VII SA/Wa 2990/14
WyrokWSA w Warszawie2015-05-14
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Krystyna Tomaszewska, Bożena Więch-Baranowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję nakładającą obowiązek wykonania robót budowlanych w trybie art. 155 KPA, jeśli przepisy szczególne (Prawo budowlane) sprzeciwiają się takiemu uchyleniu lub zmianie?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić ani zmienić ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek wykonania robót budowlanych w trybie art. 155 KPA, jeśli przepisy szczególne, takie jak Prawo budowlane (w tym art. 51 ust. 1 pkt 3), sprzeciwiają się takiemu działaniu. Przepisy te mają charakter związany i nie pozostawiają organowi luzu decyzyjnego, co wyklucza zastosowanie art. 155 KPA, nawet jeśli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.Stan faktyczny
Skarżący W. C. i A. C. domagali się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą uchylenia wcześniejszej decyzji nakładającej na nich obowiązek wykonania określonych robót budowlanych dotyczących rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego. Skarżący argumentowali, że spełnione zostały przesłanki z art. 155 KPA, w tym zgoda stron, a także podnosili kwestie techniczne i konstytucyjne dotyczące praw nabytych. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję GINB.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędziowie sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi W. C. i A. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2014 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji skargę oddala
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pani W. C. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...],[...] WINB odmówił uchylenia na podstawie art. 155 Kpa własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] października 2011 r.. Nr [...], odmawiającą zmiany własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], nakładającej na Państwa W. i A. C. obowiązek wykonania, w terminie do dnia 31.05.2010 r. robót budowlanych i czynności dotyczących niezakończonej rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego usytuowanego na działkach nr ewid. [...];[...] i [...], przy ul. [...] w [...]:
I. robót budowlanych doprowadzających do zgodności z wymogami przepisów prawa dotychczas wykonaną część rozbudowy budynku, obejmujących:
a) rozbiórkę części spornej rozbudowy (od strony północnej) obejmującej wszystkie elementy i części budynku usytuowane w 1,5 m przestrzeni przygranicznej z działkami [...] i [...] (powstałej pomiędzy ścianą z otworami okiennymi usytuowaną w odległości l,5m od granicy działki [...] - w oparciu o uzyskaną zgodę na odstępstwo od warunków technicznych - a granicami z działkami nr [...] i [...]), tj. loggie i tarasy - w poziomie każdej kondygnacji - wraz z fragmentem ściany w poziomie parteru (pozostałej z niedokończonej rozbiórki budynku garażu) oraz likwidację części tarasu na poddaszu w zakresie jego zbliżenia przekraczającym dopuszczalną jego odległość: l,5m od granic z działkami: nr ewid. [...] oraz niedzierżawionej części działki [...];
b) likwidację otworu (szerokość
2m i wysokości kondygnacji) w poziomie piętra ściany oddzielenia przeciwpożarowego w/w rozbudowy (tj. ściany usytuowanej od strony północnej rozbudowy bezpośrednio przy granicy dzierżawionej części działki [...] i pozostałej jej części) - poprzez jego zamurowanie lub wypełnienie pustakiem szklanym;
c) rozbiórkę części dachu (od strony południowej) na przygranicznej przestrzeni szerokości 3 m z działką nr ew. [...] - obejmującej demontaż części pokrycia dachowego i więżby dachowej oraz rozbiórkę części ściany szczytowej spornej rozbudowy w zakresie przewyższającym sąsiedni budynek (...)
2. Czynności, polegających na:
a) sporządzeniu (po wykonaniu w/w robót naprawczych) i przedłożeniu zamiennego projektu budowlanego "rozbudowy i przebudowy budynku mieszkalno-usługowego, na działkach nr ewid. [...];[...] i [...], przy ul. [...] w [...]" - opracowanego na podstawie inwentaryzacji doprowadzonej do stanu zgodnego z prawem zrealizowanej części w/w rozbudowy, przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane
b) uzyskaniu wymaganych opinii i uzgodnień projektu, w zakresie rozbudowy lokalu usług krawieckich - przez rzeczoznawcę ds. sanitarno-higienicznych oraz ds. bezpieczeństwa i higieny pracy;
c) przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością (działkami nr ew. [...];[...] i częścią działki nr ewid. [...] w [...]), na cełe budowlane w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem oraz udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy w/w rozbudowie".
Z rozstrzygnięciem [...] WINB z dnia [...] lipca 2014 r. r. nie zgodziła się Pani W. C., składając w ustawowym terminie odwołanie.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Głóny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że jak wynika z akt sprawy, Państwo W. i A. C. zwrócili się do [...] WINB o uchylenie decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2012 r.
Zgodnie z art. 155 Kpa "Decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony, przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio."
Postępowanie administracyjne prowadzone w nadzwyczajnym trybie przewidzianym w powołanym wyżej przepisie ma na celu weryfikację ostatecznych decyzji administracyjnych dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, tzn. takimi, które nie stanowią podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. wyrok SN z dnia 06.01.1999 r., III RN 101/98, OSNA-PiUS 1999, Nr 20, poz. 637). Na podstawie art. 155 Kpa mogą być ponadto uchylane lub zmieniane prawidłowe decyzje ostateczne.
Przepis art. 155 Kpa ustanawia trzy przesłanki, które muszą wystąpić łącznie, ażeby można było wzruszyć decyzję. Musi to być po pierwsze decyzja, która tworzy prawa nabyte dla stron postępowania; strony wyrażają zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji; przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, a ponadto, za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu społecznego lub słuszny interes strony.
Niewątpliwie, pojęcie "nabycie prawa" z decyzji administracyjnej, o którym jest mowa w w/w przepisie, odnosi się do sfery prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 13.08.1997 r., sygn. akt III SA 917/96). Pojęcie to należy rozumieć szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony poprzez przysporzenie na jej rzecz w sferze prawnej, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa" (por. wyrok NSA z dnia 24.02.2005 r., sygn. akt OSK 1188/04, LEX 164973). W tym sensie "nabycie praw" może nastąpić również w decyzji nakładającej na stronę obowiązek prawny (zob. wyrok NSA z dnia 27.05.2003 r., IV SA 3205/01, MoP 2003 , Kr 14 s. 627; wyrok SN z dnia 12.12.1997 r., III RN 92/97, OSNAPiUS 1998, Nr 10, poz. 90).
Mając powyższe na uwadze, organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na fakt, że decyzja organu powiatowego z dnia [...] grudnia 2009 r. nakładała na inwestorów obowiązki wykonania określonych robót budowlanych, to w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z decyzją ostateczną, na mocy której strona nabyła prawo.
Niemniej obligatoryjną przesłanką umożliwiającą chylenie lub zmianę w trybie art. 155 Kpa decyzji ostatecznej, jest zgoda strony oraz istnienie interesu społecznego lub słusznego interesu strony, który przemawia za uchyleniem lub zmianą takiej decyzji. Ponadto uchylenie lub zmiana decyzji na podstawie art. 155 Kpa, może mieć miejsce jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji.
Jak wynika z akt sprawy, we wniosku z dnia [...] kwietnia 2014 r. Pani W. C. i Pan A. C. wnieśli o uchylenie decyzji [...] WINB z dnia [...] stycznia 2012 r.,, w części nakładającej obowiązek rozbiórki zawarty w pkt 1 c f/w decyzji tj.: c) rozbiórkę części dachu (od strony południowej), na przygranicznej przestrzeni szerokości 3 m z działką nr ewid. [...] - obejmującej demontaż części pokrycia dachowego i więźby dachowej oraz rozbiórkę części ściany szczytowej spornej rozbudowy w zakresie przewyższającym sąsiedni budynek.
Organ II Instancji wskazał, że uchylenie decyzji w ww. części nie jest dopuszczalne ze względu na fakt, że pozostaje to w sprzeczności z przepisami szczególnymi, tj. z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 ze zm.). Potwierdził to WSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 913/10 oddalającym skargę na decyzję [...] WINB z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] " Postępowanie to winno doprowadzić w konsekwencji do dostosowania obiektu do wymogów stawianych przez przepisy obecnie obowiązujące. Aby tak się jednak stało skarżący zasadnie zobligowani zostali do wykonania czynności szczegółowo opisanych w pkt 1 i 2 decyzji pierwszoinstancyjnej. Praktycznie bowiem nie ma innej drogi, która pozwalałaby na doprowadzenie spornego obiektu do stanu, który mógłby zostać uznany za zgodny z prawem. "
W świetle powyższych rozważań, GINB stwierdził, że organ wojewódzki prawidłowo odmówił uchylenia na podstawie art. 155 Kpa własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] października 2011 r., Nr [...], odmawiającą zmiany własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...].
Skargę na tę decyzję złożyli W. C. i A. C. Skarżonej decyzji zarzucili naruszenie zasada prawdy materialnej - art. 7 k p a., zasada pogłębiania zaufania - art. 8 k p a., zasada udzielania informacji - art. 9 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że GINB w uzasadnieniu swej decyzji utrzymującej w mocy decyzję [...] WINB odmawiającą uchylenia decyzji PINB w [...] wskazał na trzy przesłanki, które muszą być wystąpić łącznie ażeby ma było wzruszyć ostateczną decyzję w trybie art. 155 Kpa, "Musi to być po pierwsze decyzja, która tworzy prawa nabyte dla stron postępowania, strony wyrażają zgodę na uchylenie lub zmianę decyzji, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, a ponadto, za wzruszeniem tej decyzji muszą przemawiać względy interesu publicznego lub słuszny interes strony. "
Niekwestionowanym jest fakt spełnienia tej przesłanki zgody stron, albowiem zgromadzonej dokumentacji znajdują się zgody wszystkich stron biorących udział w przedmiotowym postępowaniu, które dotyczą zmiany decyzji w zakresie o jaki występowaliśmy. W ocenie GINB uchylenie decyzji w przedmiotowej części, jest niedopuszczalne ze względu na fakt, że pozostaje to w sprzeczności przepisami szczególnymi, tj. z §12 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie punków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 t. 690 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 8 lipca 2009r.
Rozporządzenie to w § 12 ust. 3 zezwalało na działkach o szerokości do 16,Om realizację bu- pików bezpośrednio przy granicy działek, podczas gdy szerokość ich działki wynosi 8m.
Organ pierwszej instancji błędnie zinterpretował i uzasadnił przesłanki zastosowania przepisów w przedmiotowej sprawie. W sposób niedokładny, nie odzwierciedlający stanu faktycznie wykonach robót opisano wykonane roboty. Ich budynek to budynek dwukondygnacyjny na tzw. wysokim podpiwniczeniu, z poddaszem mieszkalnym. Dach dwuspadowy z umieszczonymi od strony wschodniej (frontowej) i zachodniej (tylnej, ogrodowej) wyniesionymi facjatkami łukowymi (od strony frontowej ) wspartej na dwóch jednolitych monolitycznych żelbetowych słupach biegnących od kondygnacji przyziemia do poddasza. Facjatki znajdują się w centralnej - środkowej elewacji budynku. Opis facjatek w szczególności od strony frontowej - wschodniej ma tu istotne znaczenie, bo to ona jest przedmiotem częściowej rozbiórki, a nie jakaś tam część poddasza i dachu w "obszarze 3 m strefy granicznej".
Kwestionowana odległość ściany facjatki z kolumnami żelbetowymi od granicy działki Państwa S. (czego nie podano w decyzji) wynosi ok. 2,80 mb. Po rozmowie z rzeczoznawcą budowlanym "przesunięcie" facjatki na "przepisową" 3,00 m., odległość jest technicznie niemożliwa. Należałoby rozebrać cały żelbetowy ustrój, łącznie z podporami balonów i poziomu gruntu, co wiąże się też z naruszeniem konstrukcji budynku.
Przechodząc do przepisów prawa tj. przepisów szczególnych - Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 8 lipca 2009r. Skarżący stwierdzili, że:
1. w § 12 ust.3 pkt 2 mówi się o odległościach "sytuowania budynku" tj. lokalizacji głównej bryły budynku, a nie jego poszczególnych elementów składowych jak to się określa dalej np. w § 12 ust.5 pkt 1 "1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa,". Nie naruszono podczas budowy tzw. przepisów odległościowych względem granic sąsiednich działek w szczególności dz.nr [...] bowiem szerokość działki na której jest budowa nie przekracza - 16,00mb. " § 12 ust.3 pkt 1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m,"
Ponadto doprowadzanie "inwestycji do stanu zgodnego z prawem" ma polegać na ryzykownej dla całego obiektu rozbiórce i przebudowie, podczas której wystąpi i utrwali się zagrożenie bezpieczeństwa konstrukcji budynku czego skutkiem będzie zagrożenie życia ludzi.
Ważnym w tym postępowaniu jest fakt, że w tym postępowaniu budynek budowany był w oparciu o dokumentację zatwierdzoną ostateczną decyzją, która z uwagi na błędy proceduralne została uchylona przez Sąd w czasie, gdy budynek był niemalże gotów do odbioru technicznego.
Bezsprzecznie, zdaniem Skarżących w sytuacji - gdy budynek wybudowano zgodnie z projektem budowlanym zatwierdzonym ostateczną decyzją, gdy wnioskowane przez Skarżących rozwiązanie jest zgodne z obowiązującym planem miejscowym zagospodarowania przestrzennego, gdy wymiary działki na której znajduje się sporny budynek (8 m) ograniczają stosowanie rozwiązań alternatywnych i gdy sąsiedzi będący stronami w tym postępowaniu wyrazili zgodę, traktować to należy jako splot okoliczności wprost otwierających drogę do stosowania instytucji zgody na odstępstwo od przepisów, o której mowa w art. 9 ust. 1-4 ustawy Prawo budowlane. Wykładnia funkcjonalna art. 9 ust. 1-4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane przemawia za możliwością stosowania wynikającej z tego przepisu instytucji zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych nie tylko na etapie postępowania o wydanie pozwolenia na budowę, ale także w postępowaniu dotyczącym legalizacji samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego.
W przedmiotowej sprawie składając do [...] WlNB odwołanie od decyzji nr [...] PINB w [...] z dnia [...].02.2010 r. Skarżący podkreślali, że organ administracji mógł samodzielnie zainicjować czynności niezbędne do uzyskania upoważnienia do dzielenia zgody na tego rodzaju odstępstwo.
W ocenie Skarżących błędem w prowadzonym w sprawie postępowaniu jest też naruszanie fundamentalnych przepisów konstytucyjnych określających podstawowe i szczególnie chronione cechy ustrojowe RP jakim są prawa nabyte. Stanowią one niezwykle ważną dyrektywę w zakresie stanowienia prawa dla organów władzy publicznej. W uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego 10 lipca 2000 r., SK 21/99 skład orzekający stwierdził, że zasada lex retro non agit oraz zasada ochrony praw nabytych mają charakter zasad przedmiotowych, wyznaczających granice ingerencji władzy publicznej w sferę praw podmiotowych.
W roku 2006 Skarżący nabyli prawo do prowadzenia robót budowlanych na zasadach określonych w ostatecznej decyzji pozwolenie na budowę i zgodnie z warunkami określonymi w dokumentacji budowlanej, zatwierdzonej tą decyzją, dokonaliśmy przedmiotowej rozbudowy. Dziś, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zobowiązuje Skarżących do rozbiórki elementów budynku mających wpływ na jego funkcjonalność, wygląd i, co szokujące, na jego trwałość konstrukcyjną i bezpieczeństwo. Podkreślili, że budynek został wzniesiony w zgodzie z obowiązującym wówczas prawem.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowym była decyzja wydana w oparciu o art. 155 k.p.a., na mocy której organ nadzoru odmówił uchylenia decyzji ostatecznej, własnej decyzji z dnia [...] stycznia 2012 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] października 2011 r.. Nr [...], odmawiającą zmiany własnej decyzji z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], nakładającej na Państwa W. i A. C. obowiązek wykonania, w terminie do dnia [...].05.2010 r. określonych w decyzji robót budowlanych i czynności dotyczących niezakończonej rozbudowy budynku mieszkalno-usługowego.
Należy wskazać, że art. 155 k.p.a. jest jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia decyzji ostatecznych. Przepis ten stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes stron; przepis art. 154 § 2 k.p.a. stosuje się odpowiednio. Przepis ten nie może być interpretowany rozszerzająco, a zmiana decyzji może nastąpić tylko w przypadku spełnienia wszystkich przesłanek określonych w tym przepisie.
W orzecznictwie sądowym oraz w piśmiennictwie ukształtował się jednolity pogląd co do znaczenia użytego w tym przepisie sformułowania "przepisy szczególne", jako przesłanki negatywnej stosowania art. 155 k.p.a., zawartej w przepisach odrębnych. Chodzić tu będzie nie tylko o wyrażony expressis verbis zakaz zmieniania określonego rodzaju decyzji administracyjnych, czy też zakaz wynikający z istoty niektórych rozwiązań prawnych o charakterze restryktywnym (zob. J. Borkowski (w) B. Adamiak, J. Borkowski "k.p.a. Komentarz" Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2002 r., str. 685 - 686), ale także uregulowany w poszczególnych ustawach "własny" tryb zmiany decyzji ostatecznej, wydanej w oparciu o przepisy takiej ustawy. Przez przepisy szczególne, które sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji należy rozumieć m.in. takie przepisy, które w sposób jednoznaczny nie pozostawiający organowi tzw. luzu decyzyjnego kształtują treść rozstrzygnięcia, mającego zapaść w danym stanie faktycznym. Innymi słowy przepisy, które stanowią podstawę do wydania tzw. decyzji związanej. Mając na uwadze powyższe organ nie może w trybie art. 155 k.p.a., powołując się na interes społeczny lub słuszny interes strony wydać rozstrzygnięcia, które pozostawałoby w sprzeczności z przepisem nakazującym organowi w danych okolicznościach faktycznych wydanie orzeczenia o ściśle określonej treści.
Uchylenie lub zmiana decyzji w powołaniu się na treść art. 155 k.p.a. może zajść jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Tylko w takim obszarze wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. Jeżeli w przypadku art. 155 k.p.a. można mówić o wadliwości, to wyłącznie w znaczeniu nieodpowiedniego rozumienia (w zakreślonych prawem granicach) interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W razie zaś gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, o stosowaniu art. 155 k.p.a. nie może być mowy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 188/11).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, należy podzielić stanowisko organu nadzoru, że decyzja nakazująca wykonanie określonych robót budowlanych wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, ma charakter związany, ponieważ organ nadzoru budowlanego był zobligowany do wydania decyzji określonej w art. 51 ust. 1 pkt 3 w sytuacji, gdy wystąpiły przesłanki określone tym przepisem. Art. 51 Prawa budowlanego jest szczególnym przepisem, sprzeciwiającym się uchyleniu lub zmianie na podstawie art. 155 k.p.a. ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę bądź wykonanie określonych robót budowlanych. Uwzględnienie na podstawie art. 155 k.p.a. wniosku o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji z powołaniem się na słuszny interes strony lub interes społeczny prowadziłoby do złagodzenia restrykcyjności przepisów Prawa budowlanego np. 51 ust. 1, co pozostawałoby w sprzeczności z wolą ustawodawcy (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 2162/13). Takiego rozstrzygnięcia nie można zatem uchylić lub zmienić w trybie art. 155 k.p.a.
W konsekwencji także, wola stron, czy też ich zgoda na zmianę lub uchylenie decyzji w żadnych okolicznościach nie może skutkować jej zmianą lub uchyleniem (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 marca 1999 r., sygn. akt IV SA888/97, ONSA 2000/1/36; z dnia 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1539/97, Lex 47880; z dnia 11 sierpnia 2004 r., sygn. akt OSK 384/04; z dnia 21 kwietnia 2006 r., sygn. akt II OSK 770/05, z dnia 9 sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 756/12).
Tym samym, organ nadzoru nie był obowiązany do ustalenia, czy wszystkie strony wyrażają zgodę na uchylenie kwestionowanej decyzji, w trybie art. 155 k.p.a.
Ponadto, zaznaczyć należy, iż w orzecznictwie przyjmuje się, że zmiana stanu prawnego i faktycznego wyklucza możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a., bowiem zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej może być dokonywana w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony do tej pory. Nie można postępowania w trybie art. 155 k.p.a. traktować jako kolejnej instancji służącej naprawianiu błędów popełnionych we wcześniejszych etapach postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2010 r., sygn. akt. II OSK 1810/09, Lex 746810).
Należy także kwestia dostosowania inwestycji do stanu zgodnego z prawem została przesązona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który w wyroku z dnia 9 września 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 913/10 oddalającym skargę na decyzję [...] WINB z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...], utrzymującą w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] grudnia 2009 r., Nr [...] stwierdził, że ,,Postępowanie to winno doprowadzić w konsekwencji do dostosowania obiektu do wymogów stawianych przez przepisy obecnie obowiązujące. Aby tak się jednak stało skarżący zasadnie zobligowani zostali do wykonania czynności szczegółowo opisanych w pkt 1 i 2 decyzji pierwszoinstancyjnej. Praktycznie bowiem nie ma innej drogi, która pozwalałaby na doprowadzenie spornego obiektu do stanu, który mógłby zostać uznany za zgodny z prawem. "
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę jako nieuzasadnioną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło