VII SA/Wa 2988/15
WyrokWSA w Warszawie2016-11-16
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Joanna Gierak-Podsiadły, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego samowolnie, w przypadku gdy inwestor nie przedłożył wymaganych dokumentów do jego legalizacji?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, który został wzniesiony samowolnie, jeśli inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie dokumentów niezbędnych do jego legalizacji. Przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że w takiej sytuacji stosuje się przepis ust. 1, który nakazuje rozbiórkę. Decyzja o rozbiórce w takich okolicznościach ma charakter związany, a nie uznaniowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty stalowej. Inwestor, Stowarzyszenie [...], nie przedłożył wymaganych dokumentów do legalizacji obiektu po wstrzymaniu robót budowlanych. Organy nadzoru budowlanego obu instancji utrzymały w mocy decyzję o nakazie rozbiórki. Stowarzyszenie zarzuciło organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak wyjaśnienia, że obiekt stanowi integralną część stadionu, oraz sprzeczność działań organów z ustaleniami poczynionymi ze stroną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia [...].Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły ( spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Przedmiotem skargi Stowarzyszenia [...] jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nr [...], znak: [...].
Decyzją tą organ, po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...] od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...]sierpnia 2015 r. nr [...], znak: [...], nakazującej inwestorowi Stowarzyszeniu [...] dokonanie całkowitej rozbiórki obiektu budowlanego, tj. wiaty konstrukcji stalowej o wym. 5,10 m x 7,00 m i wys. ok. 2,20 m, samowolnie wybudowanej na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...] lutego 2012 r. i w dniu [...] marca 2012 r. na nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] ustalono m.in., że na ww. działce zlokalizowana jest wiata konstrukcji stalowej o wymiarach ok. 5,10 m x 7,00 m. Zgodnie z oświadczeniem Prezesa [...] ww. obiekt powstał w latach [...]. W trakcie kontroli nie przedstawiono zezwolenia właściwego organu na budowę przedmiotowego obiektu.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. organ powiatowy zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie przedmiotowej wiaty.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia określonych w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, dokumentów wymaganych do legalizacji przedmiotowego obiektu.
W związku z nieprzedłożeniem żądanych postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. dokumentów, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] września 2014 r. nr [...] nakazał [...] rozbiórkę samowolnie wybudowanej wiaty konstrukcji stalowej o wym. 5,10 m x 7,00 m położonej na nieruchomości przy ul. [...] w [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej, uchylił w całości decyzję z dnia [...] września 2014 r. oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] września 2012 r. nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę PINB dla [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] wstrzymał roboty budowlane przy budowie wiaty o konstrukcji stalowej o wym. 5,10 m x 7,00 m i wys. ok. 2,20 m, samowolnie wybudowanej na nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...] i nałożył na inwestora Stowarzyszenie [...] obowiązek przedłożenia w terminie dwóch miesięcy następujących dokumentów:
czterech egzemplarzy projektu budowlanego ww. wiaty wraz z projektem zagospodarowania działki sporządzonym na aktualnej odbitce mapy zasadniczej wykonanej do celów projektowych;
oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
zaświadczenia właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że inwestor nie przedstawił wymaganych dokumentów.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) w związku z art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443), nakazał inwestorowi Stowarzyszeniu [...] dokonanie całkowitej rozbiórki obiektu budowlanego, tj. wiaty konstrukcji stalowej o wym. 5,10 m x 7,00 m i wys. ok. 2,20 m, samowolnie wybudowanej na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...]. Podał, że obowiązek nałożony ww. decyzją podlega wykonaniu od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna.
Odwołanie od powyższej decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. złożyło w terminie Stowarzyszenie [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2015 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Stowarzyszenia [...], utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...].
W ocenie organu odwoławczego, organ powiatowy zastosował się do wskazań zawartych w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] i prowadził postępowanie w trybie art. 48 ustawy - Prawo budowlane.
Podał, że zgodnie z art. 48 ust. 1, 3 i 4 Prawa budowlanego, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego
bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych (o którym mowa w ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego), ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1 (nakaz rozbiórki).
Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ powiatowy wobec stwierdzenia, że inwestor nie przedłożył dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z brzmieniem art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał rozbiórkę przedmiotowej wiaty.
Ponadto wskazał, iż inwestor miał świadomość wyznaczenia przez organ dwumiesięcznego terminu wykonania nałożonego na niego obowiązku. Ponadto ww. postanowieniem pouczono inwestora, że nieprzedłożenie żądanych dokumentów skutkować będzie rozbiórką przedmiotowego obiektu. Podał, że inwestor miał przedstawić dokumenty do dnia [...] czerwca 2015 r., a de facto termin ten został znacznie wydłużony, gdyż decyzję rozbiórkową organ I instancji wydał dopiero w dniu [...] sierpnia 2015 r. Pomimo upływu ww. terminu inwestor nie przedstawił żadnego wymaganego powyższym postanowieniem dokumentu świadczącego o woli zalegalizowania przedmiotowej samowoli budowlanej.
Organ odwoławczy wskazał, iż w przypadku nieprzedłożenia dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego organ I instancji jest obowiązany do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 1316/10 żaden przepis Prawa budowlanego nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. W szczególności w tym postępowaniu organy administracji nie mogą odstąpić od nakazu rozbiórki z powołaniem się na zasady współżycia społecznego.
W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego argumentacja przedstawiona w odwołaniu, iż wszystkie obiekty zlokalizowane na nieruchomości przy ul. [...] w [...] powinny zostać potraktowane jako zespół stadionowy, a nie jako odrębne obiekty - jest niezasadna. Podniósł, iż brak jest definicji legalnej zespołu stadionowego. Zatem, kierując się wykładnią językową i celowościową, jako obiekt stadionowy można traktować powiązaną przestrzennie grupę obiektów wyodrębnionych ze względu na ich przeznaczenie, w tym wypadku realizację imprez sportowych i rozrywkowych. Okoliczność związania inwestycyjnego poszczególnych obiektów nie może jednak przesądzać o prowadzeniu jednego postępowania legalizacyjnego wobec wszystkich budynków wzniesionych w ramach samowoli budowalnej. Ponadto wskazał, że w stosunku do szeregu obiektów zlokalizowanych na nieruchomości przy ul. [...] prowadzonych było kilkanaście odrębnych postępowań, które zakończyły się co najmniej trzynastoma ostatecznymi decyzjami rozbiórkowymi. W związku z tym na tym etapie postępowania potraktowanie pojedynczego obiektu jako części całości kompleksu sportowego jest bezzasadne.
W związku z powyższym, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...].
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nr [...], wniosło Stowarzyszenie [...] żądając o uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
a) art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy przez nieustalenie przez organ, że obiekt budowlany będący przedmiotem niniejszego postępowania stanowi wraz z innymi obiektami zrealizowanymi na nieruchomości przy ul. [...] w [...] integralną całość stadionu piłkarskiego, co oznacza, iż brak było podstaw do prowadzenia odrębnych postępowań administracyjnych dla każdego z obiektów lecz organy powinny prowadzić jedno postępowanie administracyjne dla obiektów stanowiących integralną całość stadionu piłkarskiego, jak również poprzez brak uwzględnienia, iż niezłożenie dokumentacji niezbędnej do legalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania wynikało z uzgodnień skarżącego dokonanych z pracownikami organu I instancji, które to ustalenia nie zostały następnie dotrzymane przez organ;
b) art. 6 k.p.a. poprzez dokonanie przez organ czynności sprzecznych z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania z przedstawicielami strony skarżącej, co stanowi naruszenie zasady praworządności oraz zasady działania w słusznym interesie obywateli, wynikiem czego był brak złożenia przez stronę skarżącą dokumentacji niezbędnej do legalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania;
c) art. 8 k.p.a. poprzez dokonanie czynności sprzecznych z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania z przedstawicielami strony skarżącej, co stanowi naruszenie zasady zaufania, wynikiem czego był brak złożenia przez stronę skarżącą dokumentacji niezbędnej do legalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania;
d) art. 9 k.p.a. poprzez dokonanie czynności sprzecznych z ustaleniami dokonanymi w toku postępowania z przedstawicielami strony skarżącej, co stanowi naruszenie zasady należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, wynikiem czego był brak złożenia przez stronę skarżącą dokumentacji niezbędnej do legalizacji budynku będącego przedmiotem niniejszego postępowania.
W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że decyzje organów obu instancji nie uwzględniają okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, rzeczywistych działań podejmowanych przez stronę skarżącą i uzgodnień dokonanych przez stronę skarżącą z organem I instancji, które to ustalenia nie zostały dotrzymane przez organ administracyjny. Ponadto zarzuciła, że organ błędnie zakwalifikował obiekty zlokalizowane na nieruchomości przy ul. [...] w [...] jako odrębne budynki, a nie jako integralną całość stadionu piłkarskiego. W tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym brak było podstaw do prowadzenia odrębnych postępowań administracyjnych dla każdego z obiektów, organ powinien bowiem prowadzić jedno postępowanie administracyjne dla obiektów stanowiących integralną całość stadionu piłkarskiego. Ponadto strona skarżąca podniosła, że prowadzi działalność poświęconą opiece nad młodzieżą z okolicznych osiedli, a zakres jej działalności obejmuje szkolenia dzieci i młodzieży oraz udział w organizowanych przez Polski Związek Piłki Nożnej rozgrywkach ligowych i pucharowych.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] nakazującą inwestorowi Stowarzyszeniu [...] dokonanie całkowitej rozbiórki obiektu budowlanego, tj. wiaty konstrukcji stalowej o wym. 5,10 m x 7,00 m i wys. ok. 2,20 m, samowolnie wybudowanej na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...].
Podstawę materialnoprawną tych decyzji stanowi przepis art. 48 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania w sprawie, w zw. z art. 6 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443)).
Stosując te przepisy w obu ww. decyzjach przyjęto, że doszło do samowoli budowlanej poprzez realizację ww. wiaty stalowej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Przyjęto jednocześnie, że inwestorem robót polegających na wykonaniu ww. wiaty jest Stowarzyszenie [...]. Stosując tryb uregulowany w ww. art. 48, odstąpiono zaś od legalizacji wskazanego obiektu, albowiem inwestor nie wykonał obowiązku nałożonego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. Dlatego też organ I instancji orzekł o nakazie rozbiórki przedmiotowej wiaty, a organ wojewódzki orzeczenie to uznał za prawidłowe.
W ocenie Sądu, kontrolowane decyzje są zgodne z prawem. Wskazany w nich stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w aktach, a ten - uzasadniał zastosowanie art. 48 ust. 1 i ust. 4 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 443).
Rozwijając powyższe zważyć należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 443) do spraw wszczętych i nie zakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie organ I instancji wydał w dniu [...] kwietnia 2012 r., a ww. ustawa zmieniająca obowiązuje od dnia 28 czerwca 2015 r., stąd też wskazane postępowanie należało prowadzić w oparciu o przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym do czasu wejścia w życie powyższej nowelizacji, czyli do dnia 28 czerwca 2015 r.
Dalej, wskazać trzeba, iż niesporne w sprawie pozostaje, że Stowarzyszenie [...] postawiło w latach 1997-2006 na terenie nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] nr [...] kilkanaście obiektów (v. protokół kontroli z dnia [...] marca 2012 r.), w tym - wiatę konstrukcji stalowej o wym. 5,10 m x 7,00 m i wys. ok. 2,20 m (o powierzchni zabudowy 35,70 m2), bez uzyskania wymaganego przepisami ustawy - Prawo budowlane zezwolenia.
W ocenie Sądu, prawidłowo bowiem organy orzekające w sprawie przyjęły, iż realizacja tego rodzaju obiektu, wymagała uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a jej brak świadczy o samowoli budowlanej.
Zważyć przy tym należy, iż zgodnie z art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, przez pojęcie obiektu budowlanego należy rozumieć: a) budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, b) budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami, c) obiekt małej architektury. Budynkiem jest taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (art. 3 pkt 2). Obiektem małej architektury, w myśl art. 3 pkt 4 cytowanej ustawy, są niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki. Natomiast, zgodnie z art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, budowla - to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Jak wynika z przytoczonych definicji, wskazana wiata nie stanowi budynku, czy obiektu małej architektury, ale budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a jej realizacja - wymagała uzyskania właściwej zgody organu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 lutego 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1314/10, LEX nr 996553, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 sierpnia 2000 r. sygn. akt IV SA 1020/98, LEX nr 77637, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 października 2004 r. sygn. akt IV SA 1517/03, LEX nr 160743, wyrok z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1783/08, LEX nr 587283, z dnia 17 listopada 2008 r. sygn. akt II OSK 1400/07, LEX nr 526054). Mając na uwadze wymiary tego obiektu, a w szczególności powierzchnię jej zabudowy (przekraczającą 35 m2) stwierdzić w efekcie trzeba, iż przedmiotowa inwestycja to budowla, w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagająca uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z generalną zasadą przewidzianą w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego (a obowiązującą w stanie prawnym znajdującym zastosowanie w sprawie), roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wyjątki od tej reguły zawarto w art. 29 - 31 tej ustawy. Przedmiotowa inwestycja stanowi obiekt, który nie kwalifikował się do wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 Prawa budowlanego. Nie spełniał przede wszystkim warunków określonych w art. 29 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. W myśl bowiem art. 29 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, nie wymagała pozwolenia na budowę, a jedynie zgłoszenia, budowa wiat o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie mogła przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki.
W konsekwencji, prawidłowo w sprawie przyjęto, że przedmiotowa wiata podlega reglamentacji Prawa budowlanego, nadto - została wykonana w warunkach samowoli budowlanej, albowiem inwestor nie uzyskał zgody organu architektoniczno-budowlanego na jej realizację. Dlatego też Sąd stwierdza, iż w sprawie nie budzi wątpliwości prawidłowość zastosowania trybu z art. 48 ustawy Prawo budowlane (w powyżej zaznaczonym brzmieniu).
Wskazany przepis art. 48 ustawy Prawo budowlane w ust. 1 stanowi, iż właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Stosownie zaś do art. 48 ust. 2 cytowanego przepisu, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1:
1) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności:
a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo
b) ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem
- właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych.
Zgodnie z ust. 3 ww. przepisu, w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
Na podstawie ust. 4 ww. przepisu, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (ust. 5 ww. przepisu).
Z powyższego wynika, iż organ przed zastosowaniem art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego obowiązany jest ustalić, czy obiekt nadaje się do zalegalizowania. W niniejszej sprawie organy orzekające widziały taką możliwość (o czym świadczy postanowienie organu powiatowego z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydane w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 ww. ustawy), niemniej prawidłowo odstąpiły od legalizacji obiektu, bowiem strona skarżąca nie przedłożyła określonych we wskazanym postanowieniu z dnia [...] kwietnia 2015 r. dokumentów, celem kontynuowania wskazanej procedury wobec samowolnie zrealizowanej budowy. W takiej zaś sytuacji organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, o czym stanowi art. 48 ust. 4 ww. ustawy.
Dodać przy tym należy, na co zasadnie zwrócił uwagę także organ odwoławczy, iż legalizacja samowoli budowlanej, o której mowa w ust. 2 art. 48 Prawa budowlanego, nie jest obowiązkiem inwestora, ale jego uprawnieniem i, to od niego zależy, czy z procedury tej skorzysta. Dodać również należy, że decyzja, o której mowa ust. 1 art. 48, nie ma charakteru uznaniowego. W przypadku bowiem gdy inwestor nie dopełnił obowiązków umożliwiających ewentualną legalizację obiektu, wydanie decyzji o rozbiórce jest obligatoryjne i niezależne od woli organu. Decyzje podejmowane na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy mają więc charakter związany. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji, to organ jest nie tyle uprawniony, co zobligowany do wydania nakazu rozbiórki.
Dlatego też, biorąc pod uwagę powyższe Sąd uznał, iż orzeczenia zapadłe w sprawie są prawidłowe, zgodne z przepisami, a jako takie nie świadczą o naruszeniu art. 6 k.p.a. i uregulowanej w tym przepisie zasady praworządności, w myśl której organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.
Powyższej oceny Sądu nie zmienia powołana w skardze okoliczność prowadzenia przez stronę skarżącą działalności poświęconej opiece nad młodzieżą. W postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego a zmierzającym do usunięciu samowoli budowlanej, tego rodzaju okoliczność nie ma żadnego znaczenia prawnego. W celu zalegalizowania samowoli budowlanej należało wykonać postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r., a następnie - uiścić opłatę legalizacyjną. W przypadku niewykonania chociażby jednego z ww. obowiązków, organ nadzoru budowlanego jest zobligowany przepisami prawa do nakazania rozbiórki obiektu.
Odnosząc się zaś do kolejnego i zasadniczego zarzutu strony skarżącej, iż organy powinny przeprowadzić jedno wspólne postępowanie administracyjne w zakresie poszczególnych obiektów budowlanych zrealizowanych przy ul. [...] w [...], które w ocenie skarżącej stanowią integralną część stadionu piłkarskiego, Sąd zauważa, że przedmiotowy zarzut nie znajduje oparcia w przepisach prawa. Każdy z obiektów zrealizowanych przy ul. [...] w [...], wobec których organ wszczął postępowanie może funkcjonować jako samodzielnie użytkowany obiekt budowalny, a zatem nie było przeszkód, aby w stosunku do każdego z tych obiektów przeprowadzić odrębne postępowanie. Zgodzić się więc należy z [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, że okoliczność związania inwestycyjnego poszczególnych obiektów nie może przesądzać o prowadzeniu jednego postępowania legalizacyjnego wobec wszystkich budynków wzniesionych w ramach samowoli budowalnej.
Z tych też przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło