VII SA/Wa 2908/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Z. M. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) października 2011 r. znak (...) w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu. I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego P. O. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 307,50 złotych (trzysta siedem złotych i pięćdziesiąt groszy ), w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 złotych (dwieście pięćdziesiąt), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 57,50 złotych (pięćdziesiąt siedem złotych pięćdziesiąt groszy). Decyzją z dnia (...) października 2010 r., znak: (...) Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 27 ust 1 i 2 oraz art. 31a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej – tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm. (dalej: upis), w związku z art. 104 i 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. (dalej: kpa): 1) wycofał z obrotu na terenie całego kraju wyrób o nazwie "T." określony jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich oraz wszystkie podobne wyroby, mogące mieć wpływ na bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, 2) nakazał zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu wyrobami, o których mowa w pkt 1, 3) decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu tej decyzji Główny Inspektor Sanitarny podał, że w związku ze stwierdzeniem przez Ministra Zdrowia wystąpienia na terenie całego kraju, bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi po użyciu wyrobu o nazwie handlowej "T." określonego jako przeznaczony do celów kolekcjonerskich i wyrobów jemu podobnych (tzw. "dopalaczy") oraz koniecznością natychmiastowego zaprzestania działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu tych wyrobów nakazał w drodze decyzji wycofanie z ich obrotu, w tym zamknięcie obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu lub detalicznemu. Wobec powyższego uznał za zasadne wydanie takiej decyzji wskazując jednocześnie, że strona po jej otrzymaniu, zobowiązana jest do natychmiastowego jej wykonania, a bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia ludzi uzasadnia nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Pismem z dnia (...) listopada 2010 r. Z. M. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą E. na podstawie o art. 156 § 1 ust. 2 i 5 kpa wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego jako podjętej z rażącym naruszeniem prawa i niewykonalnej. Ponadto na podstawie art. 159 § 1 kpa wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona dotknięta jedną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia (...) października 2011 r., znak GIS-PR-51-526/ŁM/11 na podstawie art. 134 i 127 § 3 kpa w zw. z art. 27 ust. 1 i 2 oraz art. 31a upis, po rozpatrzeniu wniosku Z. M. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą E. o ponowne rozpatrzenie sprawy, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) października 2010 r. skierowana do Z. M., została doręczona przez państwowego inspektora sanitarnego do sklepu Z. M. w K. ul. (...), w dniu (...) października 2010 r. Natomiast Z. M. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nadając przesyłkę pocztową dopiero w dniu (...) listopada 2010 r., a zatem uchybił 14-dniowemu terminowi złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Organ odwoławczy obowiązany jest zatem w postępowaniu wstępnym zbadać, czy ww. wniosek został wniesiony w przewidzianym przepisami terminie. Jednocześnie organ zaznaczył, że w niniejszej sprawie strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu. Orzekanie w kwestii przywrócenia terminu nie następuje z urzędu lecz na wniosek strony. W związku z powyższym, organ w niniejszej sprawie mógł wydać postanowienie o uchybieniu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższe postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) października 2011 r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Z. M.. Skarżący dochodząc stwierdzenia nieważności zaskarżanego postanowienia, zarzucił naruszenie: - art. 7 kpa, poprzez brak rozpatrzenia nie tylko materiału dowodowego, ale nawet pisma skarżącego, co powoduje, że nie zostały podjęte żadne czynności mające zmierzać do załatwienia sprawy, a organ błędnie przyjął, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 134 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, - art. 8 kpa, poprzez prowadzenie postępowaniu w sposób, który powoduje utratę zaufania obywateli do organów Państwa, - art. 156 kpa oraz art. 158 kpa, poprzez ich niezastosowanie, pomimo iż skarżący wnosił o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej wycofującej z obrotu na terenie całego kraju wyrób o nazwie "T. i wszystkie podobne wyroby oraz nakazującej zaprzestanie działalności obiektów służących produkcji, obrotowi hurtowemu i detalicznemu tymi wyborami. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że nie składał wniosku o ponowne rozparzenie sprawy, lecz pismem z dnia (...) listopada 2010 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia (...) października 2010 r., powołując się na art. 156 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 (dalej: ppsa) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Analizując skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów należy stwierdzić, że zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Podstawą materialnoprawną kontrolowanego przez Sąd postępowania był art. 134 i 127 § 3 kpa. Zgodnie z tymi przepisami organ stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz uchybienie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednakże, aby stwierdzić czy pismo została złożone w terminie, konieczne jest w pierwszej kolejności ustalenie charakteru tego pisma, bowiem od tego jaki zawiera wniosek zależy termin w jakim może być złożone, aby organy mogły rozpoznać je merytorycznie. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że w dniu (...) listopada 2010 r. wpłynęło do Głównego Inspektora Sanitarnego pismo skarżącego z dnia (...) listopada 2010 r. Nie budzi żadnych wątpliwości Sądu, iż pismo to stanowi wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia (...) października 2010 r., znak: (...). Po pierwsze skarżący swoje pismo zatytułował jako "wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji". Po drugie mając na uwadze utrwalony w orzecznictwie pogląd, że o charakterze pisma składanego w toku postępowania administracyjnego decyduje nie jego tytuł, lecz istotna treść (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 10 listopada 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 371/11, Postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 538/10, Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 1215/09, Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1931/07), Sąd stwierdza, że z treści pisma również wynika, że skarżący dochodzi stwierdzenia nieważności decyzji. Co prawda skarżący zarzuca organowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, ale na ich podstawie wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji wskazując jako podstawę swojego żądania art. 156 § 1 pkt 2 i 5 kpa oraz na podstawie art. 159 § 1 kpa wnosi o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Po trzecie kolejnym argumentem przemawiającym za uznanie pisma z dnia (...) listopada 2010 r. za wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji jest fakt złożenia jego po terminie do wniesienia odwołania, a więc w stosunku do decyzji ostatecznej. Zgodnie z art. 16 kpa decyzje ostateczną można kwestionować w trybach nadzwyczajnych, między innymi stwierdzenia nieważności. Jednakże jeżeli treść pisma z dnia (...) listopada 2010 r. budziła wątpliwości Głównego Inspektora Sanitarnego co do zawartych w nim żądań, choć w ocenie Sądu nie powinna, organ mógł skorzystać z trybu naprawczego, przewidzianego w art. 64 § 2 kpa, wszak nie tytuł pisma, lecz jego treść decyduje o tym, czym w istocie jest i do czego zmierza. Dopiero wówczas, w zależności od przedstawionego stanowiska strony, precyzującego pismo (bądź jego braku), organ zobowiązany byłby odpowiednio procedować zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że Główny Inspektor Sanitarny rozpoznając pismo skarżącego z dnia (...) listopada 2010 r. naruszył przepisy art. 134 kpa, art. 156 § 1 kpa, a tym samym art. 7 kpa i art. 8 kpa. Rozpoznając sprawę ponownie organ, biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, będzie zobowiązany do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności postępowania i rozpozna wniosek skarżącego merytorycznie. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa oraz art. 152 i art. 200 ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.