VII SA/Wa 3009/18

WyrokWSA w Warszawie2019-09-26

Skład orzekający: Monika Kramek, Joanna Gierak-Podsiadły, Renata Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności przepisów dotyczących usytuowania garażu podziemnego względem granicy działki sąsiedniej oraz przepisów o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę. Garaż podziemny, który zgodnie z projektem ma być w całości zasypany zielenią, należy uznać za kondygnację podziemną, od której nie ustala się odległości od granicy działki sąsiedniej. Ponadto, inwestor posiadał wymagane prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie działek objętych projektem.
Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności, uznając decyzję za zgodną z prawem. Spółdzielnia zarzuciła naruszenie przepisów dotyczących usytuowania garażu podziemnego od granicy działki oraz brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez inwestora w odniesieniu do działek sąsiednich. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), , Protokolant sekr. sąd. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2019 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] października 2018 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: organ odwoławczy, GINB), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 j.t. ze zm., dalej: kpa) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2018 r., znak: [...] Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym stanie sprawy: Decyzją z [...] marca 2018 r., znak: [...], Wojewoda [...](dalej: organ I instancji, Wojewoda) odmówił stwierdzenia, na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" (dalej: strona, skarżąca, spółdzielnia), nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. z [...] września 2017 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej S. Sp. z o.o. Sp. k. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, niezbędną infrastrukturą techniczną oraz zagospodarowaniem terenu, na działce nr ew. [...] i [...] obręb [...], przy ul. S.w S. Wojewoda ustalił, że działka inwestycyjna nr [...] położona jest na terenie objętym zapisami miejscowego planu zagospodarowani przestrzennego - uchwałą NR.[...] Rady Miasta S.z dnia [...] października 1999 r. w sprawie 7 zmian należących do II edycji zmian Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S. na obszarze dzielnicy S.. Przedmiotowy teren jako obszar oznaczono jako [...], teren [...], teren [...]. W zapisach ogólnych planu w §2 powołano definicje używanych w zmianie planu terminów m.in. w pkt 43 określono co oznacza, w rozumieniu planu, wysokość zabudowy - to wysokość obiektu budowlanego mierzona od poziomu terenu po stronie ulicy (placu) do górnej płaszczyzny stropu nad ostatnią kondygnacją zawierającą pomieszczenia na stały pobyt ludzi oraz służącą celom technologicznym, magazynowym i innym związanym z działalnością podstawową wykonywaną w budynku. Poddasze użytkowe nie jest kondygnacją w rozumieniu planu. W § 4 zapisów mpzp wskazano, że dla typu [...] określono w ustaleniach ekologicznych w pkt 6.1. minimalny udział powierzchni ekopozytywnych (w rozumieniu planu) na nowo wydzielanych działkach - 25%. Dla terenu elementarnego [...] dominującą funkcją, jak wynika z § 12 jest mieszkalnictwo i usługi, maksymalna wysokość nowej zabudowy wskazana w ustaleniach funkcjonalnych to 18,5 m - w rozumieniu planu. Przedmiotem inwestycji była zaś rozbiórka 2 budynków gospodarczych i budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego 6 kondygnacyjnego wraz z garażem podziemnym, zagospodarowaniem terenu oraz niezbędną infrastrukturą techniczną. Budynek zaprojektowano jako zabudowę wolnostojącą - pierzejową, w oparciu o linię zabudowy istniejących w sąsiedztwie budynków. Dojazd i dojście do działki zaprojektowano od strony ul. S. dz. Nr[...] [...] zaprojektowano chodnik 120-130 cm na całej długości działki [...]. Wejście do budynku zaprojektowano od strony ul. S. z poziomu chodnika. Wjazd i wyjazd do garażu podziemnego zlokalizowano prostopadle do ul. S. w północnej części działki. W garażu zaprojektowano 79 miejsc postojowych. Z projektu zagospodarowania terenu rys. nr [...] wynika, że projektowany budynek oddalony będzie od granic działek sąsiednich - dz. nr [...] - od 3,38 m do 3,41 m , do granic dz. Nr.[...] - 13,28 m, do granic dz. nr [...]- 10,95 m, do granic dz. Nr.[...]- 5,57m i 10,52 m. Budynek zaprojektowano jako wolnostojący mieszkalny z garażem podziemnym wbudowanym w skarpę. Odległość ścian garażu podziemnego określono na projekcie zagospodarowania terenu wskazując, że od strony dz. nr [...], [...] i[...] ściany będą w odległościach 119 cm, 146 cm, 84 cm, 557 cm, 452 cm. Od strony południowej (dz. nr [...]) zaprojektowano mur oporowy. Ponadto od strony działek nr [...],[...] i [...] pozostawiono istniejący mur oporowy. Całość terenu od strony dz. nr [...], [...] i [...] zostanie pokryta zielenią niską, zaprojektowano również przedogródki. Cała ściana kondygnacji podziemnej (garażu) będzie zasypana do wysokości 300 cm (wysokość garażu). Od strony działek należących do spółdzielni zaprojektowano od strony istniejącego muru oporowego pilaster żelbetowy zamocowany na mikropal wiercony, pomiędzy ścianą projektowanego garażu a pilastrem projekt przewiduje grunton (zagęszczony grunt) następnie zasypkę przepuszczalną, na podsypce zabezpieczonej za pomocą geowłókniny oraz geokrat, skarpa zostanie pokryta roślinnością. Pomiędzy pilastrem żelbetowym a ścianą garażu zaprojektowano dren. Zatem od strony dz. [...], [...] i [...] należących do SM "[...]" ściana projektowanego garażu nie będzie widoczna, cała zostanie przykryta i obrośnięta zielenią, co w istocie będzie spełniało warunki budowli podziemnej. Wojewoda powołał treść §12 ust. 9 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: rozporządzenie z 2002 r.), zgodnie z którym odległości podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, od granicy działki budowlanej nie ustala się. Dodatkowo wywiódł, że skarpa z garażem podziemnym przylegająca do istniejącego muru oporowego sąsiaduje z częścią działki nr [...] będących własnością SM "[...], służących dojazdowi do nieruchomości. Takie rozwiązanie projektowe w żaden sposób nie wprowadza ograniczenia w zagospodarowaniu działki skarżącej. Przedmiotowy projekt budowlany – znajdujący się w obszarze zabudowy śródmiejskiej - zawiera analizę nasłonecznienia i przesłaniania budynków sąsiednich, budynków znajdujących się na dz. nr [...], [...], [...], [...] oraz [...] wykazując spełnienie wymagań §13 i §60 rozporządzenia z 2002 r. Dodatkowo wskazał, że analiza nasłonecznienia wykonana w dniach równonocy 21 marca i 21 września w godzinach 7-17 wykazała, że dla zabudowy sąsiedniej nie został naruszony warunek nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych dla zabudowy śródmiejskiej. Odnosząc sią do zarzutu spółdzielni dotyczącej projektowanej wysokości budynku na dz. nr [...] Wojewoda wskazał, że zapisy mpzp obowiązujące dla tego terenu określają maksymalną wysokość nowej zabudowy w ustaleniach funkcjonalnych 18,5 m. Wysokość zabudowy zgodnie z zawartą definicją w tym planie w § 2 pkt 43 mpzp to wysokość obiektu budowlanego mierzona od poziomu terenu po stronie ulicy (placu) do górnej płaszczyzny stropu nad ostatnią kondygnacja zawierającą pomieszczenia na stały pobyt ludzi oraz służąca celom technologicznym, magazynowym i innym związanym z działalnością podstawową wykonywaną w budynku. Poddasze użytkowe nie jest kondygnacją w rozumieniu planu. Projekt budowlany zakłada wysokość budynku 18 m (rys. elewacji rys. nr [...]) - licząc od poziomu terenu od strony ul. S., od której zaprojektowano wejście do budynku. Ponadto odnośnie zarzutu dotyczącego niespełnienia 25% powierzchni ekopozytywnych wskazano, że w wyjaśnieniach z 6 lutego 2018 r. projektant przedstawił, że ilość powierzchni na której będzie powierzchnia z trawnikiem to 1410,1 m2, co stanowi 41,16% całej powierzchni działki. Końcowo wskazano, że inwestycja zgodna jest z zapisami uchwały NR [...] Rady Miasta S. z dnia [...] października 1999 r. w sprawie 7 zmian należących do II edycji zmian Miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S. na obszarze dzielnicy S., oraz rozporządzeniem z 2002 r. Projekt budowlany uzgodniono pod względem wymagań higienicznych i zdrowotnych z rzeczoznawcą ds. sanitarno-higienicznych oraz z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych bez uwag. Kontrolowana decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Decyzja nie dotyczy sprawy już rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Nie jest zatem obarczona żadną z wad wymienionych w art, 156 § 1 k.p.a. Rozpoznając odwołanie skarżącej, wskazaną na wstępie decyzją z [...] października 2018 r., GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]z [...] marca 2018 r. Organ odwoławczy ustalił, że wydając kontrolowaną decyzję nie doszło do rażącego uchybienia przywołanym w odwołaniu przepisom 32 ust. 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 p.b. gdyż inwestor wraz z wnioskiem o pozwolenie na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane. Następnie organ odwoławczy podał, że sporna inwestycja nie narusza rażąco ustaleń ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W szczególności nie naruszono rażąco ustaleń w przedmiocie przeznaczenia terenu czy też geometrii dachu - dachy strome o nachyleniu połaci do najmniej 35° (projektowana - dach stromy o nachyleniu połaci głównych 35° - Projekt budowlany – [...] - nr rys. [...]). Odnosząc się do zarzutów skarżącej podał, że w projekcie budowlanym określono, iż powierzchnia biologicznie czynna (ekopozytywna, jak to określono w planie miejscowym) stanowić będzie 26,4% powierzchni działki, co wypełnia minimum ustalone w miejscowym planie na 25%. Powierzchnię tę będą tworzyć skarpa pokryta zielenią niską, przedogródki oraz ogólnodostępny taras zielony na ostatniej kondygnacji (Projekt budowlany –[...] - s. [...]). Tym samym zarzuty w tym przedmiocie nie zasługują na uwzględnienie. Sporna inwestycja nie narusza rażąco również ustaleń ww. planu miejscowego w zakresie maksymalnej wysokości nowej zabudowy. Plan ustala tę wysokość na 18,5 m, przy czym zgodnie z § 2 pkt 43, do wysokości nie wlicza się poddasza użytkowego, które w rozumieniu planu nie stanowi kondygnacji. Z projektu budowlanego wynika, że projektowany obiekt składa się z 1 kondygnacji podziemnej oraz 6 nadziemnych. Ostatnia kondygnacja mieszkalna (5 piętro), wraz ze znajdującą się w poddaszu antresolą połączoną schodami znajdującymi się wewnątrz mieszkań, tworzyć będzie mieszkania dwupoziomowe (Projekt budowlany – [...] - nr rys. [...]). Nad nią przewidziano poddasze o przeznaczeniu "przestrzeni technicznej". GINB wyjaśnił, że zgodnie z § 2 pkt 43 ww. planu miejscowego, poddasza użytkowego - w analizowanym przypadku składającego się z antresoli oraz "przestrzeni technicznej" - nie wlicza się do wysokości budynku i wobec powyższego liczona według postanowień planu miejscowego wysokość projektowanego obiektu będzie wynosić 18 m, a więc mniej, niż dopuszczone w planie miejscowym 18,5 m. Ponadto badana decyzja nie narusza § 12 rozporządzenia z 2002 r. Elewacja północna budynku mieszkalnego wielorodzinnego z otworami została usytuowana w odległości 13,28 m od granicy działki nr ew. [...], Elewację wschodnią budynku mieszkalnego wielorodzinnego z otworami usytuowano w odległości od 10,52 m do 10,95 m od granicy działek nr ew. [...] , zaś elewację południową budynku mieszkalnego wielorodzinnego z otworami zaprojektowano w odległości 5,57 m od granicy działki nr ew. [...]. Natomiast elewacja zachodnia budynku mieszkalnego wielorodzinnego z otworami została zaprojektowana w odległości od 3,19 m do 3,41 m od granicy działki drogowej nr ew. [...] (ul. S.), na co Zarząd Dróg i Transportu Miejskiego w S.wyraził zgodę w piśmie z [...] sierpnia 2017 r. Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących rażącego naruszenia wymogów dotyczących usytuowania ściany garażu podziemnego w odległości od 0,84 m do 1,46 m od granicy działek skarżącej Spółdzielni, GINB wyjaśnił, że zgodnie z § 12 ust. 7 ww. rozporządzenia z 2002 r., odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną do podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, nie ustala się. Zgodnie z projektem budowlanym, ściany i wszystkie elementy konstrukcyjne garażu podziemnego zostaną w całości zasypane ziemią z nasadzeniami zieleni niskiej. projektowany garaż podziemny od strony wschodniej zostanie w całości zasypany ziemią, humusem oraz roślinnością niską do wysokości 300 cm. W ten sposób wszystkie elementy tej części budynku znajdą się pod ziemią. Zatem garaż stanowi kondygnację podziemną i wobec tego nie znajdują zastosowania przepisy dotyczące sytuowania ścian kondygnacji nadziemnych, co podnosi skarżąca. GINB stwierdził, że decyzja organu stopnia powiatowego nie narusza rażąco § 13 (przesłanianie budynków) oraz § 60 ust. 2 (nasłonecznienie pokoi mieszkalnych). Projekt zagospodarowania terenu został również uzgodniony bez uwag przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. Stanisława Wiśniewskiego. Został on nadto opracowany i sprawdzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Decyzja Prezydenta nie jest więc obarczona żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Podnoszona zaś w toku postępowania kwestia pozbawienia skarżącej udziału w postępowaniu zakończonym decyzją organu stopnia podstawowego może ewentualnie stanowić przesłankę wyłącznie do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 kpa. W skardze na decyzję GINB skarżąca, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji, podniosła następujące zarzuty: 1. 156 § 1 pkt 2) kpa w zw. z art. 7 kpa 2 art. 77 § 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji Wojewody, która odmawia stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. o nr [...], mimo obarczenia jej wadą wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegającą na oczywistej i rażącej sprzeczności pomiędzy tą decyzją, a wymaganiami uzyskania pozwolenia na budowę wynikającymi z przepisów prawa, a nadto zaniechanie przez Organ podjęcia wszelkich niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a przyjęcia w sposób jednostronny stanu faktycznego wskazanego w projekcie budowlanym i projekcie zagospodarowania terenu, co z kolei doprowadziło do naruszenia: a) § 12 pkt 7) w zw. z § 3 pkt 17) rozporządzenia z 2002 r. poprzez ich zastosowanie w niniejszej sprawie i przyjęcie przez Organ, że ściany oraz wszystkie elementy konstrukcyjne garażu podziemnego zostaną w całości zasypane ziemią z nasadzeniem zieleni niskiej, co pozwala przyjąć, iż garaż stanowi kondygnację podziemną, a to w konsekwencji wyklucza konieczność ustalenia odległości między garażem, a granicą sąsiedniej działki budowlanej, podczas gdy co najmniej jedna ze ścian garażu nie będzie zasypana z uwagi na konieczność usytuowania wjazdu do garażu, a to wyklucza przyjęcie, iż garaż mógłby zostać uznany za kondygnację podziemną. b) § 12 ust. 1 pkt 1) i 2) rozporządzenia poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, polegające na przyjęciu przez Organ, iż umiejscowienie ścian garażu podziemnego w odległości od 0,84 m do 1,46 m od granicy działek skarżącej odpowiada prawu, podczas gdy minimalna odległość zgodnie z wymogami rozporządzenia powinna wynosić 3 m, co w niniejszej sprawie nie zostało zachowane, c) art. 32 ust. 4 pkt 2) p.b. poprzez przyjęcie, iż inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, podczas gdy oświadczenie dotyczyło wyłącznie działek o numerze [...] a inwestor na cele budowlane wykorzystuje również części działek o numerach [...] ([...]) oraz nr [...] ([...]), pozostające w wieczystym użytkowaniu skarżącej, projektując na niej część zasypu garażu, do której inwestor nie posiada prawa do dysponowania nią na cele budowlane. W uzasadnieniu skargi wyeksponowano, że uchybienie § 12 ust. 7 w związku z §3 pkt 17 rozporządzenia z 2002 r. jest konsekwencją błędnego przyjęcia przez organ, iż ściany oraz wszystkie elementy konstrukcyjne garażu podziemnego zostaną w całości zasypane ziemią z nasadzeniem zieleni niskiej. Zdaniem skarżącej zachodnia ściana garażu nigdy nie zostanie zasypana z uwagi na znajdujący się w niej wjazd do garażu oraz dojazd dla pojazdów do tego wjazdu. Zasypanie (zagłębienie) zachodniej ściany garażu, tak jak wskazuje organ oraz inwestor, uniemożliwia faktyczne korzystanie z garażu zgodnie z jego przeznaczeniem. Zarzucono, że organy obu instancji zaniechały przeprowadzenia w terenie oględzin wznoszonego obiektu, którego aktualny stan realizacji pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że kondygnacja garażu nie może zostać zagłębiona (tym samym garaż nie może stać się kondygnacją podziemną) z uwagi na jej usytuowanie w terenie jak i sposób jej wykonania. W związku z powyższym, w stosunku co do garażu powinna znaleźć zastosowanie norma wskazana w § 12 ust. 1 pkt 1) i 2) rozporządzenia z 2002 r. Podano, że obsypanie ścian garażu w sposób wskazany przez inwestora prowadzi do powstania skarp o wysokości około 4 m, co budzi uzasadnione wątpliwości użytkowników działek sąsiednich w zakresie ich bezpieczeństwa oraz narażenia życia i zdrowia. Nadto, zdaniem skarżącej nie jest do pogodzenia z zasadami praworządności jest wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, jeżeli projekt budowlany został tak skonstruowany, że jego celem jest faktyczne uniknięcie zastosowania przepisu w § 12 ust. 1 pkt 1) i 2) rozporządzenia z 2002 r. Końcowo wskazano, ze oświadczenie inwestora dotyczyło wyłącznie działek o numerze [...], a inwestor na cele budowlane wykorzystuje również działki - pozostające w wieczystym użytkowaniu skarżącej - o numerach [...] oraz nr [...], w stosunku co do których nie złożył stosownego oświadczenia. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.). Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym. W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona. Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja GINB z dnia [...] października 2018 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z [...] września 2017 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym. Na wstępie wskazać należy, iż zaskarżona decyzja wydana została w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 kpa. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 kpa zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 kpa, nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. W obu decyzjach wydanych w niniejszej sprawie zgodnie przyjęto, że badana decyzja z [...] września 2017 r. nie jest dotknięta żadną z wad i powyższa ocena zdaniem Sądu jest prawidłowa. Organy orzekające dokonały bowiem właściwych ustaleń w sprawie, tak w zakresie stanu faktycznego jak i prawnego; prowadząc postępowanie nie naruszyły przepisów art. 7, art. 77 § 1 i 80 kpa; w konsekwencji dokonanej analizy – prawidłowo zaś przyjęły, że nie ma podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie ww. art. 156 § 1 kpa i wyeliminowania na jego podstawie z obrotu prawnego decyzji Prezydenta Miasta S., w tym z przyczyn podniesionych w postępowaniu przez skarżącą, dając temu wyraz w uzasadnieniach decyzji spełniających wymogi art. 107 § 3 kpa. Zauważenia wymaga, że celem postępowania nadzwyczajnego uregulowanego w art. 156 i nast. kpa, jest ustalenie, czy wystąpiła któraś z przesłanek nieważności uregulowanych w art. 156 § 1 kpa. Jedną z wad wymienionych w tym przepisie jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2), inną: skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w sprawie (pkt 4), niewykonalność decyzji w dniu jej wydania mająca charakter trwały (pkt 5), czy też: decyzja zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa (pkt 7). Co przy tym istotne, w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty; ocena dokonywana przez organ administracji w tym postępowaniu (o charakterze nadzorczym) jest ograniczona wyłącznie do zbadania wystąpienia wad nieważności. W przypadku ustalenia ich wystąpienia, organ ma obowiązek stwierdzić nieważność badanej decyzji (chyba, że zachodzi sytuacja, o której mowa w art. 156 § 2 kpa). Przy czym, z uwagi na fakt, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 § 1 kpa), może mieć ono miejsce tylko wtedy, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Z tego też powodu wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter ścieśniający, a stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej, stanowiące wyjątek od zasady stabilności decyzji, wymaga bezspornego ustalenia, że kwestionowana/badana decyzja jest dotknięta jedną z kwalifikowanych wad z ww. art. 156. Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071). W ocenie skarżącej kwestionowana decyzja dotknięta jest wadą z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Przepis ten dotyczy wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą, a nadto gdy tak wydana decyzja nie może być zaakceptowana przez organy praworządnego państwa i powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Zatem, rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu, to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Badając, czy w sprawie zaistniała wskazana wada z art. 156 § 1 pkt 2, GINB po pierwsze wykazał, że przepisy prawa umożliwiały jej wydanie; po drugie - prawidłowo przyjął, że w sprawie nie występuje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym kwestionowaną decyzją. Wziął przy tym pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie wydania badanej decyzji Prezydenta Miasta S., jak również stan faktyczny wynikający z akt postępowania zakończonego tą decyzją, i dokonał pełnej w tym zakresie oceny. Rozważania organu w tej kwestii Sąd traktuje za własne. Poruszając się w zakreślonych wyżej granicach w ocenie Sądu, organy dokonały prawidłowej oceny decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z [...] września 2017 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym. Trafna jest argumentacja GINB co do art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego, obligującego organ do sprawdzenia przed wydaniem pozwolenia na budowę zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zasadnie także podniósł organ odwoławczy, że organ architektoniczno-budowlany nie ma kompetencji do oceny projektu i wkraczania w rozwiązania w nim zastosowane. Odpowiedzialność za zgodność z przepisami spoczywa na projektancie. Odpowiedzialność zawodowa projektanta wynika z ustawy z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw. (Dz.U. nr 80, poz. 716) i uchyleniem art. 35 ust. 2 Prawa budowlanego dopuszczającego możliwość badania zgodności projektu architektoniczno-budowlanego z przepisami w tym techniczno-budowlanymi. Odpowiedzialność projektanta za projekt zwalnia organy architektoniczno-budowlane za szczegółowego badania projektu, poza przypadkami wynikającymi z art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 prawa budowlanego. Odnosząc się do spornej inwestycji stwierdzić należy, że trafne są ustalenia organów, że inwestycja nie narusza rażąco ustaleń mpzp, co do przeznaczenia terenu, geometrii dachu, czy wysokości zabudowy, którą ustalono na 18 m, a plan w § 2 pkt 43 dopuszczał 18,5 m. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, iż zatwierdzone w powyższym zakresie rozwiązania projektowe nie naruszają w sposób rażący przepisów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o których mowa w rozporządzeniu z 2002 r. Jak zostało to prawidłowo przeanalizowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji projekt budowlany jest zgodny z treścią przepisu § 12 rozporządzenia z 2002 r. Skarżąca podnosi zarzut naruszenia § 12 pkt 7w zw. z § 3 pkt 17 rozporządzenia z 2002 r., poprzez ich zastosowanie i przyjęcie przez organy w założeniu, że wszystkie elementy konstrukcyjne garażu podziemnego zostaną w całości zasypane. Dla oceny zgodności projektu z postanowieniami planu konieczne było zweryfikowanie charakteru kondygnacji uznanej w projekcie za podziemną. Analizy tego charakteru należało dokonać w oparciu o definicję kondygnacji podziemnej przewidzianą w rozporządzeniu z 2002 r. Trafnie GINB w zaskarżonej decyzji przywołał treść § 3 pkt 17 rozporządzenia z 2002 r., że przez kondygnację podziemną należy rozumieć kondygnację zagłębioną ze wszystkich stron budynku, co najmniej do połowy jej wysokości w świetle poniżej poziomu przylegającego do niego terenu, a także usytuowaną pod nią kondygnację. Projektowany garaż stanowi kondygnację podziemną. W tym stanie rzeczy zasadnie organy zastosowały również § 12 ust. 7 rozporządzenia z 2002 r., w myśl którego odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną do podziemnej części budynku, a także budowli podziemnej spełniającej funkcje użytkowe budynku, znajdujących się całkowicie poniżej poziomu otaczającego terenu, nie ustala się. Niezasadne były więc zarzuty usytuowania garażu podziemnego za blisko granicy działki sąsiedniej. Zdaniem Sądu niewątpliwie prawidłowo organy obu instancji uznały garaż za kondygnację podziemną, zatem niewymagane było ustalanie odległości tej kondygnacji od granicy działki sąsiedniej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wyraźnie zaznaczył, że w projekcie budowlanym i na projekcie zagospodarowania terenu wskazano, że wszystkie elementy konstrukcyjne garażu podziemnego zostaną w całości zasypane ziemią z nasadzeniami zieleni niskiej. Nadto w postępowaniu przed organem wojewódzkim inwestor złożył dodatkowe wyjaśnienia, z których wynika, że projektowany garaż podziemny od strony wschodniej zostanie w całości zasypany ziemią, humusem oraz roślinnością niską do wysokości 300 cm, co z kolei oznaczać będzie, że wszystkie elementy tej części budynku znajdą się pod ziemią. Niewątpliwie zatem wszystkie elementy tej części budynku znajda się pod ziemią, co wypełnia przesłanki określone w § 12 ust 7 w zw. z § 3 pkt 17 rozporządzenia z 2002 r. Na marginesie zauważenia wymaga, że okoliczność garażu podziemnego wynika wprost z projektu architektoniczno-budowlanego. Podkreślić zatem należy, że słuszne jest stanowisko organów, stwierdzające, iż skoro garaż stanowi kondygnację podziemną, to w jego przypadku nie znajdują zastosowania przepisy dotyczące sytuowania ścian kondygnacji naziemnych. W tej sytuacji zarzut naruszenia § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia z 2002 r. należy uznać za chybiony. Jak wskazuje projekt garaż podziemny wbudowany jest w skarpę, wjazd i wyjazd do garażu podziemnego zlokalizowany jest prostopadle do ul. S. w północnej części działki. Sam wjazd do garażu podziemnego odbywa się poprzez pochylnie dwukierunkową odkrytą o nachyleniu 15 % . Zdaniem Sądu przepis rozporządzenia (§ 3 pkt 17 ) nie został naruszony, a istnienie wjazdu nie zwiększa ilości kondygnacji. Zachowanie wokół budynku naturalnej rzędnej terenu przemawia za uznaniem, że zaplanowanie przedmiotowego wjazdu do garażu nie pozbawiło kondygnacji wkopanej w ziemię charakteru kondygnacji podziemnej w sytuacji gdy nad wjazdem do garażu znajduje się zieleń niska. Odnosząc się do zarzutu rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 prawa budowlanego, poprzez przyjęcie, iż inwestor złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane, Sąd uznaje powyższy zarzut za bezzasadny. Wobec nie kwestionowania działek inwestycyjnych inwestora ([...]) co do których przedłożone zostały stosowne oświadczenia i zgody (tom I projektu) wypada jedynie wyjaśnić iż z projektu zagospodarowania działki nie wynika, aby inwestor na cele budowlane wykorzystywał działki o numerach: [...] oraz [...] pozostające w wieczystym użytkowaniu skarżącej. Chybiony jest również zarzut odnoszący się do przeprowadzenia przez organ oględzin, gdyż w postępowaniu nieważnościowym taka konieczność nie zachodziła. Z tych też przyczyn Sąd uznał, że GINB wydał prawidłowe rozstrzygnięcie; prawidłowo bowiem przyjął za organem I instancji, że nie można badanej decyzji zarzucić ani wydania jej z naruszeniem przepisów o właściwości, bez podstawy prawnej, ani z rażącym naruszeniem prawa; prawidłowo także przyjął, że nie jest ona dotknięta żadną inną wadą nieważności. Nie podzielając zarzutów skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło