VII SA/Wa 33/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2008 r. sprawy ze skargi J. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 2007r. sygn. akt VII SA/Wa 230/07 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego VII SA/Wa 33/08 UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 5 października 2007 r., sygn. akt VII SA 230/07, oddalił skargę J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] października 2006r., odmawiające stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] maja 2006 r. którym organ stwierdził nieważność własnego postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r., (utrzymującego w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r, przekazujące według właściwości Staroście [...] odwołanie J. W., E. H. i J. G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2004 r., zmieniającej decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., uzgadniającą w zakresie ochrony środowiska projekt budowlany) oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. W dniu 3 stycznia 2008 r. (data nadania) wpłynęła do Sądu skarga J. W. z dnia 3 stycznia 2008 r. o wznowienie postępowania zakończonego w/w wyrokiem. Jako przesłanki wznowienia postępowania przed sądem administracyjnym skarżąca wskazała nową okoliczność o której się dowiedziała już po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2007 r. Skarżąca wskazała, że nową okolicznością jest fakt wydania przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] września 2007r. trzech postanowień o nr [...], [...], [...] stwierdzających nieważność jego własnych postanowień dot. przekazania spraw zgodnie z właściwością Ministrowi Środowiska, a dot. zażaleń J. W. oraz E. H. z dnia 11 stycznia 2005 r. dot. sprawy zakończonej postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r., znak: [...], przekazującym według właściwości Staroście [...] odwołanie J. W., E. H. i J. G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2004 r., znak: [...], zmieniającej decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., znak: [...], uzgadniającą w zakresie ochrony środowiska projekt budowlany przedsięwzięcia polegającego na budowie budynku inwentarskiego obory wolnostanowiskowej, szczelnego zbiornika na gnojownicę, dwukomorowego szczelnego zbiornika na ścieki socjalno-bytowe oraz przyłącza wodociągowego i elektroenergetycznego na działce nr [...] we wsi I., gm. N.. Z postanowień tych wynika, że Wojewoda [...] wydając postanowienie z dnia [...] grudnia 2004 r, działał jako organ administracji architektoniczno-budowlanej. Stąd też organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia na w/w postanowienie był Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zatem przekazanie zażaleń w tych sprawach Ministrowi Środowiska - stanowiło rażące naruszenie przepisu art. 65 postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071). Skarżąca podniosła również, że w/w postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odebrała po wyroku Sądu Administracyjnego. Zdaniem Skarżącej wskazane postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego miały wpływ na rozstrzygnięcie Sądu bowiem dotyczyły właściwości organów administracyjnych o czym skarżąca poinformowała Sąd pismem z dnia 10 października 2007r. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności Sąd dokonuje oceny, w ramach badania wstępnego skargi, przewidzianego w art. 280 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), która ogranicza się wyłącznie do weryfikacji formalnej prowadzonej pod kątem realizacji przesłanek procesowych, terminowości oraz dochowania przez wnioskodawcę warunków formalnych przewidzianych dla skargi wznowieniowej. Następnie zaś - w ramach rozprawy - Sąd zobowiązany jest przede wszystkim zbadać czy skarga wznowieniona jest dopuszczalna. Obowiązek taki wynika bowiem z treści art. 281 p.p.s.a. Tym samym więc regulacja ta nakłada na Sąd obowiązek oceny czy wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowieniowa jest merytorycznie uzasadniona. Zatem na wstępie stwierdzić należy, że wniosek spełnia warunki formalne wynikające z postanowień art. 270 i 277 p.p.s.a. ponieważ żądanie wznowienia postępowania dotyczy sprawy , która została zakończona prawomocnym orzeczeniem oraz wniesiona została w terminie trzymiesięcznym liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia. Należy również wskazać, że przesłanki wznowienia zostały enumeratywnie wymienione w art. 271 - 274 w/w ustawy . Można je podzielić na trzy grupy: 1) przyczyny nieważności; 2) orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie; 3) właściwe przyczyny restytucyjne. W piśmie z dnia 3 stycznia 2008r. wnioskodawczyni powołuje się na przepisy zawarte w art. 273 § 2 i 3 p.p.s.a. 1 Wznowienia postępowania, stosownie do przepisu art. 273 § 2 powołanej ustawy, można żądać w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Podkreślić należy, iż w postępowaniu ze skargi o wznowienie postępowania nie są rozpoznawane zarzuty poza zakresem ustawowych podstaw wznowienia (por. postanowienie SN z dnia 12 października 2001 r., III AO 29/01, OSNAP 2002, Nr 13, poz. 319). Analizując zatem nowe okoliczności wskazane przez skarżącą stwierdzić należy, że również podstawa wznowienia jest uzasadniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę J. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r. w uzasadnieniu wyroku przetaczając stan sprawy wskazał, że kwestionowanym postanowieniem z dnia [...] maja 2006r. działając na wniosek J. W. i E. H. stwierdził nieważność własnego postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r. utrzymującego w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004r. Powodem stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 1 kpa było ustalenie, iż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia J. W. oraz E. H. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. Z kolei badając postanowienie z dnia [...] maja 2006 r. w zakresie istnienia przesłanek nieważności, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż było ono prawidłowe, gdyż rozstrzygnięciem tym stwierdzono nieważność postanowienia GINB z dnia [...] lutego 2005 r. , które zostało podjęte z rażącym naruszeniem ale przepisu art. 65 § 1 k.p.a. Sąd uzasadniając swoje rozstrzygnięcie zauważył ,że postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego orzekające w trybie stwierdzenia nieważności budzą zastrzeżenia, bowiem nie odnoszą się do zarzutów i argumentów wniosku o stwierdzenie nieważności, a ponadto organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia odmawiającego stwierdzenia nieważności, wskazał tym razem inną argumentację prawną i inne przesłanki nieważności niż te, które przytoczył w postanowieniu z dnia [...] maja 2006r. Te uchybienia nie miały jednak, zdaniem Sądu, wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem zasadnie organ odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2006r. z kilku powodów. Sąd wskazał, że stwierdzenie nieważności postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. w oparciu o przesłankę z art. 156 § 1 pkt 1 kpa było zasadne m innymi dlatego, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był organem właściwym do rozpatrzenia zażalenia J. W. oraz E. H. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. uznając że taka ocena była wystarczająca by wyeliminować w trybie nieważności postanowienie z dnia [...] lutego 2005 r.,. Powyższe ustalenia i stwierdzenia Sądu oraz fakt późniejszego uznania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego za organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie Wojewody potwierdzonego postanowieniami Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007r. uzasadniają stwierdzenie, że mamy do czynienia z okolicznością nieznana zarówno Sądowi jak i stronie skarżącej która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy. Ustawa w art. 273 § 2 wskazuje wyraźnie , że podstawą wznowienia postępowania jest późniejsze wykrycie takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, natomiast art. 273 § 3 tej ustawy przewiduje możliwość wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Można więc przyjąć, że wnioskodawca zasadnie oparł swoje żądanie o podstawę wznowieniową określoną w przepisie art. 273 § 2 p.p.s.a., Rozpoznając ponownie sprawę na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. Sąd doszedł jednak do przekonania, że skarga J. W. nie powinna być uwzględniona. Należy bowiem zauważyć, że postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność swojego postanowienia z dnia [...] lutego 2005r., utrzymującego w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 przekazujące według właściwości Staroście [...] odwołanie J. W., E. H. i J. G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2004r. Badając postanowienie z dnia [...] maja 2006 r. w zakresie istnienia przesłanek nieważności organ wskazał, iż było ono prawidłowe, gdyż rozstrzygnięciem tym stwierdzono nieważność postanowienia GINB z dnia [...] lutego 2005 r. , które zostało podjęte z rażącym naruszeniem przepisu art. 65 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem : "jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie." Organem właściwym do rozpatrzenia przedmiotowego odwołania od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2004 r, był - stosownie do przepisu art. 127 § 2 kpa - Wojewoda [...]. Stąd też przekazanie w trybie art. 65 § 1 kpa odwołania od decyzji Starosty [...] - Staroście [...], nastąpiło z rażącym naruszeniem przepisu art. 65 § 1 kpa. Uzasadniało to stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] lutego 2005r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Jednocześnie zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego które również Sąd podziela, nie można uznać, iż umorzenie postępowania w części dotyczącej stwierdzenia nieważności postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004r, nastąpiło z rażącym naruszeniem któregokolwiek z obowiązujących przepisów prawa. Z przepisów art. 156-160 kpa nie wynika bowiem jednoznaczny obowiązek wydania merytorycznego rozstrzygnięcia również w stosunku do rozstrzygnięcia organu I instancji, które zostało następnie utrzymane w mocy rozstrzygnięciem organu II instancji. Zauważyć należy zatem ,że po wzruszeniu w postępowaniu nadzwyczajnym postanowienia organu odwoławczego z dnia [...] lutego 2005r., powstał stan charakteryzujący się tym, że w obrocie prawnym funkcjonowało nieostateczne postanowienie organu I instancji ( Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r.) oraz zażalenie, które wymagało rozpatrzenia. W tej sytuacji rozpatrując kolejny wniosek strony, tym razem o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] maja 2006r. należałoby przeanalizować czy rzeczywiście postanowienie to rażąco narusza prawo czyli określony prawem przepis i czy wyeliminowane tym postanowieniem wcześniejsze postanowienie z dnia [...] lutego 2005r. jest orzeczeniem prawidłowym. Należy przy tym zauważyć, że stwierdzenie nieważność postanowienia z dnia [...] maja 2006r, zgodnego z pierwotnym wnioskiem strony (domagającej się stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] lutego 2005 r.) tylko dlatego, że argumentacja przytoczona przez organ w uzasadnieniu nie odpowiadała przesłankom nieważności podnoszonym przez stronę we wniosku. Należy również zauważyć, że to nie błędy uzasadnienia stanowią o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji gdy rzeczywiście eliminowane postanowienie takie prawo narusza lecz z innych powodów niż jest to wskazane w uzasadnieniu. Należy przypomnieć, że jedną z przyczyn zastosowania trybu stwierdzenia nieważności jest rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), które określa się jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Zgodzić się należy z poglądem sądu zawartym w wyroku z dnia 5 października 2007r. ,że oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być brane pod uwagę społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwym aktem. Znaczenie prawne postanowienia wydanego na podstawie art 65 kpa nie jest takie, któremu można byłoby przypisać decydujący wpływ na określenie praw i obowiązków strony wynikających z konkretnego postępowania administracyjnego. Ponadto z oświadczenia skarżącej złożonego na rozprawie wynika, że w dniu 17 października 2006 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie wznowienia decyzja Starosty [...] z dnia [...] października 2004 r, zmieniająca decyzję Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r, uzgadniającą w zakresie ochrony środowiska projekt budowlany. Tym samym powstał określony stan prawny mający znaczenie dla oceny czy kwestionowane postanowienie z dnia [...] maja 2006 r. koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić jedynie wówczas, gdy stwierdzone naruszenie, przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy, ma znacznie większą wagę, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej ( w tej sprawie postanowienia) -wyrok WSA w Warszawie z 9 listopada 2005r. sygn. III SA/Wa 2210/05, LEX nr 92628. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji (postanowienia) będącą skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnym ciężarze gatunkowym. Zachodzi więc w przypadku, gdy czynność zmierzająca do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części, (wyrok WSA w Warszawie z 16 marca 2005r., sygn. I SA/Wa 188/05, LEX nr 189214). W przypadku postanowienia kwestionowanego w przedmiotowym postępowaniu tego rodzaju naruszenia prawa Sąd nie stwierdził. Postanowienie to bowiem wyeliminowało z obrotu prawnego inne postanowienie, które sprzecznie z prawem utrzymało w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2004 r, znak: [...], przekazującym według właściwości Staroście [...] odwołanie J. W., E. H. i J. G. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2004 r., Jeszcze raz podkreślić należy, że zgodnie z wnioskami stron zażalających się na postanowienie Wojewody wyeliminowano z obrotu prawnego postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Prawnego z dnia [...] lutego 2005 r utrzymującego w mocy właśnie to postanowienie Wojewody. Na marginesie zaś zauważyć również należy, że wobec wyeliminowania również z obrotu prawnego decyzji Starosty [...] odwołanie od tej decyzji jak również zażalenie związane z kwestią ustalenia organy właściwego do jego rozpatrzenia jest w tej chwili sprawą bezprzedmiotową i jako takie powinno być umorzone. W tym stanie rzeczy, skoro podniesione we wniesionej skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na podstawie art. 282 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).