VII SA/Wa 382/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-06
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na inwestora (Spółdzielnię Mieszkaniową) za samowolne przystąpienie do użytkowania parkingu przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jest zasadne, nawet jeśli do użytkowania doszło z powodu działań osób trzecich, na które inwestor nie miał wpływu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nałożenie kary pieniężnej na inwestora za samowolne przystąpienie do użytkowania parkingu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie jest zasadne. Obowiązek należytego zabezpieczenia terenu przed dostępem osób trzecich spoczywa na inwestorze, a brak ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w momencie kontroli oznacza nielegalne użytkowanie obiektu, co uzasadnia wymierzenie kary. Nie ma znaczenia, czy do naruszenia doszło z winy inwestora, czy osób trzecich, ponieważ kara ma charakter obiektywny i dyscyplinujący.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa została ukarana karą pieniężną w wysokości 60 000 zł za samowolne przystąpienie do użytkowania parkingu przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie. Organ stwierdził, że podczas kontroli na parkingu zaparkowanych było dwadzieścia samochodów osobowych, co świadczyło o jego użytkowaniu. Spółdzielnia odwołała się, argumentując, że do użytkowania doszło z powodu działań osób trzecich, na które nie miała wpływu, a teren został zabezpieczony taśmami. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu kary. Spółdzielnia wniosła skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu samowolnego przystąpienia do użytkowania skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] w dniu [...] października 2011 r. postanowieniem nr - [...] wydanym na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 55 pkt 1 i 59f oraz 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.) wymierzył Spółdzielni Mieszkaniowej "S." karę w wysokości: 60 000 zł (sześćdziesiąt tysięcy złotych) za stwierdzone podczas kontroli obowiązkowej samowolne przystąpienie do użytkowania parkingu dla samochodów osobowych przy ul. Z. w [...] (nr ew. [...] z obrębu [...]) z przeznaczeniem dla budynków mieszkalnych z naruszeniem przepisów art. 55 wyżej wymienionej ustawy Prawo budowlane
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 21 października 2011 r.
przeprowadzono kontrolę obowiązkową ww. parkingu. Z protokołu kontroli i
dokumentacji fotograficznej stanowiącej załącznik do protokołu wynika, że inwestor
przystąpił do użytkowania parkingu przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu
na użytkowanie. Na terenie tego parkingu, na wydzielonych miejscach postojowych,
zaparkowano dwadzieścia samochodów osobowych. Parking jest oddzielony od ulicy
ogrodzeniem i bramą wjazdową uruchamianą pilotem. Z powyższego organ wysunął
wniosek, że parking był użytkowany w celu innym niż budowa.
Organ powołując się na wyrok WSA w Olsztynie o sygnaturze II SA/Ol 958/07,
zgodnie z którym użytkowaniem jest każdy przejaw korzystania z obiektu, organ
stwierdził, że parking był użytkowany podczas kontroli obowiązkowej jako parking dla
samochodów osobowych.
Korzystając z uprawnień wynikających z art. 57 ust. 7 oraz art. 59f zobowiązano
inwestora do wpłacenia kary. Podstawę do naliczenia kary stanowi iloczyn stawki opłaty
(s), współczynnika kategorii obiektu (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego
(w) oraz zgodnie z art. 57 ust 7 ww. ustawy Prawo budowlane stawka opłaty podlega
dziesięciokrotnemu podwyższeniu; s - 500,00zł, k - 8,00 (kategoria XXII), w -1,5
(powierzchnia 1 285,00 m2 mieści się w obszarze 1 000 m2-5 000 m2), tj. 500,00 x 8,00
x 1,5 x 10= 60 000,00 zł (sześćdziesiąt tysięcy złotych).
Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wniosła w ustawowym terminie
Spółdzielnia Mieszkaniowa "S.".
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia
[...] grudnia 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.
oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane utrzymał w mocy
zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w
aktach administracyjnych organu powiatowego, zwłaszcza z treści protokołu kontroli
oraz załączonej dokumentacji fotograficznej wynika, iż inwestor przestąpił do
użytkowania przedmiotowego parkingu przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o
pozwoleniu na użytkowanie. Podczas kontroli stwierdzono na terenie tego parkingu, na
wydzielonych miejscach postojowych zaparkowanych dwadzieścia samochodów
osobowych. Parking oddzielony jest od ulicy ogrodzeniem i bramą wjazdową
uruchamianą pilotem, znajduje się on w ramach osiedla.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy Prawo budowlane w tym
przepisów art. 55 stanowiącego, iż przed przystąpieniem do użytkowania obiektu
budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, jeżeli:
1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budową i jest on
zaliczony do kategorii V, IX-XVIII XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w
załączniku do ustawy do użytkowania przedmiotowego parkingu zaliczonego do
kategorii XXII wymagane jest uzyskanie pozwolenia na użytkowanie.
Organ odwoławczy zauważył, że to na inwestorze spoczywa obowiązek takiego
wygrodzenia terenu budowy, jak i ukończonej inwestycji przed uzyskaniem ostatecznej
decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, aby zabezpieczyć teren przed dostępem osób
trzecich. Obowiązkiem inwestora jest nie tylko wygrodzenie trenu poprzez oddzielenie
parkingu od reszty osiedla taśmami, ale zabezpieczenie w sposób uniemożliwiający
faktyczne korzystanie z tego parkingu. Nie zgodzić się również ze stanowiskiem
skarżącej, iż jako inwestor spełniła wymogi przepisów prawa, a przed uzyskaniem
decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego parkingu nie udostępniła nikomu
terenu inwestycji do użytkowania.
W trakcie kontroli przeprowadzonej w dniu 21 października 2011 r.
bezsprzecznie teren przedmiotowego parkingu był użytkowany. Było to wynikiem
niewłaściwego zabezpieczenia przez inwestora przedmiotowego parkingu przed
dostępem osób trzecich. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, w tym art. 57
ust. 7 przywołanej ustawy, stanowiącego iż w przypadku stwierdzenia przystąpienia do
użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55,
właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego.
Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f
ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
W związku z powyższym przepisem karę z samowolne przestąpienie do użytkowania nalicza się zgodnie z przepisem art. 59f ustawy Prawo budowlane:
1. W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w
zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki
opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości
obiektu budowlanego (w).
2. Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł.
3. Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości
obiektu określa załącznik do ustawy.
Organ powiatowy biorąc pod uwagę wyżej przywołane przepisy prawa,
prawidłowo obliczył wysokość kary poprzez uzyskanie iloczynu stawki opłaty,
współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu
budowlanego zwiększając go dziesięciokrotnie (500,00 x 8,00 x 1,5 x 10).
Z uwagi na powyższe organ odwoławczy utrzymał w mocy zaskarżone
postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...].
Skargę do sądu administracyjnego na ww. postanowienie złożyła Spółdzielnia
Mieszkaniowa "S." w [...].
Zaskarżanemu postanowieniu Spółdzielnia zarzuciła:
1) naruszenie prawa materialnego t.j. art. 57 ust. 7 w zw. z art 59f ustawy Prawo
budowlane poprzez uznanie odpowiedzialności Spółdzielni z tytułu bezprawnego
zajęcia przez osoby trzecie części parkingu stanowiącego inwestycję,
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik
sprawy tj. art. 7, 8, 9, 11, 77, 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia
stanu faktycznego sprawy skutkującego przypisaniem Spółdzielni odpowiedzialności za
użytkowanie parkingu, a w konsekwencji nieposzanowanie ochrony prawnej i interesów
prawnych Spółdzielni i jej członków,
3) złamanie zasady legalności i praworządności oraz zasady zaufania do organów
państwa poprzez przymuszanie strony (Spółdzielni) do wykonania kary za czyn osób
trzecich na których zachowanie Spółdzielnia nie miała możliwości żadnego wpływu.
Wniosła o uchylenie powyższych postanowień w całości zaskarżanego
postanowienia w całości.
W uzasadnieniu wskazała, że po zakończeniu inwestycji Spółdzielnia teren nowo
wybudowanego parkingu oddzieliła od reszty osiedla taśmami w celu oznaczenia terenu
wyłączonego z czasowego korzystania i w dniu 20 września 2011 r. wystąpiła o
wydanie pozwolenia na użytkowanie. Tym samym uznała, że spełniła wymogi art. 56 i
57 Prawa budowlanego. Spółdzielnia przed uzyskaniem pozwolenia na użytkowanie
nigdy nie udostępniła nikomu terenu inwestycji do użytkowania.
W toku kontroli w dniu 21 października 2011 r. przedstawiciele władz Spółdzielni
złożyli oświadczenie, iż samochody parkujące na parkingu zostały na terenie inwestycji
zaparkowane samowolnie - bez jakiejkolwiek wiedzy i zgody Spółdzielni.
Spółdzielnia zarzuciła, że organ I instancji nie uwzględnił istotnej dla sprawy
okoliczności, a mianowicie faktu, iż to rzekome samowolne przystąpienie do
użytkowania było dokonane przez osoby trzecie i jako takie nie było w żaden sposób
zależne od Spółdzielni. Spółdzielnia wskazywała iż na miarę realnych dostępnych jej
środków wyłączyła teren inwestycji z użytkowania. Dodatkowo Spółdzielnia zwracała
uwagę na zawarte w uzasadnieniu organu I instancji nieprawdziwe twierdzenie jakoby
parking był oddzielony od ulicy ogrodzeniem i bramą wjazdową uruchamianą pilotem.
Takie błędne ustalenie stanu faktycznego zniekształcało realne możliwości Spółdzielni a
organ II instancji w żaden sposób nie odniósł się do tej okoliczności. W stanie sprawy to
teren osiedla był oddzielony od ulicy ogrodzeniem, natomiast sam parking jako taki w
ramach osiedla nie posiadał samodzielnego ogrodzenia. Tym samym wbrew temu co w
uzasadnieniu przyjął PINB, wjazd na osiedle nie oznaczał jednocześnie wjazdu na
parking. Zweryfikowanie tej okoliczności było niezwykle istotne albowiem w ocenie
Spółdzielni okoliczność ta miała bezpośrednie przełożenie na sytuację i realne
możliwości Spółdzielni. Organ II instancji nie uwzględnił podnoszonego przez
Spółdzielnię argumentu, że analiza stanu faktycznego sprawy nie powinna pozostawać
w sprzeczności z logicznym rozumowaniem i w oderwaniu od realiów ekonomicznych. Z
punktu ekonomicznego ogrodzenie parkingu tylko na czas oczekiwania na jego oddanie
do użytkowania byłoby nadmiernie utrudnione ze strony formalnej i praktycznej oraz
drogie z uwagi na koszty w stosunku do celu, w jakim miałoby zostać wzniesione to
ogrodzenie. Z uwagi na wynikającą z przepisów prawa zasadę ochrony własności i
posiadania Spółdzielnia nie mogła dokonać samowolnie usunięcia tak nieprawidłowo
zaparkowanych samochodów. Dodatkowo z uwagi na zamknięty teren osiedla i brak
wydzielenia na nim strefy ruchu, interwencji w zakresie usunięcia nieprawidłowo
zaparkowanych pojazdów odmówiły także straż miejska i policja. W stanie sprawy
organ I instancji uczynił Spółdzielnię gwarantem określonego zaniechania
(niekorzystania z parkingu) nie weryfikując jednocześnie iż system prawny nie
wyposaża Spółdzielni w realne i faktyczne środki pozwalające na wywiązywanie się z
tego obowiązku gwaranta. W ramach procedury odwoławczej organ II instancji nie
odniósł się w żaden sposób do tego zarzutu Spółdzielni - stwierdził jedynie, że na
Spółdzielni spoczywał obowiązek zabezpieczenia obiektu przed użytkowaniem ale nie
uwzględnił charakteru tego obiektu w kontekście faktycznych lub potencjalnych
możliwości działania Spółdzielni w celu wypełnienia tego obowiązku. Taki brak
rzeczowego ustosunkowania się do zarzutów Spółdzielni podważył zaufanie skarżącej
do organu, który to organ powinien przecież wyjaśniać stronie wszelkie wątpliwości co
do podstaw jej odpowiedzialności i ustosunkowywać się do podnoszonych przez nią
podstaw i okoliczności uzasadniających nieobciążanie ją daną sankcją.
Spółdzielnia podniosła, że organ II instancji w ogóle nie przeanalizował zarzutów
podnoszonych przez Spółdzielnię i nie ustosunkował się do nich w treści zaskarżanego
postanowienia. Spółdzielnia nadal uważa, że każdy z organów rozpoznających sprawę
nie powinien przypisywać Spółdzielni odpowiedzialności i określać sankcji za zaistniały
stan sprawy albowiem wynikający z przepisów obowiązującego prawa brak możliwości
wpływu przez Spółdzielnię na bezprawne działanie osób trzecich zajmujących teren
nieoddanej do użytkowania inwestycji. Spółdzielnia uważa, że przepis art. 57 ust. 7
ustawy Prawo budowlane dotyczy zachowań inwestora i nie może stanowić podstawy
do nakładania kary za działania osób trzecich.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i
wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o
ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr Nr 153 r. poz. 1269 ze zm.) sąd
administracyjny, sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności
administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że
wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji lub postanowienia organu
administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i
procesowego. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy
organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i
przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest
przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy
też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r. poz. 270,
dalej zw. p.p.s.a.).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego postanowienia Wojewódzki Sąd
Administracyjny nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź
przepisów postępowania w stopniu, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na
rozstrzygnięcie sprawy.
Przypomnieć należy, że kontroli Sądu podlega postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], mocą którego na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 55 pkt 1 i 59f oraz 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane organ wymierzył Spółdzielni Mieszkaniowej "S." karę w wysokości 60 000 zł za stwierdzone podczas kontroli obowiązkowej samowolne przystąpienie do użytkowania parkingu dla samochodów osobowych.
Podstawę materialnoprawną wydania kary stanowiły przepisy art. 57 ust. 7, art.
55 pkt 1 oraz art. 59f ust. 1 oraz art. 83 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie z brzmieniem z art. 54 Prawa budowlanego do użytkowania obiektu
budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można
przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57, po zawiadomieniu właściwego organu o
zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia
zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji.
Natomiast stosownie do art. 55 tej ustawy przed przystąpieniem do użytkowania
obiektu budowlanego należy uzyskać ostateczną decyzję o pozwoleniu na użytkowanie,
jeżeli:
1) na wzniesienie obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on
zaliczony do kategorii V, IX-XVIII, XX, XXII, XXIV, XXVII-XXX, o których mowa w
załączniku do ustawy;
2) zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;
3) przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem
wszystkich robót budowlanych.
Zgodnie z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia
przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art.
54 i 55, właściwy organ wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu
budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których
mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu
podwyższeniu.
Nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość ustaleń organów, co do użytkowania
przedmiotowego obiektu. Wskazuje na to protokół z kontroli przeprowadzonej w dniu 21
października 2011 r. W protokole tym zawarto stwierdzenie, że parking jest użytkowany.
W miejscach przewidzianych jako miejsca postojowe zaparkowane było 20
samochodów osobowych. Fakt ten potwierdza załączona do akt administracyjnych
dokumentacja fotograficzna. Stan faktyczny sprawy wypełnia hipotezę normy zawartej
w art. 57 ust. 7 Prawa budowanego i uzasadnia wymierzenie kary z tytułu nielegalnego
użytkowania obiektu budowlanego. Wysokość nałożonej na skarżącą Spółdzielnię
(inwestora) kary, która została obliczona zgodnie z wzorem określonym w art. 59f ust. 1
powołanej ustawy. Przyjęte dla obliczenia wysokości kary kategorie obiektów, które
determinowały zastosowanie współczynnika kategorii obiektu, również jest prawidłowa.
Ustawodawca wprawdzie nie zdefiniował w Prawie budowlanym pojęcia
użytkowanie, to należy przez to rozumieć wykorzystywanie obiektu zgodnie z jego
przeznaczeniem. Jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku
z dnia 28 listopada 2007 r. II SA/Ol 958/07, Lex 490194) użytkowaniem jest każdy
przejaw korzystania z obiektu. Przy czym użytkowanie obiektu budowlanego nie musi
mieć charakteru trwałego i pełnego.
Kara z art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane jest skutkiem zaistnienia stanu
niezgodnego z prawem i w pierwszej kolejności ocenie podlegać powinno to, czy doszło
do naruszenia przepisów prawa budowlanego. Innymi słowy w okolicznościach
rozpoznawanej sprawy ustalenia wymagało, czy do użytkowania parkingu doszło na
skutek zaniechań wykonania odpowiednich oznaczeń lub zabezpieczeń przez inwestora
(por. wyrok NSA II OSK 1183/08). Inwestor wprawdzie zaznaczył, że teren parkingu
został oddzielony taśmą przed użytkowaniem osób trzecich, jednakże pomimo tego
mieszkańcy osiedla samowolnie i bez wiedzy Spółdzielni zaczęli parking użytkować.
Podnieść należy, iż na inwestorze spoczywa faktyczny i prawny obowiązek należytego
zabezpieczenia terenu budowy przed dostępem osób trzecich. Wskazywane przez
skarżącego okoliczności nie zostały poparte żadnym materiałem dowodowym (choćby
w postaci dokumentacji fotograficznej). W szczególności o taśmach zabezpieczających
teren nic nie wspomniał przedstawiciel Spółdzielni w trakcie kontroli obiektu, podpisując
protokół bez wzmianki na ten temat. Także na zrobionych wówczas fotografiach nie
widać taśm zabezpieczających, a nawet pozostałości po nich, które powinny być w
przypadku samowolnego rozpoczęcia użytkowania parkingu przez mieszkańców
osiedla. W tych warunkach twierdzenia Spółdzielni o taśmach zabezpieczających teren
podnoszone dopiero w zażaleniu od postanowienia nakładającego karę, należy uznać
jako działanie na użytek niniejszego postępowania, a nie jako udowodnione twierdzenia
o faktycznie podjętych działaniach. Budowa obiektu na który wymagane jest uzyskanie
pozwolenia na użytkowanie formalnie kończy się z momentem wydania decyzji o
pozwoleniu na użytkowanie. Przy czym organ w razie stwierdzenia samowolnego
przystąpienia do użytkowania ma obowiązek (a nie możliwość) wymierzenia kary z tego
tytułu.
Z kolei brak ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu w dacie
kontroli oznacza, iż doszło do nielegalnego użytkowania obiektu, czym naruszona
została dyspozycja art. 55 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Z analizy art. 57 ust. 7 w związku z art. 55 ustawy w sposób jednoznaczny
wynika, iż w razie użytkowania obiektu bez wymaganego pozwolenia na użytkowanie,
organ nadzoru budowlanego ma obowiązek wymierzenia kary z tytułu nielegalnego
użytkowania budynku, przy czym termin "wymierza karę" oznacza, iż nałożenie kary nie
jest uzależnione od uznania organu, lecz nakłada na organ obowiązek jej wymierzenia
w razie nielegalnego użytkowania obiektu. Nie mają przy tym znaczenia powody jakie
legły u podstaw przystąpienia do użytkowania obiektu bez uprzedniego uzyskania
ostatecznej decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie.
Wymierzona w sprawie kara obliczona została w sposób prawidłowy
odpowiadający dyspozycji art. 57 ust. 7 zdanie drugie w związku z art. 59f ust. 1
ustawy. Wysokość kary za nielegalne użytkowanie obiektu oblicza się, mnożąc (iloczyn)
stawkę opłaty (s), współczynnik kategorii obiektu (k) i współczynnik wielkości obiektu
budowlanego (w) oraz zgodnie z art. 57 ust 7 ustawy prawo budowlane stawka opłaty
podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu: "s" - 500 zł, "k"-8 (kategoria XXII), "w" - 1,5
(powierzchnia mieści się w obszarze 1 000 m2-5 000 m2), co daje 500,00 x 8 x 1,5 x 10
= 60 000,00 zł.
Odnosząc się do zarzutów należy wskazać, że fakt, iż teren parkingu nie jest
odrębnie ogrodzony i oddzielony od osiedla nie oznacza braku możliwości jego
zabezpieczenia przed rozpoczęciem użytkowania. Wymieniony parking jest usytuowany
na zamkniętym (ogrodzonym) osiedlu, gdzie dostęp do samego osiedla jest
ograniczony przez konieczność posiadania pilota do bramy wjazdowej prowadzącej na
to osiedle. Nie można zatem mówić o miejscu usytuowania parkingu jako miejscu
ogólnodostępnym. Ograniczoną liczbę osób - mieszkańców osiedla - można było
stosownie powiadomić i uprzedzić o braku możliwości korzystania z tej części
nowopowstałego parkingu przy jednoczesnym fizycznym zabezpieczeniu tegoż miejsca
przed takim wjazdem i parkowaniem. W prawie administracyjnym nie istnieje pojęcie
winy i organy administracji publicznej nie są uprawnione do ustalania winy strony
postępowania administracyjnego. Nie zatem kwestia winy inwestora ma znaczenie
decydujące w procedurze wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu, ale
kwestia, czy inwestor naruszył przepisy prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 21 lipca
2009 r. II OSK 1183/09). A do tego w niniejszej sprawie niewątpliwie doszło.
W ocenie składu orzekającego zgromadzone w aktach sprawy dokumenty
jednoznacznie wskazują, że inwestorzy przystąpili do użytkowania obiektu przed
uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Organ w trakcie
czynności kontrolnych, oprócz spisania protokołu, wykonał zdjęcia. W ocenie Sądu
organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy, w sposób prawidłowy
przeprowadziły postępowanie wyjaśniające, zgodnie z podstawowymi zasadami
postępowania określonymi w przepisach art. 7 i 77 k.p.a., zasadą prawdy obiektywnej i
zasadą zebrania całego materiału dowodowego. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonego
postanowienia i postanowienia go poprzedzającego spełniają wymogi prawidłowo
sporządzonych uzasadnień, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a.
Nie ulega wątpliwości, że nałożona na inwestora kara jest wysoka, niemniej
jednak została wyliczona prawidłowo, w oparciu o powołane przepisy prawa, których
zgodność z przepisami Konstytucji RP była przedmiotem kontroli Trybunału
Konstytucyjnego. Wyrokiem z dnia 5 maja 2009 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o
sygn. akt P 64/07 (wyrok publ.: OTK-A 2009/5/64, Dz.U. z 2009 r. Nr 71, poz. 618)
stwierdził, iż art. 57 ust. 7 zdanie drugie rozpatrywany w związku z art. 59f ust. 1 ustawy
z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz
załącznikiem do tej ustawy jest zgodny z zasadą sprawiedliwości społecznej wyrażoną
w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Trybunał
podkreśli w uzasadnieniu orzeczenia, że surowość sankcji określonej w art. 57 ust. 7 w
związku z art. 59f ust. 1 prawa budowlanego jest uzasadniona z punktu widzenia
konieczności ochrony doniosłych dóbr gwarantowanych w przepisach Prawa
budowlanego. Ma ona w optymalnym stopniu dyscyplinować do tego, aby każdy - bez
wyjątku - inwestor realizował obowiązek zawiadomienia organu nadzoru budowlanego o
zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub złożenia wniosku o udzielenie
pozwolenia na użytkowanie. Inicjatywa inwestora w tej kwestii stanowi podstawowy
warunek prawidłowego wykonywania zadań przez nadzór budowlany, a tym samym
ochrony wartości deklarowanych w prawie budowlanym.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść
zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby
wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji
wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło