VII SA/Wa 464/19
WyrokWSA w Warszawie2019-08-21
Skład orzekający: Paweł Groński, Grzegorz Antas, Włodzimierz Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Rada Powiatu, ustalając wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu, kierowała się wyłącznie ustawowymi przesłankami (konieczność sprawnej realizacji zadań i koszty usuwania/przechowywania pojazdów), czy też potrzebą zapewnienia wpływów do budżetu powiatu, a także czy wysokość ustalonych opłat była poprzedzona rzetelną analizą kosztów rynkowych?Ratio decidendi
Rada Powiatu rażąco naruszyła art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ponieważ nie przeprowadziła rzetelnej analizy kosztów rynkowych usuwania i przechowywania pojazdów, a zamiast tego ustaliła opłaty na maksymalnym poziomie określonym w przepisach, co sugeruje kierowanie się potrzebą zapewnienia wpływów do budżetu, a nie rzeczywistymi kosztami. Brak właściwego uzasadnienia uchwały i znaczące różnice między stawkami uchwalonymi a stawkami wynikającymi z późniejszej umowy z wykonawcą potwierdzają arbitralność decyzji Rady.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Powiatu dotyczącą wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdów w 2018 roku. Zarzucił Radzie naruszenie art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, twierdząc, że opłaty zostały ustalone w celu zapewnienia wpływów do budżetu, a nie w oparciu o rzeczywiste koszty rynkowe. Prokurator wskazał na rozbieżności między stawkami uchwalonymi a kosztami wynikającymi z umowy z wykonawcą. Rada Powiatu wniosła o oddalenie skargi, argumentując, że opierała się na rozeznaniu lokalnego rynku i maksymalnych stawkach ustawowych, aby zapobiec sytuacji, w której środki na te zadania musiałyby pochodzić z innych źródeł dochodów powiatu.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały Rady Powiatu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant sekr. sąd. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Powiatu[...] z dnia [...]października 2017 r. nr [....] w przedmiocie wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały
W dniu [...] lutego 2019 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynęła skarga Prokuratora Rejonowego w M. (dalej również jako: Prokurator) na uchwałę Nr [...] z dnia [...] października 2017r. Rady Powiatu [...] (dalej również jako: Rada lub organ) w sprawie obowiązujących w 2018 roku wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu.
W skardze Prokurator zarzucił zaskarżonej uchwale rażące naruszenie art. 130a ust. 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. - Prawo o ruchu drogowym (dalej: ustawa), ponieważ Rada w swoim działaniu nie kierowała się ustawową przesłanką uwarunkowań rynku miejscowego, które kształtują koszty usuwania i przechowywania pojazdów na terenie powiatu [...], a potrzebą zapewnienia wpływów do budżetu powiatu. W związku z powyższym na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
W uzasadnieniu skargi Prokurator wskazał, że w art. 130 a ust. 6 ustawy określona jest kompetencja rady powiatu do corocznego ustalania, w drodze uchwały, opłat usuwania i przechowywania pojazdów na terenie danego powiatu. Artykuł ten wymienia dwie przesłanki, którymi rady powiatu powinny się kierować przy podejmowaniu aktów prawa miejscowego w tym zakresie, a mianowicie: konieczność sprawnej realizacji zadań oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Zwrócił uwagę, że ustawodawca ograniczył dowolność rad powiatu i warunkowanie opłat usuwania i przechowywania pojazdów ze względów na potrzeby zapewnienia jednostkom samorządu terytorialnego dochodów, zaś rada w swych działaniach powinna się opierać wyłącznie na ustawowych przesłankach. W ocenie Prokuratora uzależnienie wysokości opłaty od konieczności zapewnienia powiatowi dochodów, powoduje wykroczenie rady poza przyznane jej ustawowo uprawnienia, albowiem koszty te nie mogą być zawyżane w celu pozyskania dodatkowych wpływów do budżetu, a ich wysokość powinna być tożsama z kosztami jakie miejscowy rynek ukształtował na obszarze danego powiatu.
Prokurator zaznaczył, że art. 130a ust. 6a ustawy wyznacza górne granice ustalanych przez rady kosztów, zaś to graniczenie ma zapewnić skuteczną realizację ustawowego upoważnienia z jednoczesnym zabezpieczeniem potrzeby kierowania się w ustalaniu tych kosztów jedynie ustawowymi przesłankami. Podkreślił, że postanowienia uchwały powinny uwzględnić rzeczywistą wysokość nakładów poniesionych przez powiat w związku z wykonywaniem przekazanych zadań, jednak nie wykraczać poza ustawowe ramy. Wysokość rzeczywistych nakładów jakie poniósł powiat można określić na podstawie umowy zawartej z zewnętrznym podmiotem, któremu zlecono usuwanie i przechowywanie pojazdów. Tymczasem zgodnie z umową Nr [...] zawartą z firmą [...] koszty, które poniósł powiat są wyraźnie niższe niż kwoty określone w zaskarżonej uchwale. Jednostkowe kwoty za poszczególne działania nie są tożsame z opłatami uchwalonymi w akcie prawa miejscowego. Kwoty złotowe przedstawione w umowie między powiatem a wykonawcą wyznaczone są na niższym poziomie niż te w uchwale. W ocenie Prokuratora różnice takie wskazują na działania powiatu wykraczające poza upoważnienie ustawowe.
Prokurator zauważył również, że z uzasadnienia projektu uchwały wynika, że stawki zostały ustalone na wyższym poziomie, ponieważ zgodnie z art. 130a ust. 6b i 6c ustawy maksymalne stawki opłat ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy, zaś stawki obowiązujące w 2018 roku zostały określone w obwieszczeniu Ministra Rozwojów i Finansów z dnia 25 lipca 2017r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2017 r., poz. 772) i wzrosły w stosunku do roku 2017.
W ocenie Prokuratora błędną wykładnią art. 130a ust. 6 ustawy jest przyjęcie, że wydanie dyspozycji do usunięcia pojazdu, podczas gdy usunięcie to nie następuje, generuje koszty, które zostają odrębnie określone w uchwale rady powiaty i które powinien ponieść właściciel pojazdu. Naliczanie opłat za samo przyjęcie zgłoszenia dyspozycji usunięcia pojazdu jest znacznym wykroczeniem poza zakres ustawowego upoważnienia. Ustawa wyraźnie wskazuje, że koszty ponoszone przez rady powiatu są związane z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, a nie z przyjmowaniem zgłoszeń i to tego rodzaju działania powinny być wycenione w uchwale rady. W § 2 uchwały [...] podjętej przez Radę zostały wymienione koszty związane z samym przyjęciem dyspozycji, która nie została wykonana. Zdaniem Prokuratora poprzez zawarcie takiej adnotacji Rada ponownie przekroczyła swoje uprawnienia i naruszyła przepisy ustawy.
Na poparcie swoich argumentów Prokurator powołał się na pogląd zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 23 stycznia 2018r. sygn. akt II SA/Bd 791/17 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2017r. sygn. akt I OSK 1916/16.
W odpowiedzi na ww. skargę Rada wniosła o jej oddalenie uznając, że nietrafiony i nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 130a ust. 6 ustawy poprzez kierowanie się przez Radę przesłankami innymi, niż te określone w powołanym przepisie. Zdaniem Rady Prokurator nie wziął pod uwagę, że w celu ustalenia faktycznych kosztów usuwania i przechowywania pojazdów Starosta [...], w dniu [...] września 2017 r., tj. przed sporządzeniem projektu uchwały, wystąpił do dwóch lokalnych podmiotów, posiadających niezbędną infrastrukturę i sprzęt do sprawnej realizacji przedmiotowego zadania, z prośbą o przedstawienie wstępnej wyceny, koniecznej do oszacowania wartości zamówienia w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów. Odpowiedzi udzielił jeden podmiot - Pan Z. L. (Rada załączyła treść korespondencji elektronicznej), który przedstawił kwoty przekraczające w wielu przypadkach maksymalne stawki określone w obwieszczeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego parkowanie na parkingu strzeżonym (M. P. z 2017 r. poz. 772). Zdaniem Rady szacunkowa wartość przedmiotowego zadania na rok 2018 była kalkulowana w oparciu o informację o kosztach świadczenia usług holowania i przechowywania pojazdów, pozyskaną w wyniku rozeznania miejscowego rynku i prognozowaną liczbę usunięć. W odpowiedzi na skargę Rada zawarła dwie tabele przedstawiające wartość zamówienia skalkulowaną według informacji o kosztach przekazaną przez Pana Z.L. oraz stawkach określonych w obwieszczeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] lipca 2017 r. W ocenie organu z tego zestawienia bezspornie wynika, że Rada przyjmując stawki na poziomie maksymalnym, określonym w powołanym obwieszczeniu, mając na uwadze informację o faktycznych kosztach usuwania i przechowywania pojazdów, nie zamierzała zapewnić dodatkowych wpływów do budżetu powiatu, a miała na celu zapobieżenie, albo zminimalizowanie skutków sytuacji, w której dla sprawnej realizacji zadania usuwania i przechowywania pojazdów konieczne byłoby angażowanie środków finansowych z innych źródeł dochodów powiatu, przeznaczonych pierwotnie na realizację przez powiat innych zadań na rzecz społeczności lokalnej.
Rada wskazała ponadto, że Powiat [...] nie posiada wyspecjalizowanej jednostki organizacyjnej, odpowiednio wyposażonej i przeszkolonej do realizacji zadania usuwania i przechowywania pojazdów, wobec czego, Starosta [...] corocznie powierza ich wykonywanie zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych.
Organ zauważył, że zaskarżona uchwała została podjęta przed wyłonieniem najkorzystniejszej oferty na realizację przedmiotowego zadania, co nastąpiło w dniu [...] grudnia 2017 r. Termin przeprowadzenia postępowania i wyboru wykonawcy był zdeterminowany datą uchwalenia przez Zarząd Powiatu [...] projektu uchwały budżetowej na rok 2018, co związane jest z dyspozycją art. 240 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2077 z późn. zm.). W dniu [...] listopada 2017 r. Zarząd Powiatu [...] podjął uchwałę nr [...] w sprawie projektu uchwały budżetowej, w której przewidziano zabezpieczenie środków na realizację zadania usuwania i przechowywania pojazdów. W związku z powyższym w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały Rada nie mogła zakładać, że w konkursie ofert na realizację zadania usuwania i przechowywania pojazdów wykonawcy złożą oferty zawierające stawki niższe niż ustalone w wyniku rozeznania lokalnego rynku na potrzeby oszacowania wartości zamówienia.
Dodatkowo Rada wskazała, że przetargi na wykonanie przedmiotowego zadania w sąsiednich powiatach nie zostały rozstrzygnięte z uwagi na złożenie ofert ze stawkami wyższymi niż maksymalne stawki określone przez radę powiatu.
W ocenie Rady na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut w zakresie § 2 zaskarżonej uchwały nr [...] z dnia [...] października 2017 r. Rada zgodziła się z Prokuratorem, że naliczenie opłat za samo przyjęcie zgłoszenia dyspozycji usunięcia jest znacznym wykroczeniem poza zakres ustawowego upoważnienia, jednakże przedstawiona w skardze argumentacja w żaden sposób nie odnosi się do treści zaskarżonej uchwały oraz przyjętego przez Powiat [...] trybu postępowania w przypadkach odstąpienia od usunięcia pojazdu.
Obowiązek określenia w uchwale wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu wynika wprost z art. 130a ust. 6 ustawy, a pominięcie tego zapisu w uchwale byłoby oczywistym naruszeniem przepisów. Zapis w § 2 powołanej w uzasadnieniu skargi umowy nr [...], zgodnie z treścią art. 130a ust. 2a i ust. 6 ustawy określa wysokość kosztów w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia spowodowało powstanie tych kosztów. Rada podniosła, że w § 5 ust. 3 ww. umowy jasno określono, że podstawą do uzyskania wynagrodzenia przez wykonawcę, w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, gdy wydanie dyspozycji usunięcia spowodowało powstanie kosztów jest prawidłowo wypełniona karta odstąpienia od usunięcia pojazdu. Wzór karty odstąpienia od usunięcia pojazdu określa załącznik nr 11 do umowy, w którym przewidziano, że fakt przybycia na miejsce usunięcia musi być potwierdzony przez funkcjonariusza organu wydającego dyspozycję usunięcia oraz dysponującego pojazdem. Postępowanie administracyjne w sprawie obciążenia kosztami powstałymi w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu mogłoby być wszczęte wyłącznie w sytuacji, gdy Powiat [...] poniósłby koszty wynagrodzenia wykonawcy z tytułu wykonanej usługi, po spełnieniu przesłanki określonej w § 5 ust. 3 umowy [...]. Rada wskazała jednocześnie, że w okresie od 1 stycznia 2018 r., do 31 grudnia 2018 r., nie było przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, w którym samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu skutkowałoby naliczeniem opłat określonych w § 2 zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty w niej zawarte były uzasadnione. Trafiony okazał się zarzut rażącego naruszenia 130a ust. 6 ustawy z powodu naruszenia przez Radę procedury zmierzającej do właściwego określenia w zaskarżonej uchwale wysokości opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywania przy właściwej ocenie rynkowych kosztów wykonywania ww. zadań.
Zaskarżona uchwała została wydana na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu ogłoszonym w obwieszczeniu Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 czerwca 2017 r. (Dz. U. z 2017r., poz. 1260, dalej "p.r.d."). Przepis upoważniający stanowi, że Rada powiatu, biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1–2 (tj. usuwania pojazdu z drogi), oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu, ustala corocznie, w drodze uchwały, wysokość opłat, o których mowa w ust. 5c (tj. usunięcia i przechowywania pojazdu na parkingu), oraz wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a (tj. wydania dyspozycji usunięcia pojazdu). Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a (tj. za usunięcie pojazdu i przechowywanie na parkingu).
W ocenie Sądu zakres spraw przekazanych w przepisie art. 130a ust. 6 ustawy, upoważniającym do uregulowania w uchwale rady powiatu obejmuje:
1) wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu na parkingu (odesłanie do art. 130a ust. 5c);
2) wysokość kosztów wydania dyspozycji usunięcia pojazdu (odesłanie do art. 130a ust. 2a), które nie mogą być wyższe niż maksymalne stawki opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu, ogłoszone na dany rok kalendarzowy przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych.
Z zawartego w art. 130a ust. 6 ustawy upoważnienia ustawowego wynika zatem, że ustawodawca przyznał radzie powiatu kompetencję prawodawczą, z koniecznością uwzględnienia dwóch kryteriów: konieczności sprawnej realizacji zadań w zakresie usuwania pojazdów z drogi oraz kosztów usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. W zakresie pierwszej z wymienionych przesłanek rada powiatu zobowiązana jest do przeanalizowania, jakie działania powinny zostać podjęte, aby realizacja zadania w zakresie usuwania pojazdów z drogi przebiegała sprawnie, bez zbędnej zwłoki, przy zapewnieniu ciągłości usług. Natomiast w przypadku drugiej przesłanki chodzi tu przede wszystkim o relatywizację do kosztów stosowanych na obszarze powiatu, czyli wynagrodzenie uzyskiwane przez firmy zewnętrzne świadczące usługi w zakresie usuwania i przechowywania pojazdów.
W konkretnym przypadku powyższe oznacza, że wysokość kosztów usunięcia pojazdu i wysokość opłat za jego przechowywanie na parkingu strzeżonym musi uwzględniać ponoszone przez powiat faktyczne koszty usunięcia pojazdu przez podmiot, któremu w trybie zamówień publicznych starosta powierzył wykonywanie tego zadania, a jednocześnie faktyczne koszty opłat za przechowywanie pojazdu pobierane od powiatu przez podmiot prowadzący, wyznaczony uprzednio przez starostę, parking strzeżony.
Ponadto, rada powiatu nie może określać ww. stawek opłat jedynie w oparciu o powyższe dwa kryteria – jest ona bowiem związana maksymalną wysokością stawek kwotowych opłat określoną w ustawie, przy czym uwzględnia zastosowanie przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych mechanizmu waloryzującego maksymalną wysokość stawek kwotowych opłat, pozwalającego na ich urealnienie bez konieczności zmiany ustawy (waloryzacja dokonywana jest w drodze obwieszczenia).
Warto w tym miejscu podkreślić, że jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, ażeby uwzględnić drugą z przesłanek wynikającą z art. 130a ust. 6 ustawy rada powiatu musi uprzednio dysponować informacją na temat tego, jakie są koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze powiatu. Ustalenie stawek opłaty powinno zatem zostać poprzedzone szczegółową kalkulacją, z uwzględnieniem wysokości kosztów ponoszonych na rzecz podmiotów zewnętrznych, aby ustrzec się od zarzutu, że wysokość stawek została ustalona arbitralnie z pominięciem ustawowych kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1919/16; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 20 grudnia 2017r., sygn. III SA/Wr 686/17; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 września 2017 r., sygn. III SA/Łd 690/17).
Uchwała w przedmiocie ustalenia opłat za usunięcie pojazdu z drogi będzie więc zgodna z prawem wtedy, gdy jej treść zostanie zdeterminowana wyłącznie koniecznością sprawnej realizacji zadań, o których mowa w ust. 1-2, oraz kosztami usuwania pojazdów na obszarze danego powiatu, a nie innymi okolicznościami, a wybór wysokości przyjętych stawek będzie wynikiem uwzględnienia wyłącznie powyższych przesłanek. Powyższe prowadzi do wniosku, że wysokość jednostkowej stawki powinna stanowić wypadkową przewidzianych w art. 130a ust. 6 ustawy obu kryteriów materialnoprawnych. Wobec powyższego nie można utożsamiać obowiązku wzięcia pod uwagę kosztów usług na terenie powiatu z koniecznością dostosowania do nich wysokości ustalanych stawek za usunięcie i przechowywanie pojazdu. Koszty te stanowią tylko element opłaty, która przy zachowaniu obu kryteriów może zostać ustalona ponad tą wysokość osiągając nawet poziom maksymalnych stawek określonych w obwieszczeniu, o ile organ wykaże zasadność takiego działania. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w niniejszej sprawie.
Bezspornym jest, że ustalona w zaskarżonej uchwale wysokość opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu mieści się w granicach zakreślonych w obwieszczeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2018 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2017r., poz. 772), jednakże jednocześnie stanowi dokładne powtórzenie tych maksymalnych stawek opłat. Dlatego Rada zobowiązana była do szczególnej dbałości o wykazanie, że przyjęcie maksymalnych stawek opłat było uzasadnione koniecznością sprawnej realizacji zadań, w tym kosztów usuwania pojazdów i ich przechowywania. Podjęcie uchwały wymagało zatem wcześniejszego rzetelnego rozeznania w realiach rynkowych w zakresie stawek opłat pobieranych przez wyspecjalizowane podmioty świadczące usługi w ww. zakresie i odpowiedniej kalkulacji kosztów, również w oparciu o doświadczenia związane z realizacją tych zadań ustawowych w latach ubiegłych. Wreszcie niezbędne jest odpowiednie uzasadnienie podjętej uchwały. Nie można uznać za wystarczające działanie uzyskanie od jednego przedsiębiorcy drogą elektroniczną niewiążącej ankiety dotyczącej ewentualnych kosztów, bądź też opieranie się na doświadczeniach innych powiatów. Konieczne jest przeprowadzenie rzetelnej analizy, z uwzględnieniem danych i kalkulacji kosztów. Należy jeszcze raz w tym miejscu podkreślić, że dopuszczalne jest określenie w uchwale rady powiatu nawet maksymalnych stawek opłat, odpowiadających stawkom określonym w obwieszczeniu Ministra Rozwoju i Finansów, jednakże aby taka uchwała korzystała z waloru zgodności z prawem, jej podjęcie musi być poprzedzone odpowiednią, rzetelną analizą. Takiej analizy w niniejszej sprawie zabrakło.
Biorąc pod uwagę powyższe rozważania za zasadne uznał Sąd zarzuty Prokuratora, że przy ustaleniu wysokości opłat za usuwanie pojazdów i ich przechowywanie na parkingu strzeżonym na rok 2018, organ uchwałodawczy nie dokonał prawidłowego rozpoznania rynku usług świadczonych na terenie objętym uchwałą przez podmioty zewnętrzne, prowadzące tego rodzaju działalność. Przede wszystkim podkreślić należy, że w lakonicznym uzasadnieniu zaskarżonej uchwały zawarto wyłącznie cytaty z obowiązujących przepisów prawa, począwszy od art. 130a ustawy, a skończywszy na § 134 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283). Nie wyjaśniono natomiast w żaden sposób, ani nie uzasadniono dlaczego Rada uznała, że konieczne jest przyjęcie maksymalnych stawek opłat za usuwanie i przechowywanie pojazdów na terenie Powiatu [...]. Nie zawarto też żadnych wyliczeń ewentualnych kosztów, jakie generuje wykonywanie tych zadań ustawowych.
W tych okolicznościach istotne znaczenie ma pogląd dominujący w orzecznictwie sądów administracyjnych, przyjęty na gruncie podobnych spraw, zgodnie z którym, uchwały wydane na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy powinny być należycie uzasadnione, zaś brak wyczerpującego uzasadnienia kryteriów, jakimi kierował się organ przy podejmowaniu uchwały tego rodzaju powoduje, że sąd nie jest w stanie zweryfikować, czy mieściły się one w granicach wytyczonych w art. 130a ust. 6 p.r.d. (por. m.in. wyrok WSA we Wrocławiu z 14 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Wr 856/17, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 28 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Sz 1219/18). W niniejszej sprawie Rada nie tylko nie przedstawiła wiarygodnej kalkulacji, pozwalającej na dokonanie miarodajnej oceny, czy wysokość stawek przyjętych w uchwale stanowi odzwierciedlenie dokonanej rzetelnie analizy uwzględniającej wyłącznie wytyczne ustawodawcy zamieszczone w art. 130a ust. 6 ustawy, ale wręcz zaniechała przedstawienia jakiejkolwiek kalkulacji. Sposób uzasadnienia uchwały wskazuje, że nie zawiera żadnych argumentów przemawiających za przyjętą wysokością stawek opłat.
Wprawdzie z akt sprawy wynika, że Starosta [...], w dniu [...] września 2017 r., wystąpił do dwóch lokalnych podmiotów, posiadających niezbędną infrastrukturę i sprzęt do sprawnej realizacji przedmiotowego zadania, z prośbą o przedstawienie wstępnej wyceny, jednakże oparcie kalkulacji wyłącznie na jednej odpowiedzi, w której przedsiębiorca przedstawił kwoty przekraczające w wielu przypadkach maksymalne stawki określone w obwieszczeniu Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 25 lipca 2017 r. nie może zostać uznane za prawidłową analizę kosztów uzasadniających przyjęcie w uchwale maksymalnych stawek. W niniejszej sprawie jednoznacznie zabrakło rzetelnego postępowania wyjaśniającego i właściwej analizy kosztów wykonywania zadań ustawowych, a za taką nie może zostać uznana informacja o kosztach świadczenia usług holowania i przechowywania pojazdów, pozyskana od jednego przedsiębiorcy działającym na lokalnym rynku.
Wobec powyższego, należy zgodzić się z Prokuratorem, że przed podjęciem spornej uchwały Rada nie dokonała prawidłowego rozpoznania rzeczywistych kosztów usług usuwania i przechowywania pojazdów usuniętych z dróg, świadczonych przez podmioty zewnętrzne na terenie Powiatu [...]. Stawki określone w umowie zawartej w dniu [...] grudnia 2017 r. z B.P. są zdecydowanie niższe od maksymalnych stawek przyjętych w zaskarżonej uchwale (np. za usunięcie roweru lub motoroweru przewidziano kwotę 30 zł., podczas gdy w uchwale przyjęto stawkę 113 zł, z kolei za usunięcie motocyklu przewidziano umowną kwotę 150 zł, podczas gdy w uchwale określono stawkę na poziomie 223 zł.). Trafnie podnosi zatem Prokurator, że wysokość kosztów wynikająca z zawartej umowy rażąco odbiega od wysokości opłat przyjętych w zaskarżonej uchwale. Wprawdzie rację ma Rada, że umowa ta została zawarta dopiero po przyjęciu zaskarżonej uchwały, zaś przedsiębiorca, którego oferta została przyjęta i z którym podpisano umowę, nie udzielił informacji w odpowiedzi na wcześniejsze zapytanie Starosty, jednakże w ocenie Sądu tak istotne różnice między stawkami przyjętymi w zaskarżonej uchwale, a zawartymi w umowie dodatkowo wskazują na brak rzetelnej analizy sytuacji rynkowej, która powinna poprzedzać proces legislacyjny. Powyższa okoliczność, w powiazaniu z brakiem właściwego uzasadnienia zaskarżonej uchwały oraz brakiem innych dokumentów zawierających odpowiednie obliczenia, wskazują jednoznacznie na arbitralność postanowień przyjętych przez Radę i tym samym przekroczenie granic ustawowego upoważnienia zawartego w art. 130a ust. 6.
Niezasadny okazał się natomiast zarzut Prokuratora o naruszeniu § 2 zaskarżonej uchwały nr [...] z dnia [...] października 2017 r. Należy zgodzić się z Radą, że obowiązek określenia w uchwale wysokości kosztów powstałych w razie odstąpienia od usunięcia pojazdu wynika wprost z art. 130a ust. 6 w zw. z ust. 2a ustawy. Z treści zawartej umowy wynika, że podstawą do uzyskania wynagrodzenia przez wykonawcę, w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, gdy wydanie dyspozycji usunięcia spowodowało powstanie kosztów jest prawidłowo wypełniona karta odstąpienia od usunięcia pojazdu, a fakt przybycia na miejsce usunięcia musi być potwierdzony przez funkcjonariusza organu wydającego dyspozycję usunięcia oraz dysponującego pojazdem.
Niemniej jednak, wobec uwzględnienia podstawowego zarzutu naruszenia art. 130a ust. 6 ustawy, Sąd uznał skargę za zasadną i w tym stanie rzeczy, na mocy art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz. U. z 2018r., poz. 1302 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło