014r.). Organ powiatowy oparł się na dowodzie w postaci oceny technicznej, przedstawionej przez inwestora i sporządzonej przez osobę o stosownych uprawnieniach budowlanych. Z oceny technicznej wynika, że lokalizacja pomieszczenia piwnicznego poniżej poziomu terenu oraz lokalizacja okna na elewacji północnej powoduje, że pomieszczenia te nie mają zapewnionego naturalnego nasłonecznienia bez względu na lokalizację dodatkowych przeszkód ( ogrodzenia ). Ponieważ nie było potrzeby nakładania na inwestora obowiązków wymienionych w art. 51 Prawa budowlanego organ powiatowy zakończył prowadzone postępowanie legalizacyjne merytorycznie wydając decyzję o odstąpieniu od nałożenia wymienionych obowiązków. Wbrew zarzutom skarżącego organ prawidłowo zakwalifikował wybudowany obiekt jako ogrodzenie. Taka kwalifikacja wynikała już z protokołu oględzin z dnia 12 lipca 2013r przeprowadzonych z udziałem skarżącego, który podnosił, że " mur wraz z ogrodzeniem między posesjami ogranicza dostęp światła słonecznego do budynku". Po dokonaniu oględzin organ pismem z dnia 24.10.2013r zawiadomił o prowadzeniu postępowania w sprawie samowolnie wykonanych robót budowlanych związanych z budową ogrodzenia między posesjami. Przedmiotem postępowania zakończonego kontrolowaną decyzją była budowa ogrodzenia i tak określony przedmiot sprawy nie był kwestionowany. Obecnie podnoszony zarzut dotyczący wadliwego zakwalifikowania ogrodzenia, które jak twierdzi skarżący stanowi mur oporowy nie może zostać uwzględniony z uwagi na nadzwyczajny charakter postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji. Zarzut taki skarżący mógł zgłosić w postępowaniu zwykłym gdyż w postępowaniu w sprawie o stwierdzenia nieważności decyzji organ bada wyłącznie, czy wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w przepisie art. 156 § 1 pkt 1-7 Kpa. Przy czym taka ocena dokonywana jest w oparciu o stan faktyczny i prawny z daty wydania kwestionowanej decyzji. Organ nadzorczy trafnie ocenił, iż badana decyzja nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., obligującą organ do stwierdzenia jej nieważności. Badana decyzja została bowiem wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do stron postępowania, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Sąd stwierdza, że organ nadzorczy prawidłowo wypełnił swoje ustawowe obowiązki i uzasadnił stanowisko wyrażone w decyzjach w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło