VII SA/Wa 2923/14
WyrokWSA w Warszawie2015-09-29
Skład orzekający: Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Bogusław Cieśla, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę może zostać stwierdzona za nieważną w postępowaniu nadzwyczajnym na podstawie art. 156 § 1 K.p.a. z powodu zarzutów naruszenia przepisów prawa materialnego dotyczących zgodności projektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami ochrony środowiska?Ratio decidendi
Postępowanie nadzwyczajne o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 K.p.a. nie jest postępowaniem merytorycznym co do istoty sprawy, lecz służy ocenie, czy decyzja jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa lub inną wadą wymienioną w tym przepisie. W niniejszej sprawie organy oraz sąd uznały, że decyzja Starosty została wydana prawidłowo, po złożeniu kompletnego wniosku i sprawdzeniu zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz przepisami ochrony środowiska, a zarzuty skarżących nie uzasadniają stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Starosta wydał decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i zezwalającą na budowę domu weselnego oraz zbiornika bezodpływowego na działce w gminie. Wnioskodawcy złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji, podnosząc zarzuty naruszenia prawa budowlanego, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów ochrony środowiska. Po kilku etapach postępowania nadzwyczajnego i odwoławczego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję Wojewody odmowną co do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Skarżący zaskarżyli tę decyzję do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant ref. staż. Magdalena Bąba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2015 r. sprawy ze skargi W. P., M. P., A. P., A. ., A. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Starosta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] zatwierdził projekt budowlany i zezwolił na budowę domu weselnego oraz bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne na terenie działki nr ew. [...] w miejscowości [...] w gminie [...].
Pismem z dnia 20 stycznia 2010 r. z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. wystąpili W. P., M. P., A. P. i A. P..
Interes prawny wnioskodawcy do złożenia w/w wniosku był przedmiotem oceny sądu administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z dnia 28 czerwca 2011 r. w sprawie sygn. akt: VII SA/Wa 781/11 i w sprawie sygn. akt VIISA/Wa 782/11 uchylił decyzje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...] i [...] oraz poprzedzające je decyzje Wojewody [...] Nr [...] i [...] z dnia [...] listopada 2010 r., dotyczące odmowy wszczęcia, na wniosek M. P., A. P. i A. P. oraz umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...], wszczętego na wniosek W. P.. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokami z dnia 15 lutego 2013 r., sygn. akt II OSK 1994/11 i sygn. akt II OSK 2171/11 oddalił skargi kasacyjne Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego od ww. wyroków wobec ustalenia interesu prawnego wnioskodawców.
Pismem z dnia 5 sierpnia 2013 r. Wojewoda [...] zawiadomił
o wszczęciu, na wniosek W. P., M. P., A. P.
i A. P. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty
[...] z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...].
Decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania W. P., złożonego w imieniu własnym oraz w imieniu M. P., A. P., A. P. oraz A. P., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...], uchylił decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Po ponownym przeprowadzeniu postępowania Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., a Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją [...] z dnia [...] października 2014 r. utrzymał decyzję Wojewody w mocy.
Organy ustaliły na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego, że weryfikowana w postępowaniu nadzwyczajnym decyzja nie była obarczona którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego W. P., działający w imieniu własnym, a także w imieniu M. P., A. P., A. P. i A. P., wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a w szczególności naruszenie:
- art. 35 ust. 1 pkt. 1 prawa budowlanego, poprzez brak sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
- złamania ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] uchwalonego dnia 25.01.2005 r.,
- naruszenia zasady z art. 32 ust. 4 pkt. 2) w związku z art. 3 pkt. 11) prawa budowlanego, wymagającej od inwestora złożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane,
- naruszenia przepisów art. 73 ust. 1 pkt. 1 ustawy o ochronie i kształtowaniu środowiska,
- naruszenia i błędnej interpretacji w/w ustawy w kontekście uznania, że rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14.07.1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska w sposób zamknięty wymienia rodzaje inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska i mających negatywny wpływ na zdrowie ludzi.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga została oddalona, ponieważ zaskarżona decyzja prawa nie narusza.
Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym, a postępowanie o stwierdzenie nieważności prowadzone na podstawie art. 156 § 1 K.p.a. nie jest postępowaniem, w którym sprawa pozwolenia na budowę rozpatrywana jest merytorycznie ,,co do istoty sprawy".
Postępowanie to służy ocenie, czy kontrolowana decyzja Starosty [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. zatwierdzająca projekt budowlany i zezwalająca na budowę domu weselnego oraz bezodpływowego zbiornika na nieczystości płynne na terenie działki nr ew. [...]w miejscowości [...] w gminie [...] nie jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa lub inną z wad wymienionych w art. 156 § 1 K.p.a.
Skarżący zarzucają naruszenie prawa materialnego w stopniu uzasadniającym stwierdzenie nieważności. W tej sytuacji organy obu instancji wskazały, że decyzja z dnia 2 czerwca 2005 r. została wydana przez Starostę [...] po złożeniu przez inwestora kompletu dokumentów wskazanych w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego. Ponadto organy dokonały sprawdzenia zgodności zamierzenia budowlanego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. (Dz.U. Urz. Wojewody [...] nr [...] poz. [...] z dnia [...] lutego 2005 r.). W szczególności organy ustaliły, że działka nr ew. [...] znajduje się na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolami P – tereny przemysłu, MNJ - tereny mieszkaniowo - usługowe, obejmujące tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług, ZR - tereny rekreacyjne, obejmujące tereny rekreacyjne z dopuszczeniem zabudowy letniskowej, RP - tereny rolne, obejmujące tereny upraw polowych, łąk i pastwisk położonych w rezerwacie rzeki [...]. Ustalenia ww. aktu prawa miejscowego dopuszczają lokalizację zabudowy mieszkaniowej i usług oraz innych form działalności gospodarczej, których funkcja nie koliduje z zabudową mieszkaniową oraz uciążliwość zamyka się w granicach użytkowanego terenu. Organ zaznaczył, iż kwestia oceny uciążliwości przedmiotowej inwestycji wykracza poza uprawnienia organu prowadzącego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ dotyczy wykładni przepisów aktu prawa miejscowego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Przedmiotowa inwestycja nie znajduje się na terenie Rezerwatu rzeki [...],[...] Parku Krajobrazowego ani jego otuliny, czy też [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Przedmiotowa inwestycja nie znajduje się również na obszarze Natura 2000. Ponadto przedmiotowa inwestycja nie znajduje się w katalogu inwestycji mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zawartym w obowiązującym, w dniu wydania decyzji nr [...], rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004 r., Nr 257, poz.2573). Organ zauważył, że w dacie wydania decyzji Nr [...] nie obowiązywały przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz w ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2008 r., Nr 199, poz. 1227 ze zm.). w związku z czym przepis art. 59 tej ustawy nie mógł mieć zastosowania w przedmiotowej sprawie. Kwestię oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć regulowały w tym czasie przepisy rozdziału 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z obowiązującym w dniu wydania decyzji Nr [...] przepisem art. 46 ust. 1 ww. ustawy wydanie decyzji w sprawie planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko wymaga, z zastrzeżeniem ust. 7, przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 46 ust. 4 pkt 2 ww. ustawy decyzją, o której mowa w ust. 1, jest decyzja o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego oraz decyzja o pozwoleniu na zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wydawana, na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Organy podkreśliły, że przedmiotowa inwestycja nie znajduje się w katalogu inwestycji mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem ,przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, brak było zatem podstaw do przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Organ podkreślił, iż decyzja nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. nie została wydana z naruszeniem przepisu art. 32 ust. 1 pkt. 1 ustawy Prawo budowlane.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu § 323 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie, zgodnie z którym budynek i urządzenia z nim związane powinny być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby poziom hałasu, na który będą narażeni użytkownicy lub ludzie znajdujący się w ich sąsiedztwie, nie stanowi! zagrożenia dla ich zdrowia, a także umożliwiał im pracę, odpoczynek i sen w zadowalających warunkach, organy wskazały, iż organy administracji architektoniczno budowlanej, zgodnie z przepisem art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, nie badają projektu architektoniczno-budowlanego pod kątem jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Takiemu sprawdzeniu podlega wyłącznie projekt zagospodarowania terenu, zaś przepisy techniczno - budowlane w zakresie zagospodarowania terenu znajdują się w Dziale II ww. rozporządzenia(od § 10 do § 43). Za prawidłowość wykonanego projektu i zgodność z obowiązującymi przepisami w tym techniczno–budowlanymi odpowiada projektant, a obowiązkiem organu jest jedynie sprawdzenie kompletności projektu.
Organy zaznaczyły, że podnoszone przez wnioskodawców uciążliwości (hałas, fajerwerki, parkowanie samochodów) dotyczą okoliczności powstałych w czasie użytkowania przedmiotowego budynku. Organy podkreśliły, że sprzeczne z przepisami oraz zasadami współżycia społecznego użytkowanie budynku nie podlega kontroli organów administracji architektoniczno – budowlanej. Organy administracji architektoniczno – budowlanej nie badają kwestii zagrożenia wywołanego odpalaniem fajerwerków i rac na terenie działki objętej pozwoleniem na budowę, podobnie jak uciążliwości związanych z zaśmiecaniem środowiska przez osoby znajdujące się na terenie tej nieruchomości, czy naruszaniem przez nie ciszy nocnej, ponieważ kompetencje do interweniowania w takich sprawach posiadają odpowiednie służby porządkowe.
Przywołane ustalenia organów należy uznać za prawidłowe w zakresie oceny kwestionowanej decyzji. Jak wynika z wskazań organu działka nr ew. [...] zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego jest działką przeznaczoną pod zabudowę mieszkaniowo – usługową, z zastrzeżeniem prowadzenia działalności gospodarczej, której funkcja nie koliduje z zabudową mieszkaniową a uciążliwość zamyka się w granicach użytkowanego terenu.
W ocenie Sądu zapisy planu podlegają interpretacji organu architektoniczno – budowlanego, a w konkretnej sytuacji przyjęcie, że zapisy te nie zostały naruszone, należy uznać za trafne ze względu na wskazane odległości oraz fakt, że poziom hałasu może być różny i zależny od konkretnego wykorzystania obiektu. Poziom hałasu podlega pomiarom, a w sytuacji przekroczenia dopuszczalnych norm właściciele sąsiednich nieruchomości mogą dochodzić zaniechania dalszych naruszeń przed sądem cywilnym.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dopatrzył się, ze inwestor złożył wniosek o wydanie pozwolenia na budowę oraz oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane tylko na działkę nr ew. [...]. Również z treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...] wynika, że pozwolenie na budowę dotyczy działki nr ew. [...]. W związku z powyższym zachodzi rozbieżność pomiędzy treścią w/w pozwolenia na budowę, a zatwierdzonym nim projektem budowlanym zgodnie z którym, jak wskazano powyżej, budynek zaplanowano na działce nr ew. [...] i na działce nr ew. [...].
Jednocześnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w toku postępowania odwoławczego ustalono, że właścicielem działki nr ew. [...] w dacie wydania pozwolenia na budowę oraz obecnie jest inwestor – R. M. (odpis z KW nr [...]). Natomiast zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dacie wydania pozwolenia na budowę (uchwała Rady Gminy [...], nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r.) oraz zgodnie z załącznikiem graficznym do miejscowego planu, działka nr ew. [...] znajdowała się na obszarze oznaczonym symbolem MNJ przeznaczonym pod tereny mieszkaniowo - usługowe, obejmującym tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z dopuszczeniem usług; ZR - tereny rekreacyjne z dopuszczeniem zabudowy letniskowej; P - tereny przemysłu i RP — tereny rolne, obejmujące tereny upraw polowych, łąk i pastwisk, położonych w rezerwacie rzeki [...].
W związku z powyższym część budynku (elewacja północna - projekt zagospodarowania terenu, projekt budowlany - rys. nr A-10) została zaprojektowana na działce nr ew. [...], która nie była wymieniona we wniosku o wydanie pozwolenia oraz w oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tym zakresie istnieje również rozbieżność pomiędzy treścią decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2005r., Nr [...], a zatwierdzonym nią projektem budowlanym.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pomimo braku
przedłożenia dokumentu potwierdzającego prawo do dysponowania działką nr ew. [...],
inwestor posiada tytuł prawny do tej nieruchomości, jako jej właściciel, zaś inwestycja nie narusza postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Należy zgodzić się z oceną organu, że nie można uznać, że wystąpiły skutki społeczno - gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa, a tym samym nie zaistniała jedna z przesłanek decydująca o rażącym naruszeniu prawa z powodu powyższych uchybień.
Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, że inwestycja wbrew twierdzeniu odwołujących się, nie jest położona na obszarze Natura 2000. Baza danych dotycząca terenów znajdujących się na obszarze Natura 2000 jest zamieszczona na stronach internetowych Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (www.gdos.gov.pl - według stanu na dzień 9 października 2014 r.), która zarządza obszarami Natura 2000. W bazie nie figuruje obszar rzeki [...], w tym położony na terenie gminy [...]. Zaś pomimo istnienia rezerwatu rzeki [...] - co wynika z ustaleń przywołanego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionowana inwestycja nie narusza jego postanowień, bowiem miejscowy plan zezwala na usytuowanie obiektów o charakterze usługowym. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska (t. j. Dz. U. z 1994 r., Nr 46, poz. 196 ze zm. - według stanu prawnego na dzień 22 marca 1999 r.), zabrania się budowy lub rozbudowy obiektów wpływających szkodliwie na środowisko na obszarach, które wymagają szczególnej ochrony, jak m.in.: rezerwaty przyrody. Organ podał, że w dniu wydania kwestionowanego pozwolenia na budowę obowiązywały przepisy rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998 r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz. U. z 1998 r., Nr 93, poz. 589 ze zm.), które nie zaliczały obiektów usługowych z przeznaczeniem na dom weselny do inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska, ani też do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska (§ 1 i 2 w/w rozporządzenia). Tym samym nie była także wymagana ocena oddziaływania na środowisko (§ 3 w/w rozporządzenia).
Odnośnie zarzutu dotyczącego przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu wynikającego z używania fajerwerków przez osoby korzystające ze spornego obiektu usługowego, nie budzą zastrzeżeń wyjaśnienia organu lI instancji, że tego rodzaju uciążliwości są związane ze sposobem korzystania z obiektu. W takim przypadku mają zastosowanie lokalne przepisy porządkowe, które mogą ewentualnie ograniczać lub zakazywać stosowania tego rodzaju materiałów pirotechnicznych. Zakłócanie w ten sposób ciszy nocnej właściciele sąsiednich nieruchomości winni zgłaszać właściwym służbom porządkowym.
Z powyższych względów trafnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., Nr [...] nie była obarczona żadną z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja została wydana przez właściwy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną, nie dotyczy sprawy rozstrzygniętej już poprzednio inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania a jej niewykonalność nie ma charakteru trwałego oraz nie zawierała wady powodującej jej nieważność z mocy prawa ani nie narusza rażąco przepisów prawa materialnego..
Z tych względów Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło