VII SA/Wa 459/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" w [...] na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2013r. , poz. 267 ze zm.) zwanej dalej kpa po zapoznaniu się z odwołaniem Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej " [...]" z siedzibą przy ul. [...] w [...], od decyzji Prezydenta m.[...] z dnia [...] września 2015r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, parkingiem naziemnym oraz urządzeniem reklamowym przy ul. [...] na części działki nr ew. [...] z obrębu [...] w [...] – stwierdził niedopuszczalność odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wojewoda [...], powołując się na treść art. 134 kpa wyjaśnił, że niedopuszczalność środka odwoławczego może wynikać z przyczyn o charakterze podmiotowym lub przedmiotowym. Do podmiotowym przyczyn zalicza się przypadki wniesienia środka zaskarżenia przez osobę niemającą do tego legitymacji bądź przez osobę niemającą zdolności do czynności prawnych. Przyczyny przedmiotowe obejmują m.in. przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki braku możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Wystąpienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych tj. niedopuszczalności odwołania nakłada na organ odwoławczy obowiązek jej stwierdzenia w formie postanowienia. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy organ II instancji wskazał, iż Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" nie brał udziału w postępowaniu przed organem stopnia podstawowego, a skarżona decyzja Prezydenta m.[...] z dnia [...] września 2015r. Nr [...] nigdy nie została Zarządowi Wspólnoty Mieszkaniowej " [...]" doręczona. Pomimo tego, Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" wniósł odwołanie od powyższej decyzji w dniu [...] października 2015r. (data stempla pocztowego. Dalej organ odwoławczy podkreślił, że podmioty którym nie doręczono decyzji organu pierwszej instancji mogą wnieść odwołanie w terminie otwartym dla podmiotu, któremu jako ostatniemu doręczono decyzję pierwszoinstancyjną. Późniejsze wniesienie odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, która nie ma waloru ostateczności (na skutek toczącego się postępowania odwoławczego), winno być uznane za niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Niedopuszczalność w takim przypadku wynika z tego, iż podmiot, któremu nie doręczono decyzji (a więc nie biegnie mu termin do wniesienia odwołania), wnosi od tej decyzji odwołanie w czasie w którym uprawnienie takie nie przysługuje już żadnemu z podmiotów, którym decyzję doręczono. W trakcie analizy akt sprawy Wojewoda [...] stwierdził, że decyzja Prezydenta m. [...] z dnia [...] września 2015r. nr [...] została skutecznie doręczona ostatniej stronie w dniu [...] września 2015r. Zatem zgodnie z art. 129 kpa termin do wniesienia odwołania od ww. decyzji upłynął z dniem [...] września 2015r. Z powyższych względów organ odwoławczy stwierdził, że zasadnym jest stwierdzenie niedopuszczalności wniesienia przez Zarząd Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" przedmiotowego odwołania od wskazanej wyżej decyzji organu I instancji z przyczyn przedmiotowych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane wyżej postanowienie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" w [...]. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca podniosła, że bezprawnie została pozbawiona udziału w postępowaniu pierwszoinstacyjnym. Z tego względu zdaniem strony skarżącej decyzja o pozwoleniu na budowę posiada istotną wadę. Skarżąca Wspólnota wskazała, że po uzyskaniu w trybie dostępu do informacji publicznej dokumentacji wydanego pozwolenia na budowę, w najkrótszym możliwych terminach złożyła odwołanie od decyzji Prezydenta m. [...] nr [...]. W ocenie strony skarżącej ww. decyzja została wydana z naruszeniem prawa wobec wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 grudnia 2015r. sygn. akt VII SA/Wa 3015/14 uchylającego decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014r. nr [...]. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga złożona w niniejszej sprawie na postanowienie w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Od dnia 15 sierpnia 2015 r. obowiązuje bowiem art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przepis ten, zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), ma zastosowanie również do postępowań wszczętych przed dniem wejścia w życie nowelizacji p.p.s.a. Oznacza to, że w przypadku skarg na wyżej wymienione postanowienia w obecnym stanie prawnym skierowanie ich do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nie jest uzależnione od wniosku strony. Poddanym kontroli Sądu postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015r. (nr [...]) Wojewoda [...], na podstawie art. 134 kpa, stwierdził niedopuszczalność odwołania Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" od decyzji Prezydenta m. [...] z [...] września 2015r. ([...]) zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę m.in. budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] na działce [...] obr. [...] w [...]. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 134 w zw. z art. 126 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania a postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Z treści przytoczonego przepisu wynika zatem, że organ odwoławczy w tzw. postępowaniu wstępnym, powinien ustalić w pierwszej kolejności czy odwołanie jest dopuszczalne, a następnie czy zostało ono wniesione w terminie. Tym samym badanie dopuszczalności odwołania powinno wyprzedzać ustalenia odnośnie zachowania terminu do jego wniesienia. W przypadku, gdy zażalenie jest niedopuszczalne nie można bowiem badać, czy został zachowany termin, lecz należy rozstrzygnąć w przedmiocie jego dopuszczalności (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 21 grudnia 2016r. sygn. akt III SA/Gd 836/16 LEX nr 2183421). Zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie służy stronie. W związku z tym należy przyjąć, że odwołanie jest niedopuszczalne, jeżeli zostało wniesione przez osobę, która nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. W niniejszej sprawie organ odwoławczy pomylił wskazane wyżej przesłanki i kolejność ich badania, bowiem wydał rozstrzygnięcie stwierdzające niedopuszczalność odwołania (brak przyczyn podmiotowych bądź przedmiotowych), natomiast w uzasadnieniu postanowienia ograniczył się do badania, czy został zachowany termin do wniesienia odwołania. Niemniej okoliczność ta – zdaniem Sądu - pozostaje bez wpływu na wynik sprawy, skoro i tak zapadłoby rozstrzygnięcie w trybie art. 134 kpa, bowiem skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" uchybiła terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] września 2015r. nr [...]. Jak słusznie ustalił organ odwoławczy, na podstawie akt sprawy, skarżąca nie brała udziału w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, jak i nie została jej doręczona decyzja Prezydenta m. [...] z dnia [...] września 2015r. Ostatnie doręczenie ww. decyzji stronie postępowania nastąpiło w dniu [...] września 2015r., co oznacza, że termin czternastodniowy do wniesienia odwołania, o którym mowa w art. 129 § 2 kpa, upływał w dniu [...] września 2015r. Natomiast odwołanie Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" zostało wniesione dopiero w dniu [...] października 2015r., jak wynika ze stempla pocztowego na kopercie. W tym miejscu dodać należy, że ustanowiony w art. 129 § 2 k.p.a. prekluzyjny termin do wniesienia odwołania dotyczy tylko tych osób, którym decyzja została doręczona. Termin ten nie dotyczy stron, które nie brały udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji i którym decyzja nie została doręczona. W tym przypadku termin do wniesienia odwołania dla strony, która została pozbawiona udziału w postępowaniu w pierwszej instancji, liczy się od dnia doręczenia (ogłoszenia) decyzji stronie, która brała udział w postępowaniu. Po upływie ustawowego terminu do wniesienia odwołania i po uprawomocnieniu się decyzji, osoba, która w postępowaniu w pierwszej instancji nie brała udziału, a jest stroną, nie ma prawa do wniesienia odwołania. Przysługuje jej natomiast prawo żądania wznowienia postępowania przewidziane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. (zob. wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 2015r. II OSK 2296/14, LEX nr 1982788). Prekluzyjny charakter terminu określonego w art. 129 § 2 k.p.a. powoduje, że jego uchybienie prowadzi do bezskuteczności odwołania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, orzekł jak w sentencji.