VII SA/Wa 2974/17

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi K. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić przyznania K. D. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. [...] po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie sygn. VII SA/Wa 2974/17. Pismem z dnia 19 marca 2018 r. wezwano skarżącego do uzupełnienia danych przedstawionych w złożonym wniosku. Ww. pismo doręczone zostało skarżącemu w dniu 23 marca 2018 r. Rozpoznając wniosek skarżącego stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199). Zatem prawo pomocy jako instytucja stanowiąca odstępstwo od tej generalnej reguły winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Należy przy tym podkreślić, że na osobie wnioskującej o przyznanie prawa pomocy spoczywa powinność udowodnienia - na co wskazuje użyty w art. 246 ustawy zwrot: "wykaże" - że sytuacja finansowa uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do pełnej oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy. Okoliczności wynikające ze złożonego wniosku nie mogą budzić wątpliwości, a jeżeli takie występują, nie mogą być interpretowane na korzyść strony. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanego wniosku stwierdzić należy, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, bowiem w oparciu o udzielone przez skarżącego informacje nie jest możliwe bezsporne ustalenie jego rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. [...] jako osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym wymienił córkę i syna. Skarżący wskazał na zobowiązania alimentacyjne w wysokości 1400 zł (po 450 zł na dzieci małżeńskie i 500 zł na dziecko pozamałżeńskie), oświadczył, że jest w trakcie separacji. Żona opiekuje się matką (inwalidką I grupy). Jako dochody skarżący wskazał dochody z umowy zlecenia ("okresowo X-XII 2017") w wysokości 1000 zł. Oświadczył, że żywność i ubranie otrzymuje od rodziców. W rubryce dotyczącej stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym [...] wskazał cyt.: "dzieci alimenty po 450 zł, córka pozamałżeńska 500 zł świadczenia rodzinne 500+ (III córka do 2018 r.), zasiłki rodzinne". W rubryce dotyczącej zobowiązań i stałych wydatków skarżący oświadczył, że opłaty uiszcza żona, która ma rentę matki, zasiłek opiekuńczy, alimenty dzieci i świadczenia rodzinne. Pismem z dnia 19 marca 2018 r., na podstawie art. 255 ustawy, wezwano [...] do uzupełnienia danych przedstawionych w złożonym wniosku, poprzez: - podanie źródeł utrzymania, - wskazanie, czy skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek i nadesłanie stosownego zaświadczenia z urzędu pracy, - wskazanie, czy skarżący podejmuje prace dorywcze, sezonowe, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp., jeżeli tak, jakiej wielkości dochody uzyskuje z tego tytułu, - udokumentowanie wysokości alimentów, poprzez nadesłanie kserokopii orzeczeń dotyczących alimentów, - wskazanie, czy skarżący - poza wymienionymi we wniosku dziećmi - mieszka wspólnie z innymi osobami, w szczególności wskazanie, czy skarżący mieszka wspólnie z żoną i jej matką, - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, - wskazanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez wszystkie osoby mieszkające wspólnie ze skarżącym z jakiegokolwiek tytułu, np. z tytułu wynagrodzenia za pracę, z działalności gospodarczej, renty, zasiłków, z prac dorywczych, z tytułu umów o dzieło, zlecenia itp.; - wskazanie, czy skarżący (lub jego żona) otrzymuje świadczenie wychowawcze ("500 plus") na jedno, czy na dwoje dzieci, - wskazanie, czy skarżący korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, jeżeli tak – przedłożenie dokumentów, z których wynikałby rodzaj, wysokość oraz okres, na jaki dany zasiłek został przyznany, - wskazanie, czy skarżący otrzymuje pomoc od rodziny lub osób trzecich, jeśli tak, dokładne wyjaśnienie, na czym polega pomoc udzielana skarżącemu, jeśli jest to pomoc finansowa – wskazanie wysokości i częstotliwości udzielanej pomocy wraz z dowodami potwierdzającymi tę okoliczność (np. oświadczenie osoby udzielającej pomocy). [...] nie udzielił żadnej odpowiedzi na pismo z dnia 19 marca 2018 r., doręczone skarżącemu w dniu 23 marca 2018 r. W ocenie referendarza sądowego brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku, bowiem informacje udzielone przez skarżącego są bardzo ogólnikowe, szczątkowe, niejasne i nie pozwalają na jakiekolwiek zorientowanie się w jego sytuacji finansowej i możliwościach płatniczych. Brak odpowiedzi skarżącego na pismo z dnia 19 marca 2018 r. uniemożliwia ustalenie rzeczywistej sytuacji finansowej [...], a w konsekwencji nie pozwala na przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy wszczynane jest na wniosek strony i to w interesie osoby składającej wniosek leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. Z treści art. 246 ustawy wynika jednoznacznie, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż znajduje się w sytuacji materialnej, która uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Strona powinna zatem poprzez rzetelne i wiarygodne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania. Sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i finansowej strony ma możliwość wezwania wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy, do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, a podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). Z tych względów orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.