VII SA/Wa 421/14
WyrokWSA w Warszawie2014-06-06
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Joanna Gierak – Podsiadły
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, stwierdzając niedopuszczalność zażalenia z powodu wniesienia go przez rzekomo nieprawidłowo umocowanego pełnomocnika, powinien wezwać stronę do uzupełnienia braku formalnego w postaci prawidłowego pełnomocnictwa, zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stwierdzając niedopuszczalność zażalenia z powodu wniesienia go przez pełnomocnika nieprawidłowo umocowanego, narusza przepisy postępowania, w szczególności art. 134 k.p.a. w zw. z art. 64 § 2 k.p.a., jeśli nie wezwie strony do usunięcia braku formalnego w postaci prawidłowego pełnomocnictwa. Skuteczność czynności procesowych pełnomocnika należy oceniać według daty ich podjęcia, a nie zmian w reprezentacji osoby prawnej, które nastąpiły po udzieleniu pełnomocnictwa, o ile pełnomocnictwo nie zostało wypowiedziane.Stan faktyczny
Spółka z o.o. wniosła zażalenie na postanowienie o kontynuacji czynności kontrolnych. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny stwierdził niedopuszczalność zażalenia, uznając, że zostało ono wniesione przez osobę nieuprawnioną, ponieważ pełnomocnictwo zostało udzielone przez wspólnika niebędącego członkiem zarządu. Spółka skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a., w tym brak wezwania do uzupełnienia braku formalnego w postaci pełnomocnictwa. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie organu odwoławczego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Protokolant st. sekr. sąd Joanna Piątek - Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi C spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. znak: [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] na rzecz C spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego;
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, postanowieniem z dnia [...] listopada 2013 r., Nr [...], na podstawie art. 134 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267), dalej kpa, w zw. z art. 84c pkt 16 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2013 r. poz. 672 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] – stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2013 r., ([...]) o kontynuacji czynności kontrolnych w sklepie "[...]" przy ul. [...] paw. [...] w [...] należącym do [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...].
Organ wskazał, że zażalenie w imieniu spółki [...] wniosła r. pr. [...] powołując się na pełnomocnictwo z dnia [...] czerwca 2013 r. udzielone przez J G działającego w imieniu i na rzecz ww. spółki. Organ stwierdził, że jest ono nieważne, ponieważ zostało udzielone przez osobę nieumocowaną do reprezentowania spółki. Z Krajowego Rejestru Sądowego (nr KRS [...]), wynika, że organem uprawnionym do reprezentacji spółki jest Zarząd, a członkiem zarządu (prezesem) jest M W W, zaś J G jest wspólnikiem nieuprawnionym do reprezentowania spółki.
Odnosząc się do informacji o odwołaniu M W z zarządu spółki i powołania J G uchwałą z dnia [...] marca 2013 r. organ wyjaśnił, że zgodnie z sentencją postanowienia z dnia [...] marca 2013 r. Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Sąd Gospodarczy [...] Wydział Gospodarczy - Krajowego Rejestru Sądowego (sygn. akt. [...]) cyt.: "Sąd uzyskał informację z Krajowego Rejestru Karnego, że Pan J G nie może pełnić funkcji członka Zarządu w związku ze skazaniem go za przestępstwa wskazane w art. 18 § 2 ustawy kodeks spółek handlowych." Dane ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym są jawne i objęte są rękojmią wiary publicznej.
Skargę na powyższe postanowienie złożyła spółka [...] i wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzuciła naruszenie:
- art. 134 kpa w ze. z art. 144 kpa, poprzez jego zastosowanie i wydanie postanowienia o niedopuszczalności zażalenia wobec uznania, że wniosła je osoba nieuprawniona, mimo braku istnienia do tego podstaw, z uwagi na brak wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego w trybie art. 64 § 2 kpa;
- art. 64 § 2 kpa, poprzez jego niezastosowanie i niewezwanie strony do uzupełnienia opisanego braku formalnego i stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia;
- art. 84c ust. 9 usdg, poprzez jego niezastosowanie i nierozpatrzenie sprzeciwu i niewydanie postanowienia zgodnie z powołanym przepisem;
- art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa, poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia bez ustalenia działań organu, naruszających prawa strony oraz przepisy o swobodzie działalności gospodarczej oraz brak właściwego uzasadnienia faktycznego postanowienia, w szczególności poprzez pominięcie okoliczności podnoszonych w sprzeciwie i zażaleniu.
Zdaniem skarżącej nieprzedstawienie pełnomocnictwa do działania w imieniu spółki stanowi brak formalny pisma procesowego, do usunięcia którego organ powinien wezwać zgodnie z art. 64 § 2 kpa z pouczeniem, że nieusunięcie braku spowoduje pozostawienie pisma bez rozpoznania (wyrok SN z dnia 29 marca 1988 r., sygn. akt III ARN 7/88, OSNCP 1990, nr 9, poz. 117).
Na dowód, iż pełnomocnik jest prawidłowo umocowany do reprezentowania spółki, do skargi zostało załączone pełnomocnictwo, które nie zostało odwołane, z dnia [...] marca 2013 r., udzielone r. pr. [...] przez M W, który był upoważniony do jego udzielenia w momencie pełnienia przez niego funkcji Prezesa Zarządu spółki [...] sp. z o.o., odpis KRS [...] sp. z o.o. oraz protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki [...]. z o.o. z dnia [...] marca 2013 r., z których wynika, że w dacie udzielania pełnomocnictwa M W pełnił funkcję Prezesa Zarządu [...] sp. z o.o.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.".
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w świetle powołanych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 134 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, było postanowienie stwierdzające, w trybie art. 134 k.p.a., niedopuszczalność zażalenia z uwagi na wniesienie go przez pełnomocnika nieprawidłowo umocowanego.
Na wstępie należy zatem podkreślić, że postępowanie zażaleniowe składa się z fazy wstępnej i fazy postępowania wyjaśniającego, którą kończy wydanie orzeczenia. Na etapie postępowania wstępnego obowiązkiem organu II instancji jest ocenić odwołanie pod względem formalnym, a więc czy jest ono dopuszczalne i czy zostało wniesione w terminie (art. 141 k.p.a.). Niedopuszczalność zażalenia może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym jak i podmiotowym. Niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawa możliwości zaskarżenia aktu w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych oznacza złożenie środka zaskarżenia przez podmiot nielegitymowany.
Zgodnie z art. 63 § 1 kpa, podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone m.in. pisemnie i powinny zawierać co najmniej wskazanie osoby, od której pochodzi, jej adres i żądanie oraz czynić zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach szczególnych (art. 63 § 2 kpa) oraz być podpisane przez wnoszącego (art. 63 § 3 zd. 1 kpa). Stosownie do art. 32 kpa strona może działać osobiście lub przez pełnomocnika o ile charakter czynności nie wymaga jej osobistego działania.
Natomiast, jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania, jak stanowi art. 64 § 2 k.p.a.
Do braków formalnych, które rodzą po stronie organu obowiązek wezwania strony do ich usunięcia w ustawowym terminie, należą braki podania wymienione w art. 63 § 2 k.p.a., a jeżeli strona działa przez pełnomocnika bądź przez osobę upoważnioną – dołączenie pełnomocnictwa lub upoważnienia, a nadto wymagania określone w przepisach szczególnych.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że art. 64 § 2 k.p.a. dotyczący wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, odnosi się do braków w zakresie pełnomocnictwa. W konsekwencji niewezwanie odwołującego się do uzupełnienia braku w postaci dostarczenia właściwego pełnomocnictwa pod rygorem przewidzianym w art. 64 § 2 kpa i stwierdzenie niedopuszczalności odwołania bez umożliwienia stronie jego usunięcia stanowi naruszenie tego przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty z dnia 8 grudnia 1993 r., sygn. akt III SA 488/93 - niepubl. oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 975/13 – publ. http: orzecznictwo nsa).
W związku z powyższym należało zgodzić się z zarzutem, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] naruszył - w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy - art. 134 k.p.a. stwierdzając niedopuszczalność odwołania, pomimo iż nie podjął czynności, stosownie do art. 64 § 2 k.p.a., to jest nie wezwał pełnomocnika strony do usunięcia braku formalnego poprzez złożenie prawidłowo udzielonego pełnomocnictwa.
Zauważyć należy, że dopiero do skargi zostało dołączone pełnomocnictwo udzielone przez M W radcy prawnemu [...], który w dacie [...] marca 2013r. był uprawniony do jego udzielenia, bowiem pełnił funkcję Prezesa Zarządu spółki [...] sp. z o.o., jak wynika z odpisu KRS [...] sp. z o.o.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy winien mieć zatem na uwadze, że skuteczność czynności procesowych należy oceniać według daty ich podjęcia przez pełnomocnika. Pełnomocnictwo jest bowiem umocowaniem do działania w cudzym imieniu, które oparte jest na oświadczeniu woli reprezentowanego (art. 96 k.c.). Pełnomocnik posiadający umocowanie wynikające z takiego oświadczenia jest uprawniony do działania od chwili ustanowienia do chwili m.in. odwołania pełnomocnictwa.
Wprawdzie w k.p.a. ustawodawca nie zawarł unormowań dotyczących odwołania pełnomocnictwa i skuteczności tej czynności przed organami administracji, niemniej w takim przypadku przez analogię należy stosować przepisy art. 94 § 1 k.p.c. lub art. 42 p.p.s.a. Wypowiedzenie pełnomocnictwa przez mocodawcę odnosi zatem skutek prawny w stosunku do organu administracji od dnia zawiadomienia go o tym fakcie. Tym samym dopiero od momentu powzięcia wiadomości o wypowiedzeniu pełnomocnictwa przez mocodawcę lub wygaśnięciu obowiązku działania pełnomocnika organ ma obowiązek traktowania strony jako działającej bez pełnomocnika. Oznacza to, że czynności procesowe pełnomocnika dokonane wobec organu przed zawiadomieniem go o wypowiedzeniu pełnomocnictwa lub wygaśnięciu obowiązku działania pełnomocnika są procesowo skuteczne, nawet gdyby zostały podjęte po wypowiedzeniu lub po upływie 2 następnych tygodni.
Skuteczność pełnomocnictwa nie zależy od zmian w reprezentacji osoby prawnej, jakie nastąpiły po jego udzieleniu, ale od tego, czy pełnomocnictwo nie zostało wypowiedziane, bądź nie upłynął termin na jaki zostało udzielone, czy też inny jest jego zakres (przedmiotowy, instancyjny), niż wymagany w konkretnej sprawie. Niemniej, w takim przypadku – jak już wywiedziono wyżej – organ ma obowiązek wezwania pełnomocnika (w zależności od okoliczności) do usunięcia tego braku w trybie art. 64 § 2 k.p.a.
Formalny charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia wymagał ograniczenia rozważań wyłącznie do badania zaistnienia podstaw prawnych wydania przez organ II instancji tego rodzaju postanowienia z pominięciem kwestii dotyczących meritum sprawy podnoszonych w skardze.
Z podanych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 152 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt I i II sentencji.
O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. – w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło