VII SA/Wa 298/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Montowski po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. O. na odmowę przez Marszałka Sejmu RP skierowania petycji do odpowiedniej komisji postanawia: odrzucić skargę K O. (dalej: "skarżący") wniósł drogą e-mailową do Komisji do Spraw Petycji Sejmu RP petycje, w których proponował dokonanie zmian legislacyjnych. Pismem z [...] lutego 2021 r. skarżący został poinformowany przez Szefa Kancelarii Sejmu, że w dniu [...] października 2020 r. oraz w dniu [...] grudnia 2020 r. Wicemarszałek Sejmu RP odmówił skierowania do Komisji do Spraw Petycji: 1) petycji skarżącego z dnia [...] września 2020 r. w sprawie zmiany art. 141 Kodeksu wykroczeń; 2) z dnia 29 października 2020 r. w sprawie zmiany ustawy z dnia 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego oraz warunkach dopuszczalności przerywania ciąży poprzez uchylenie art. 4a ust. 1 pkt 3. Pismami z [...] marca 2021 r. skarżący zwrócił się do Marszałka Sejmu RP o ponowne zbadanie sprawy, dotyczącej odmówienia skierowania do Komisji do Spraw Petycji powyższych petycji skarżącego Pismem z [...] kwietnia 2021 r. skarżący został poinformowany, że Marszałka Sejmu RP w zakresie przez niego określonym zastępują wicemarszałkowie Sejmu, a wicemarszałek upoważniony do podejmowania czynności związanych z petycjami czyni to w imieniu Marszałka Sejmu RP. Jego działania w tym zakresie należy oceniać tak, jakby wykonywała je osobiście osoba piastująca urząd Marszałka Sejmu. Ponadto zaznaczono, że przepisy regulaminowe nie przewidują możliwości kontrolowania przez Marszałka Sejmu sposobu zastępowania go przez wicemarszałków oraz możliwości zanegowania czynności wykonywanych przez wicemarszałków i wykonania ich osobiście przez Marszałka Sejmu. Wskazano, że postulat ponownego zbadania petycji skarżącego nie może zostać spełniony. Pismem z [...] maja 2021 r. skarżący ponownie zwrócił się do Marszałka Sejmu RP o zbadanie sprawy, dotyczącej odmowy nadania biegu jego petycjom. Pismem z [...] listopada 2021 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, określając ją jako skarga na decyzję Marszałka Sejmu RP, wydaną przez Wicemarszałka Sejmu w dniu 22 października 2020 r. w sprawie odmowy skierowania do Komisji do Spraw Petycji petycji skarżącego z 26 września 2020 r. w sprawie zmiany artykułu 141 Kodeksu wykroczeń oraz na decyzję Marszałka Sejmu wydaną przez wicemarszałka sejmu w dniu 17 grudnia 2020 r. w sprawie odmowy skierowania do Komisji do Spraw Petycji petycji skarżącego z dnia 29 października 2020 r. w sprawie zmiany ustawy o planowaniu rodziny poprzez uchylenie art. 4a ust. 1 pkt 3. Skarżący podkreślił, że Sąd jest właściwy do oceny legalności tych aktów na mocy art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Odpowiadając na skargę Marszałek Sejmu, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. Pismem z 2 marca 2022 r. skarżący podtrzymał swoją skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę, jako niepodlegającą kognicji sądów administracyjnych, należało odrzucić. W pierwszej kolejności należy wskazać, że art 3 § 2 i § 2a oraz art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") określają wprost katalog spraw, w których właściwy jest sąd administracyjny. Z art. 3 § 3 tej ustawy wynika ponadto, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Stosownie natomiast do art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach (Dz. U. z 2018 r., poz. 870), sposób załatwienia petycji nie może być przedmiotem skargi. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie nieuregulowanym w ustawie o petycjach, o którym stanowi art. 15 ustawy o petycjach, oznacza z kolei, że do tego środka prawnego zastosowanie mają odpowiednie unormowania zawarte w Dziale VIII k.p.a. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że ustawy szczególne nie przewidują dopuszczalności zaskarżenia działań realizowanych w ramach tego postępowania oraz ich braku, wskazując, że w sprawach dotyczących postępowania uregulowanego w Dziale VIII k.p.a. nie przysługuje skarga do sądu administracyjnego. W konsekwencji rozpatrzenie petycji nie następuje drogą decyzji, lecz czynności materialno-technicznej, tj. zawiadomienia, które nie ma charakteru aktu administracyjnego władczo rozstrzygającego o prawach i obowiązkach jednostki wynikających z przepisów prawa administracyjnego, a zatem nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Tak więc na zawiadomienie o sposobie załatwienia petycji nie służy skarga do sądu administracyjnego, gdyż ocena prawidłowości prowadzenia postępowania w trybie przepisów Działu VIII k.p.a. nie podlega właściwości sądu administracyjnego. Zauważa się, że petycja jest środkiem prawnym o charakterze postulatywnym, nie inicjującym ogólnego postępowania administracyjnego. Prawo petycji nie obejmuje również możliwości inicjowania postępowań sądowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 września 2021 r. sygn. II GW 54/21 oraz orzecznictwo tam powołane). Opierając się na powyższych przepisach oraz zaprezentowanej wykładni Sąd ocenił, że skierowana do tutejszego Sądu skarga, której przedmiotem jest odmowa skierowania przez Marszałka Sejmu RP dwóch petycji skarżącego do Komisji do Spraw Petycji, nie mieści się w zakresie właściwości rzeczowej sądów administracyjnych. Wbrew twierdzeniu skarżącego - jak już zostało zaakcentowane - rozpatrzenie petycji nie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Pismem z [...]lutego 2021 r. skarżący natomiast został poinformowany o sposobie załatwienia jego petycji, poprzez odmowę skierowania ich do Komisji, czym zadośćuczyniono wymogowi, o którym mowa w art. 13 ust. 1 ustawy o Petycjach. Wobec stanowiska skarżącego zaznaczyć również należy, że podstawy do objęcia wniesionej skargi właściwością sądu administracyjnego nie mógł stanowić również art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. O zakwalifikowaniu do kategorii innych aktów administracyjnych lub czynności z zakresu administracji publicznej, które są objęte kognicją sądów administracyjnych, decydują bowiem przyjęte - zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie - cechy tych aktów jako odrębnych od decyzji i postanowień czynności podejmowanych przez organy administracji publicznej w sprawach indywidualnych. Przedmiotem skargi do sądu administracyjnego mogą być zatem akty lub czynności, które: 1) nie mają charakteru decyzji lub postanowienia; 2) są podejmowane w sprawach indywidualnych; 3) mają charakter publicznoprawny; 4) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa. W konsekwencji, Sąd postanowił odrzucić skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Stosownie do art. 58 § 3 p.p.s.a., skargę odrzucono na posiedzeniu niejawnym.