VII SA/Wa 322/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jadwiga Smołucha, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska - Jaroszewicz, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi B. K. i J. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] listopada 2017r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 oraz art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), po rozpatrzeniu wniosku B. i J. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymał w mocy postanowienie własne z [...] września 2017 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2007 r., [...], uchylającą decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2007 r. [...] (stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2005 r., nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę torowiska dla wózka do sortowania i transportu drewna w [...] przy ul. [...] na działce nr ew[...],[...].[...] i stwierdzającą nieważność ww. decyzji w części dotyczącej działki nr [...]., a w pozostałym zakresie odmawiającą stwierdzenia jej nieważności. Organ wskazał, że pismem z [...] sierpnia 2017 r. wezwał pp. K. m. in. do jednoznacznego wskazania przesłanek a art. 145 § 1 k.p.a., w oparciu o które żądają wznowienia postępowania oraz daty w której dowiedzieli się o ich istnieniu. Jednak ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani piśmie z [...] sierpnia 2017 r. wnioskodawcy nie wskazali ww. przesłanek powtarzając uprzednią argumentację. Dalej wyjaśnił, że aby doszło do wznowienia postępowania przesłanki te muszą zostać wskazane we wniosku o wznowienie, a na stronie ciąży też obowiązek wskazania, kiedy dowiedziała się o okolicznościach uzasadniających wznowienie. Natomiast jeżeli strona nie wskazuje powyższych przesłanek, czy to poprzestając na wskazaniu przepisów k.p.a., czy w ogóle nie uzasadniając wniosku, czy też uzasadniając wniosek przesłankami niestanowiącymi podstaw wznowienia, to organ powinien odmówić wznowienia postępowania, przyjmując, że istnieją formalne przeszkody do oceny wniosku (por. wyrok NSA z 12 lipca 2011 r. sygn. akt II OSK 2598/10, wyrok WSA w Warszawie z 18 listopada 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 486/15 oraz z 12 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Wa 511/14). Skargę na powyższe postanowienie złożyli B. i J. K. i wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania zarzucili: -naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy: art. 8,9,10 § 1, 81 k.p.a., polegające na niewywiązaniu się z obowiązku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, głównie zaniechaniu wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy, a przez to naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do państwa; art. 7,75, 77 § 1, 78 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, zaniechanie ustalenia istotnych przyczyn rozstrzygnięcia, pozyskiwania zaufania obywateli, dążenia do prawdy obiektywnej, oraz swobodnej oceny dowodów w tym uniemożliwienia złożenia skarżącemu wniosków dowodowych, skutkujące niewyjaśnieniem stanu faktycznego, w szczególności poprzez zaniechanie przesłuchania strony w celu ustalenia rzeczywistych podstaw sformułowanego przez nią wniosku art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. poprzez niewystarczające uzasadnienie decyzji, nie dokonanie wyczerpującego wyjaśnienia przesłanek rozstrzygnięcia oraz nie umotywowanie decyzji, a tym samym naruszenie zasady przekonywania Pominięcie, że nie było podstaw do wydania pozwoleń na rozbudowę tartaku, gdyż: warunki zagospodarowania terenu, niezgodnie z prawem wydane w 1992r, SKO unieważniło [...].06.1994r; pozwolenie na budowę tartaku z [...].05.1993r. niezgodnie z prawem wydano, gdy jeszcze obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego z 1980r. (przewidujący tereny mieszkaniowe i mieszkaniowo-zagrodowe). T pozwolenie zostało unieważnione przez NSA 11.12.2001r. wyrokiem IV SA 2331/99., co oznacza, że tartak nigdy nie miał pozwolenia na użytkowanie, a we wniosku o wznowienie i piśmie z 29 sierpnia 2017 r. w sposób dorozumiany wskazano, że podstawę do wznowienia mogą stanowić art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 kpa. Skarżący wskazali na zasady obowiązujące organ wynikające z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i powołując się na orzecznictwo przedstawili stanowisko odnośnie decyzji uznaniowych i obowiązków organów z tym związanych, zwracając m.in. uwagę na konieczność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. W ocenie stron, poza lakonicznymi ustaleniami faktycznymi, uzasadnienie powołuje się na przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia, bez żadnych ustaleń co do okoliczności, które przesądziły o odmowie wznowienia postępowania. Następnie podnieśli, że naruszono ich prawo do czynnego udziału w postępowaniu, wbrew art. 10 § 1 k.p.a. W świetle treści art. 7, 25, 77 § 1 oraz 78 § 1 k.p.a. organ stoi na straży praworządności, poprzez nie podjęcie czy to z urzędu czy na wniosek strony wszelkich czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Zaniechał wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pozyskiwania zaufania obywateli, dążenia do prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Naruszono też art. 80 k.p.a., nakazujący oceniać czy dana okoliczność została udowodniona na podstawie całokształtu materiału dowodowego, jak i art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a.. które nakładają obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Organ potraktował materiał dowodowy wybiórczo, rażąco naruszając prawo skarżących do udziału w postępowaniu. Uzasadnienie decyzji (postanowienia) nie zostało sformułowane zgodnie z art. 11 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Na poparcie tego stanowiska skarżący obszernie powołali orzecznictwo. Organ ograniczył się tylko do wskazania podstawy prawnej i przedstawienia ustaleń, ale nie wyjaśnił wyczerpująco przesłanek rozstrzygnięcia, nie uzasadnił zasadności decyzji, nie umotywował decyzji naruszając art. 11 k.p.a., nie wytłumaczył stronie, dlaczego w stwierdzonym stanie faktycznym podjął decyzję o takiej, a nie innej treści. Organ pominął ponadto, że nie było podstaw do wydania pozwoleń na rozbudowę tartaku, gdyż: warunki zagospodarowania terenu, niezgodnie z prawem wydane w 1992r. SKO unieważniło [...].06.1994r; pozwolenie na budowę tartaku z [...].05.1993r. wydano, gdy jeszcze obowiązywał plan z 1980r. (przewidujący tereny mieszkaniowe i mieszkaniowo-zagrodowe). Zostało ono unieważnione przez NSA 11.12.2001r. wyrokiem IV SA 2331/99r. co oznacza, że tartak nigdy nie miał, pozwolenia na użytkowanie, a w strony we wniosku o wznowienie i piśmie z [...] sierpnia 2017 r. w sposób dorozumiany wskazywały, że podstawę do wznowienia mogą stanowić art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz.1302), dalej p.p.s.a. Skarga jest niezasadna. W świetle zarzutów skargi podkreślić na wstępie należy, że przedmiotem kontroli Sądu w tej sprawie było wyłącznie postanowienie GINB z [...] listopada 2017r. utrzymujące w mocy postanowienie z [...] września 2017 r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2007 r. uchylającą decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2007 r. (stwierdzającą nieważność decyzji Starosty [...] z [...] listopada 2005 r. o pozwoleniu na budowę torowiska dla wózka do sortowania i transportu drewna w [...] przy ul. [...] na działce nr ew. [...],[...]) i stwierdzającą nieważność ww. decyzji w zakresie działki nr [...]., a w pozostałym zakresie odmawiającą stwierdzenia jej nieważności. W związku z przedmiotem zaskarżenia nie mogła odnieść oczekiwanego przez skarżących skutku zarówno argumentacja w zakresie decyzji uznaniowej, jak i wymienionych przepisów postępowania administracyjnego i konieczności ponownego zebrania rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Nie można było również zgodzić się ze stanowiskiem, że we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z [...] maja 2007 r. i piśmie z [...] sierpnia 2017 r. – nawet w sposób dorozumiany - strony wskazały, że podstawę wznowienia tego postępowania mogą stanowić art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 kpa. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że wniesienie przez stronę podania nie wszczyna automatycznie postępowania wznowieniowego. Uregulowana w Kodeksie postępowania administracyjnego procedura wznowienia postępowania przebiega bowiem dwuetapowo. Pierwszy, wstępny jej etap, polega na zbadaniu, czy podanie o wznowienie postępowania dotyczy sprawy zakończonej decyzją ostateczną, czy wskazano podstawy z art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy zostało złożone w terminie, o którym mowa w art. 148 k.p.a. Dopiero spełnienie tych przesłanek warunkuje dopuszczalność wznowienia postępowania, co następuje w drodze postanowienia, stosownie do art. 149 § 1 k.p.a. To postanowienie stanowi natomiast podstawę do przeprowadzenia drugiego etapu postępowania, w ramach którego badane są przyczyny wznowienia oraz sprawa rozstrzygana jest co do istoty - art. 149 § 2 k.p.a. W konsekwencji, w przypadku ustalenia, że w podaniu o wznowienie postępowania nie określono przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 k.p.a., bądź nie został zachowany termin do jego złożenia, o którym mowa w art. 148 k.p.a., organ wydaje postanowienie o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Powyższe oznacza, że organ obowiązany jest z urzędu badać zarówno, czy wnioskodawcy wskazali podstawę wznowienia postępowania wymienioną w art. 145 § 1 k.p.a., jak i czy zachowali termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, który zdeterminowany jest podaną w podaniu podstawą wznowienia. Wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu, stanowi bowiem rażące naruszenie prawa. Słuszne jest stanowisko organu odwoławczego również co do tego, że ciężar wskazania podstawy wznowienia jak i ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. spoczywa na stronie domagającej się wznowienia postępowania. Strona musi zatem wyjaśnić, nawet w sposób opisowy, na podstawie której z przesłanek domaga się wszczęcia postępowania wznowieniowego oraz kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, w sposób pozwalający organowi zweryfikować i ustalić, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia. W niniejszej sprawie podkreślenia wymaga również to, że nawet w przypadku, gdyby w jednej sprawie toczyło się kilka postępowań administracyjnych (np. postępowanie zwyczajne i postępowania nadzwyczajne), kwestia ewentualnego wznowienia mogłaby być rozpatrywana i rozstrzygana tylko w odniesieniu do każdego z tych postępowań z osobna. Wskazuje na to art. 151 k.p.a., a także art. 145 § 1 in principio k.p.a., odczytywany prawidłowo, to jest przy założeniu, że użyte tam słowo "sprawa" jest pewnym skrótem, a w istocie chodzi o "postępowanie w sprawie". Wobec powyższego odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego Sąd stwierdza, że nie znajdują one uzasadnionych podstaw. Natomiast pozostałe zarzuty wykraczają poza przedmiot postępowania. Jak już to zostało wyżej wyjaśnione skarżący winni bowiem wskazać, w sposób pozwalający organowi na odczytanie przesłanek, na podstawie których domagają się wszczęcia postępowania wznowieniowego. Natomiast, zarówno w oparciu o treść podania o wznowienie postępowania z [...] maja 2017r., jak i pismo z [...] sierpnia 2017r. nie można było jednoznacznie stwierdzić, w oparciu o jakie przesłanki skarżący domagali się wznowienia postępowania i w stosunku do której z decyzji ostatecznych, skoro w uzasadnieniu wniosku wymieniono większość decyzji, wydanych w różnych trybach, zarówno w sprawie namiotu magazynowego, torowiska dla wózka do sortowania drewna, a przede wszystkim samej hali tartaku. Skutkiem powyższego, jak prawidłowo wskazał organ, jest również brak możliwości zbadania, czy skarżących zachowali termin do złożenia wniosku o wznowienie, o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Kierując się powyższym, Sąd uznał, iż zarzuty skargi są nieuzasadnione i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.