VII SA/Wa 427/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2011 r. sprawy ze skargi A. S. i M. S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] grudnia 2010r. (...), na podstawie art. 123 oraz art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000r., Nr 98 poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku A. i M. S. o przywrócenie terminu do w niesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] sierpnia 2010r., (nr ...) nakazującej p.p. S. rozbiórkę budynku mieszkalno-biurowego na działce nr ew. [...] przy ul. H. D. w [...], gm. S. B. -odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Organ wskazał, że decyzję z [...] sierpnia 2010r. doręczono w trybie art. 44 k.p.a., dnia [...] września 2010r., po bezskutecznym podwójnym awizowaniu. Strony prawidłowo pouczono o prawie i terminie wniesienia odwołania, który zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. wynosił 14 dni i upłynął 17 września 2010r. Natomiast odwołanie z wnioskiem o przy wrócenie terminu złożono w siedzibie organu powiatowego [...] października 2010r. Organ powołał art. 58 § 1 i 2 k.p.a. i wyjaśnił, że o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy jego spełnienie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia tj. jeśli strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy największym w danych warunkach wysiłku. Strona winna uwiarygodnić, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Natomiast skarżący wskazali, że nie otrzymali listów poleconych. Argumentacja ta nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, gdyż w sprawie miała miejsce fikcja doręczenia (art. 44 kpa). Zainteresowani w żaden sposób nie wykazali braku własnej winy w uchybieniu ww. terminowi. Powyższe nie może zatem uzasadniać jego przywrócenia. Na koniec organ wyjaśnił, że uchybienie ustawowego terminu do wniesienia odwołania powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Skargę na powyższe postanowienie złożyli A. i M. S. wnosząc o jego uchylenie i zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na zaskarżone postanowienie tj.: 1. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo wskazania przesłanek do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji; 2. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy wynikające z braku inicjatywy dowodowej organu oraz nieodniesienie się do całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego, co narusza art. 80 k.p.a.; 3. art. 9 oraz 41 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i brak należytego poinformowania skarżących o treści obowiązku zawiadamiania organu o każdej zmianie adresu, a także o skutkach wynikających z zaniedbania tego obowiązku, 4. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak przedstawienia stanowiska organu względem twierdzeń i dowodów skarżących w piśmie z [...] listopada 2010 r. W oparciu o art. 106 § 3 ppsa, skarżący wnieśli o przeprowadzenie dowodu z trzech kopii zaświadczeń lekarskich w języku [...], wraz z tłumaczeniem przysięgłym ich fragmentów - na okoliczność stanu zdrowia A. S., który wymagał leczenia psychiatrycznego od 1 czerwca 2010 r. do 15 września 2010 r. Podnieśli, że organ nie rozpoznał całokształtu materiału dowodowego, gdyż nie odniósł się do dokumentacji lekarskiej skarżącej, która leczyła się psychiatrycznie w [...]. W czasie leczenia niezbędna była pomoc jej męża M. S., a zatem przyjąć należy, iż skarżący nie ponoszą winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Z ww. dokumentów wynika całkowita niezdolność A. S. do pracy. Choć samo zwolnienie od pracy nie w każdym przypadku wyłącza winę w uchybieniu terminu, to skarżąca leczyła się w [...], a dodatkowo specyfika choroby miała znaczący wpływ na jej aktywność w postępowaniu administracyjnym i wielu sferach życiowych. Wymienione okoliczności - zdaniem skarżących - uzasadniają, w świetle art. 58 § 1 k.p.a. przywrócenie terminu. Organ jednak nie wyjaśnił wpływu stwierdzonej przez lekarza choroby skarżącej oraz wpływu opieki M. S. nad żoną na uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Na poparcie swego stanowiska skarżący powołali się na orzecznictwo. Ponadto, na organie ciążył obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności wskazywanych przez skarżących, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. W ocenie skarżących organ winien co najmniej odnieść się do ich pisma z [...] listopada 2010r., a jeśli uznałby, iż mimo to wniosek o przywrócenie terminu zawiera braki to jego obowiązkiem było -zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. - wezwanie do ich uzupełnienia. Na poparcie swego stanowiska skarżący powołali poglądy doktryny. Zdaniem skarżących organ nie uwzględnił też wadliwości postępowania przed organem powiatowym w zakresie doręczania korespondencji. Z akt wynika bowiem, że zbadano jedynie, czy przesyłki kierowane na adres: [...], ul. H. D., były awizowane zgodnie z przepisami, jednak nie zbadano, czy na ten adres mogła być doręczana korespondencja oraz, czy nie istniały przesłanki do przesyłania korespondencji na inny adres lub przyjęcia za usprawiedliwioną argumentacji o niemożliwości odbioru korespondencji w tym terminie pod ww. adresem, co czyniło niezasadnym przyjęcie fikcji doręczenia. W toku postępowania skarżący wskazywał bowiem adres: [...], ul. [...]. w piśmie z [...] sierpnia 2010r. i oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w którym podał również adres skarżącej przy ul. [...], a także w "protokole przyjęcia ustnych wyjaśnień" z [...] czerwca 2010r. W związku z tym, że skarżący podawali także adres w [...], pod którym były trudności z doręczaniem korespondencji, organ miał obowiązek pouczenia o treści art. 41 k.p.a. ze wskazaniem skutków zaniedbania tego obowiązku. Ma to kardynalne znaczenie dla ochrony interesów strony i stanowi wyraz zasady określonej w art. 9 k.p.a. Jeśli zatem decyzja o rozbiórce nie była skutecznie doręczona na adres w [...], a organowi w krótkim czasie po jej wydaniu po raz kolejny wskazano inny adres, to powinien kierować korespondencję pod ten adres. Organ zaś skierował na adres przy ul. [...] dopiero pismo z [...] września 2010 r. Zakładając, iż organ I instancji miał wątpliwości co do adresu, na który powinna być doręczana korespondencja powinien je wyjaśnić podczas obecności skarżącego w siedzibie organu. Nadto, organ naruszył art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., ponieważ uzasadnienie postanowienia nie zawiera wszystkich obligatoryjnych elementów. Nie wskazuje bowiem, dlaczego nie uwzględniono okoliczności przedstawionych w piśmie z [...] listopada 2010 r. Na koniec skarżący wskazali na art. 135 p.p.s.a. wnosząc o usunięcie naruszeń prawa w zakresie decyzji organu I instancji dotkniętej wadami, które powinny prowadzić do jej uchylenia, po czym przedstawili zarzuty merytoryczne skierowane do tej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie podkreślić trzeba, że uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga złożona w niniejszej sprawie nie zasługiwała na uwzględnienie. Poddanym kontroli Sądu postanowieniem z [...] grudnia 2010r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z [...] sierpnia 2010r., nakazującej skarżącym rozbiórkę ww. obiektu budowlanego. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. należy przywrócić uchybiony termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni on, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i doktrynie utrwalone jest stanowisko, że to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia odpowiednią argumentacją staranności przy dokonywaniu czynności procesowych oraz faktu, że przeszkoda w jej dokonaniu była od niej niezależna. Innymi słowy organ może przywrócić termin tylko wtedy, gdy strona uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło w związku z przeszkodą, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej wymaga się od strony dbającej o swoje interesy (por. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2006r., II OSK 1397/05, LEX nr 315129, teza 1). Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się nawet lekkiego niedbalstwa. W konsekwencji na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, że dochowała należytej staranności, jednak dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe wobec trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od zainteresowanego, która istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku. Ponadto, w orzecznictwie sądowym wskazuje się, że nie spełnia przesłanki "braku winy" podnoszone przez stronę zwolnienie od pracy, gdyż nie może być ono wyłącznie potwierdzeniem braku winy zainteresowanego w uchybieniu terminu. Nie wyklucza ono bowiem możliwości dokonania czynności procesowej przez strony i nadania pisma przez pocztę osobiście lub przez inne osoby (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2010r. II OSK 144/09, LEX nr 597282) Należy mieć przy tym na uwadze, że wprawdzie uprawdopodobnienie, o jakim mowa w art. 58 § 1 k.p.a., jest środkiem zastępczym, słabszym niż dowód, tym niemniej musi ono czynić wiarygodnymi twierdzenia strony o zajściu trudnych do pokonania przeszkód w zachowaniu terminu. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, podkreślenia wymaga przede wszystkim to, że skarżący wraz z odwołaniem, złożyli wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia wskazując jedynie, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2010r. nie została im doręczona. Trudno zatem czynić organowi odwoławczemu zarzut, że w zaskarżonym postanowieniu nie wyjaśnił wpływu stwierdzonej przez lekarza choroby skarżącej oraz wpływu opieki M. S. nad żoną na uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Tym niemniej, nawet gdyby przyjąć, że organ winien był uwzględnić w swej ocenie ww. wyjaśnienia skarżących, to - zadaniem Sądu - nie uprawdopodobniają one, braku winny w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy wynika bowiem, że w okresie między 1 czerwca 2010 r., a 15 września 2010r. nie tylko skarżący podejmował czynności w sprawie (podanie z dnia [...] sierpnia 2010r.), ale również skarżąca podpisywała się pod pismami składanymi do organu nadzoru powiatowego. Świadczą o tym: pismo z dnia [...] czerwca 2010r. oraz protokół z ustnych wyjaśnień z dnia [...] czerwca 2010r. Stanowisko skarżących nie jest wiarygodne również z tego względu, że - jak wynika z oświadczenia M. S. złożonego na rozprawie sądowej -nie sprawował on opieki nad żoną przez cały okres jej pobytu na leczeniu w [...]. Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut dotyczący obowiązku organu do poinformowania skarżących o konieczności zawiadamiania o zmianie adresu stosownie do art. 41 k.p.a. Przed wydaniem decyzji z dnia [...] sierpnia 2010r. organ nie mógł mieć bowiem wątpliwości, co do aktualności adresu skarżących: [...], ul. H. D., skoro korespondencja była kierowana na ten adres, a skarżący nie kwestionowali wówczas prawidłowości doręczeń, tak jak to uczynili w piśmie z dnia [...] października 2010r. skierowanym do organu powiatowego. W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi o naruszeniu przez organ II instancji art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Sąd nie mógł odnieść się również do ostatniego z zarzutów skargi tj. naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powodów, dla których nie zostały uwzględnione okoliczności przedstawione w piśmie skarżących z dnia [...] listopada 2010r., a to z tego względu, że w aktach sprawy nie ma pisma opatrzonego ww. datą. Z przedstawionych przyczyn, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.