VII SA/Wa 3115/25

WyrokWSA w Warszawie2026-02-03

Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylająca decyzję Wojewody o odmowie wydania paszportu i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia była zgodna z art. 138 § 2 k.p.a. i czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił zakres koniecznego do wyjaśnienia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylająca decyzję Wojewody i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Organ odwoławczy wadliwie ocenił zakres koniecznego do wyjaśnienia postępowania, uznając za niezbędne uzyskanie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności zagranicznemu wyrokowi sądu, podczas gdy nie było to wymagane. Ponadto, organ odwoławczy nie wykazał, dlaczego sam nie mógł przeprowadzić uzupełniającego postępowania dowodowego w celu weryfikacji zagranicznego wyroku.
Stan faktyczny
Przedstawiciel ustawowy małoletniego złożył wniosek o wydanie paszportu. Wojewoda odmówił wydania paszportu, uznając, że przedstawiony wyrok sądu amerykańskiego, który stwierdzał brak praw rodzicielskich I. R. wobec dziecka, nie może być uznany w Polsce. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił decyzję Wojewody i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na wadliwie przeprowadzone postępowanie dowodowe. Sąd administracyjny rozpoznał sprzeciw od decyzji Ministra.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz zasądził od Ministra na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2026 r. sprawy ze sprzeciwu Ł. G. A. K. działającego przez przedstawiciela ustawowego M. K. od decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2025 r. znak [...] w przedmiocie wydania paszportu uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącego Ł. G. A. K. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem sprzeciwu Ł. A. ("skarżący"), działającego przez przedstawiciela ustawowego M. K. , jest kasatoryjna decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ("MSWiA", "organ odwoławczy") [...] października 2025 r., znak [...] , wydana w przedmiocie wydania paszportu, w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Przedstawiciel ustawowy skarżącego 5 czerwca 2025 r. wystąpił do Wojewody Ł. ("organ I instancji", "Wojewoda") z wnioskiem o wydanie dokumentu paszportowego dla małoletniego skarżącego. Pismem z 3 lipca 2025 r. organ I instancji wezwał wnioskodawcę do doręczenia zgody na wydanie dokumentu paszportowego dla skarżącego (wyrażonej przez I. R.), o której mowa w art. 43 ust. 1 ustawy z dnia 27 stycznia 2022 r. o dokumentach paszportowych (Dz. U. z 2024, poz. 1063, dalej: "u.d.p.") lub przedłożenia orzeczenia sądu, o którym mowa w art. 43 ust. 5 tej ustawy. W odpowiedzi na to wezwanie przedstawiciel skarżącego ponownie przedłożył wyrok sądu z M. wraz z tłumaczeniem przysięgłym, wskazując, że zgodnie z nim I. R. nie jest matką małoletniego skarżącego i nie ma żadnych praw rodzicielskich względem niego. W związku z powyższym, 24 lipca 2025 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego, że na podstawie art. 1146 § 1 pkt 7 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 1568, dalej: "k.p.c.") wskazany wyrok sądu amerykańskiego nie może być uznany przez organ w postępowaniu o wydanie dokumentu paszportowego dla dziecka, ponieważ uznanie to byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP. Następnie, Wojewoda wydał decyzję 25 sierpnia 2025 r., nr 74/2025, którą na podstawie art. 54 ust. 1 pkt 6 i art. 54 ust. 2 u.d.p. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: "k.p.a.") odmówił wydania paszportu dla małoletniego skarżącego. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie organ I instancji przedstawił przebieg postępowania paszportowego. Po przytoczeniu art. 43 ust. 1, ust. 3, ust. 5 i art. 54 ust. 1 pkt 6 u.d.p. Wojewoda stwierdził, że brak w rozpatrywanej sprawie zgody na wydanie dokumentu paszportowego jednego z rodziców lub brak orzeczenia sądu rodzinnego w tym zakresie, spełnia przesłanki ustawowe i posiada charakter obligatoryjny do wydania decyzji odmownej. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, opisaną na wstępie decyzją z [...] października 2025 r., MSWiA, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz art. 54 ust. 1 pkt 2 u.d.p. uchylił decyzję Wojewody z 25 sierpnia 2025 r. w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu powyższej decyzji kasacyjnej organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda zakres postępowania dowodowego/wyjaśniającego w sprawie ograniczył de facto tylko do jednej czynności, tj. wezwania przedstawiciela ustawowego do przedłożenia zgody I. R. na wydanie dokumentu paszportowego dla małoletniego skarżącego, o której mowa w art. 43 ust. 1 u.d.p., lub do przedłożenia orzeczenia sądu, o którym mowa w art. 43 ust. 5 u.d.p. Całkowicie zmarginalizował znajdujący się w aktach sprawy wyrok sądu amerykańskiego. Z niewiadomych dla MSWiA przyczyn organ I instancji nie uznał za zasadne i konieczne wezwanie strony do: - dostarczenia ww. wyroku wraz z klauzulą apostille, która poświadcza, że dany dokument pochodzi z właściwego urzędu, potwierdza autentyczność podpisu i pieczęci urzędnika zagranicznego; - przedstawienia postanowienia sądu polskiego o uznaniu orzeczenia sądu zagranicznego, o którym mowa w art. 11511 k.p.c. Zaznaczył, że organ paszportowy pierwszej instancji ma prawo mieć w sprawie paszportowej wątpliwości co do aspektów mogących mieć wpływ na sposób jej rozstrzygnięcia (o ile uzasadniają to okoliczności danej sprawy). W odniesieniu do zarzutów odwołania organ odwoławczy wskazał, że 31 grudnia 2024 r. USC w R. sporządził polski akt urodzenia małoletniego skarżącego, w którym I. R. wpisana jest jako matka małoletniego skarżącego. Także w rejestrze PESEL ww. osoba wpisana jest jako matka małoletniego skarżącego. Dopóki ww. kobieta będzie figurować w polskim akcie urodzenia jako matka, dopóty organ paszportowy każdorazowo podczas przyjmowania wniosku o dokument paszportowy będzie żądał dostarczenia jej zgody lub przedłożenia orzeczenia sądu o pozbawieniu władzy rodzicielskiej albo ograniczaniu władzy rodzicielskiej w zakresie wyrażenia zgody na wydanie dokumentu paszportowego. MSWiA wskazał jednocześnie, że Sąd w M. nakazał wydanie nowego aktu urodzenia dla małoletniego skarżącego, w którym dane surogatki zostaną usunięte, a wpisane zostaną dane drugiego rodzica. To ten akt powinien zostać przedłożony kierownikowi USC w R. do transkrypcji. Zwrócił uwagę na praktykę odmowy transkrypcji aktów urodzenia dziecka pary jednopłciowej. Podkreślił, że odmowa dokonania transkrypcji nie może stanowić podstawy do odmowy wydania dokumentu paszportowego. Organ odwoławczy ocenił, że Wojewoda nie przeprowadził należycie i w sposób kompletny postępowania dowodowego, co skutkuje tym, że w sprawie istnieją istotne braki w materiale dowodowym. Wymagane jest zatem przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie, który ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W sprzeciwie skarżący, zastępowany profesjonalnie, zarzucił zaskarżonej decyzji organu odwoławczego naruszenie przepisu art. 138 § 2 k.p.a. przez: a) bezzasadne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania pomimo tego, że organ odwoławczy powinien był, po ewentualnym uzupełnieniu materiału dowodowego sprawy, wydać decyzję reformatoryjną zgodną z żądaniem strony; b) sformułowanie wytycznych dla organu I instancji sprzecznych z prawem i/lub niewykonalnych, tj. 1. przedstawienia postanowienia sądu polskiego o uznaniu orzeczenia sądu zagranicznego, o którym mowa w art. 11511 k.p.c., podczas gdy: - orzeczeniu sądu w M. z 28 lutego 2024 r. nie może być nadana klauza wykonalności, gdyż nie jest to orzeczenie zasądzające świadczenie, lecz rozstrzygające o stanie cywilnym podlegające uznaniu z mocy prawa stosownie do art. 1145 k.p.c.; - orzeczenia sądów państw obcych podlegają uznaniu w Polsce ipso iure stosownie do art. 1145 k.p.c., bez potrzeby przeprowadzenia postępowania sądowego; 2. przedłożenia kierownikowi USC w R. zagranicznego aktu urodzenia do transkrypcji pomimo tego, że jak sam przyznaje organ odwoławczy – kierownik USC z uwagi na art. 107 pkt 3 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego – nie może dokonać transkrypcji tego aktu urodzenia, a podstawą do wydania paszportu jest zagraniczny akt urodzenia bez konieczności dokonywania jego transkrypcji. W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W sprzeciwie zawarto również wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sprzeciw okazał się zasadny; uwzględniając wszystkie przedstawione przez organ odwoławczy powody uchylenia decyzji organu I instancji i skierowania sprawy paszportowej na etap ponownego rozpatrzenia, a także mając na względzie wytyczne zakreślone Wojewodzie Łódzkiemu podczas ponownego przeprowadzenia postępowania paszportowego, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 k.p.a. Rozwijając tę ocenę Sąd wyjaśnia, że przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] października 2025 r., wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., od której skarżący z zachowaniem ustawowego terminu wniósł sprzeciw (omyłkowo oznaczony jako "skarga"), uregulowany w art. 64a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."). Decyzja ta zapadła po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji organu I instancji o odmowie wydania małoletniemu skarżącemu dokumentu paszportowego. Organ odwoławczy uchylił rozstrzygnięcie Wojewody z [...] sierpnia 2025 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia temu organowi uznając, że organ I instancji wadliwie przeprowadził postępowania dowodowego, bo ograniczył je tylko do jednej czynności, i nie dążył do weryfikacji przedłożonego przez stronę skarżącą dowodu – mogącego mieć wpływ na załatwienie sprawy. Sąd zauważa, że jednym z zasadniczych powodów wprowadzenia do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi instytucji sprzeciwu od decyzji kasacyjnej, było uznanie go za środek przeciwdziałający przewlekłości załatwienia sprawy administracyjnej (v. uzasadnienie do rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Druk nr 1183). Stosownie do art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 151a § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. Sąd może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Stosownie do art. 151a § 2 tej ustawy, w przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw. Z powołanych przepisów wynika, że sąd administracyjny w postępowaniu na skutek sprzeciwu ma ograniczony zakres kognicji. Jest uprawniony do oceny sprawy wyłącznie w zakresie zastosowania przez organ administracji art. 138 § 2 k.p.a. Sąd nie przesądza, w takim postępowaniu, o meritum sprawy; nie bada również kwestii związanych z innymi zagadnieniami, także natury pozaprocesowej, łączącymi się z oceną legalności wydanego w postępowaniu administracyjnym aktu (por. wyrok NSA z 27 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 118/24). Granice takiej kontroli nie oznaczają braku kompetencji sądu administracyjnego do oceny prawidłowości wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w świetle mających zastosowanie przepisów prawa materialnego (v. wyrok NSA z 14 lutego 2024 r., sygn. akt II OSK 33/24). Przy czym, jak wskazuje się w orzecznictwie, art. 64e p.p.s.a. oraz art. 151a § 1 p.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, że określony w tych przepisach zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może obejmować oceny tej decyzji w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym (v. wyrok NSA z 7 czerwca 2018 r., sygn. akt II OSK 1319/18). Poza tym Sąd zauważa, że w myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wydanie przez organ odwoławczy decyzji kasacyjnej jest zatem dopuszczalne wówczas, gdy zostaną spełnione następujące przesłanki: po pierwsze, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania; po drugie, gdy organ ten uzna, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, jakkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest jednak przesłanką wystarczającą. Niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Zwrot normatywny "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" ma charakter ocenny; wymaga każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie to jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co z kolei uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 14 lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15). Kasacyjne rozstrzygnięcie może tym samym zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu II instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a.; konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność wydania decyzji kasacyjnej (por. wyrok NSA z 15 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1427/16). Przechodząc do oceny kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji, Sąd stwierdza, że zgadza się co do zasady ze stanowiskiem organu odwoławczego (tam wyrażonym), że decyzja Wojewody z [...] sierpnia 2025 r. o odmowie wydania paszportu dla małoletniego skarżącego nie została poprzedzona należytym postępowaniem wyjaśniającym. Zauważa ponadto, że w oparciu o zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy, organ odwoławczy nie był władny albo utrzymać w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji (tj. orzec na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.) albo orzec kasatoryjnie (w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a.) z niejako jednoczesnym "przesądzeniem" o tym, że w sprawie – wbrew twierdzeniom Wojewody – nie jest wymagane uzyskanie zgody I. R. na wydanie paszportu małoletniemu skarżącemu albo przedłożenie stosownego orzeczenia sądu rodzinnego, zastępującego tę zgodę. Uwagę tę Sąd czyni jako konieczną, gdyż uwzględnia, że - co do zasady - wydanie dokumentu paszportowego następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Zatem, MSWiA -po rozpatrzeniu odwołania od decyzji wydanej w trybie art. 54 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 u.d.p.- nie posiada kompetencji do orzeczenia reformatoryjnego poprzez uchylenie odmownej decyzji organu I instancji i wydanie dokumentu paszportowego. Tym niemniej, organ odwoławczy orzekając w niniejszej sprawie, co najmniej częściowo, wadliwie przedstawił konieczność poddania weryfikacji przedłożonego przez stronę wraz z wnioskiem inicjującym postępowanie paszportowe dowodu, jak i tryb, w którym ocena przedłożonego wyroku sądu amerykańskiego powinna mieć miejsce. Nie wykazał również powodów, dla których sam, w ramach uzupełniającego postępowania dowodowego, nie mógłby poddać – przez pryzmat zmierzania do zakończenia sprawy - weryfikacji wartość przedłożonego przez stronę skarżącą dowodu. W konsekwencji, zaakceptowanie objętej sprzeciwem decyzji, zdaniem Sądu, nie mogło mieć miejsca. Po pierwsze, częściowo wadliwie dokonana przez organ odwoławczy ocena (w aspekcie koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy), determinowałaby działanie organu I instancji w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, oraz mogłaby – z dużą dozą prawdopodobieństwa – skutkować ponownym wydaniem rozstrzygnięcia przez Wojewodę z istotnym naruszeniem przepisów postępowania. Po drugie (co jednocześnie nierozerwalnie związane jest z podaną powyżej przyczyną) godziłoby w zasadę szybkości postępowania poprzez brak obrania prawidłowego kierunku w celu zakończenia sprawy paszportowej, niwecząc jeden z głównych celów (bo zwalczanie przewlekłego prowadzenia postępowań administracyjnych), stanowiący przyczynę wprowadzenia do systemu prawa sądowoadministracyjnego instytucji sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej. Zaakcentować również należy, że jedyną stroną kontrolowanego postępowania paszportowego jest skarżący. Nie występują więc w tej sprawie inne podmioty, których prawa mogłyby doznać uszczerbku wskutek rozstrzygnięcia Sądu, uwzględniającego sprzeciw. I dalej, Sąd wyjaśnia, że zgodnie z art. 43 ust. 1 u.d.p. na wydanie dokumentu paszportowego osobie nieposiadającej zdolności do czynności prawnych lub posiadającej ograniczoną zdolność do czynności prawnych, która nie ukończyła 18. roku życia, jest wymagana zgoda matki i ojca tej osoby. Przy czym – stosownie do art. 43 ust. 2 pkt 1 u.d.p. – zgoda nie jest wymagana od matki lub ojca, którzy zostali pozbawieni władzy rodzicielskiej albo których władza rodzicielska została zawieszona lub ograniczona w zakresie wyrażania zgody na wydanie dokumentu paszportowego. Art. 43 ust. 4 u.d.p. normuje, że w przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1, dokument określający zakres władzy rodzicielskiej przedkłada się do wniosku o wydanie dokumentu paszportowego. W kontrolowanej sprawie paszportowej wraz z wnioskiem małoletniego skarżącego (jak również przy odpowiedzi na wezwanie organu z 3 lipca 2025 r.) przedłożony został wyrok amerykańskiego sądu stanowego z tłumaczeniem przysięgłym tego orzeczenia na język polski. Wynika z niego m. in., że I. R. nie jest ani prawnym, ani naturalnym rodzicem skarżącego i nie ma żadnych praw rodzicielskich względem małoletniego. Organ I instancji (choć nie wynika to wprost z jego decyzji) nie uznał okoliczności wynikających z ww. orzeczenia jako wypełniających przesłankę, unormowaną w art. 43 ust. 2 pkt 1 u.d.p. Apriorycznie przyjął, że z uwagi na treść art. 1146 § 1 pkt 7 k.p.c., powoływany wyrok sądu zagranicznego nie może być uznany w postępowaniu paszportowym z uwagi na sprzeczność z podstawowymi zasadami porządku prawnego RP. Tymczasem, jak prawidłowo zaakcentował MSWiA, sprawa wydania dokumentu paszportowego stanowi odrębną od innych sprawę administracyjną. Niewątpliwie więc, oceniając możliwość wydania małoletniemu obywatelowi polskiemu dokumentu paszportowego, znaczenia determinującego dla rozpoznania jego wniosku nie można przypisać okolicznościom, że prawnie (tj. zgodnie z przepisami obowiązującymi w innej – względem Rzeczypospolitej Polskiej – jurysdykcji) rodzicami dziecka są osoby tej samej płci. Irrelewantną okolicznością jest również i to, czy kobieta, która fizycznie urodziła dziecko jest jego matką (w znaczeniu prawnym bądź biologicznym), jak i to, czy kobieta ta widnieje w polskim akcie urodzenia dziecka oraz w rejestrze PESEL. Istotnym jest natomiast – przez pryzmat przepisów regulujących procedurę ubiegania się o wydanie dokumentu paszportowego dla osoby nieposiadającej zdolności do czynności prawnych - czy w świetle przesłanek, wynikających z art. 43 ust. 1 i 2 u.d.p., przedłożony przez stronę skarżącą wyrok miał znaczenie (w zakresie wpływającym na władzę rodzicielską) na załatwienie sprawy, czyli możliwość wydania skarżącemu dokumentu paszportowego. Niewątpliwie prawidłową jest ocena MSWiA co do konieczności wezwania wnioskodawcy o przedłożenie wyroku sądu amerykańskiego wraz z klauzulą apostille. Jednakże organ odwoławczy wadliwie przyjął, że koniecznym jest również dostarczenie przez wnioskodawcę postanowienia sądu powszechnego w przedmiocie nadania ww. orzeczeniu sądu amerykańskiego klauzuli wykonalności. Przedłożony wyrok sądu w M. , w świetle przepisów art. 1150-1152 k.p.c., nie może podlegać egzekucji, wobec czego nie jest konieczne nadanie mu klauzuli wykonalności. Trafnie podniesiono w sprzeciwie, że orzeczenia sądów państw obcych wydane w sprawach cywilnych podlegają uznaniu z mocy prawa, chyba że istnieją przeszkody określone w art. 1146 (v. art. 1145 k.p.c.). Uwzględniając powyższe, w ocenie Sądu, organ odwoławczy wadliwie ustalił konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy, a mający istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jak już wskazano, zbędnym okazało się uzyskanie postanowienia o nadaniu klauzuli wykonalności wyrokowi sądu zagranicznego, przedłożonego przez skarżącego. Ponadto MSWiA nie wykazał w zaskarżonej decyzji powodów, które uniemożliwiają w trybie uzupełniającego postępowania dowodowego wezwać stronę skarżącą do przedłożenia wyroku sądu amerykańskiego wraz z klauzulą apostille. Przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w tak zakreślonych granicach pozwoliłoby dokonać organowi odwoławczemu oceny, czy w sprawie spełniona została przesłanka braku wymogu zgody jednego z rodziców na wydanie dokumentu paszportowego małoletniemu skarżącemu. Dopiero w zależności od efektów tak przeprowadzonego w trybie art. 136 § 1 k.p.a. postępowania uzupełniającego możliwe byłoby zaś ustalenie, czy zasadnym jest utrzymanie w mocy decyzji Wojewody, czy też ponowne wydanie rozstrzygnięcia, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Na marginesie zaznaczyć należy, że uwzględnienie przez sąd administracyjny sprzeciwu od decyzji na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. nie wyklucza ponownego wydania przez organ odwoławczy decyzji kasatoryjnej. To, jakie rozstrzygnięcie wyda MSWiA po ponownym przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, determinowane będzie weryfikacją materiału dowodowego (z uwzględnieniem oceny prawnej przedstawionej w niniejszej sprawie przez Sąd), a także efektami przeprowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego. Z tych wszystkich przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151a § 1 i art. 200 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło