VII SA/Wa 481/14
WyrokWSA w Warszawie2014-09-25
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Paweł Groński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozpoczęcie robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a w szczególności przed wydaniem decyzji zezwalającej na nadbudowę, stanowi samowolę budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Rozpoczęcie robót budowlanych przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę skutkuje uznaniem ich za samowolę budowlaną. Nawet jeśli inwestorzy dysponowali decyzją zezwalającą na nadbudowę, całkowita rozbiórka istniejącego budynku i budowa nowego od podstaw stanowi budowę, a nie nadbudowę, co również kwalifikuje się jako samowola budowlana. Organy nadzoru budowlanego nie są związane kwalifikacją prawną przyjętą w postępowaniu o wykroczenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że inwestorzy dokonali całkowitej rozbiórki istniejącego budynku i budowy nowego od podstaw, mimo posiadania decyzji zezwalającej jedynie na nadbudowę. Dodatkowo, roboty budowlane rozpoczęto przed wydaniem decyzji zezwalającej na nadbudowę. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyjaśnienia istotnego odstąpienia od projektu oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2014 r. sprawy ze skargi K. O. i J. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
[... ] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej [... ]WINB, decyzją z dnia [... ] stycznia 2014 r. ([... ]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz.
267), dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania K. O. oraz J.
P. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
[... ]z dnia [... ] października 2013 r. ([... ]) nakazującą
rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wym. 7,80 m x 14 m na działce nr
ew. [... ] obr. [... ] przy ul. [... ] w [... ].
Z akt sprawy wynika, że po wszczęciu postępowania na wniosek G.
G. podczas kontroli w dniu 21 lipca 2009 r. stwierdzono, że na ww.
nieruchomości wykonano fundament betonowy o wym. ok. 8m x 9 m oraz dodatkowy
fundament o wym. ok. 8m x 9 m z betonowym dnem wykopu na głębokości ok. 1,5 m od gruntu i ścianami fundamentowymi wzniesionymi na wysokości ok. 0,5 m od gruntu.
Teren budowy ogrodzono, brak było tablicy informacyjnej. Podczas kolejnej kontroli 4
listopada 2009 r. prowadzono budowę na podstawie decyzji z dnia [... ] sierpnia 2009r.
([... ]) zezwalającej na nadbudowę budynku mieszkalnego zalegalizowanego w
2009r. Wykonano piwnice i ściany parteru, bez stropu nad parterem.
Po wstrzymaniu robót postanowieniem z dnia [... ] listopada 2009 r. i nałożeniu
obowiązków w trybie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, decyzją z dnia [... ] marca
2010 r.organ nakazał K. O. i J. P. rozbiórkę ww.
budynku, którą [... ]WINB decyzją z dnia [... ] lipca 2010 r. ([... ]) utrzymał w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjnego w W-wie wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011
r., sygn. akt VII SA/Wa 1574/10 uchylił w/w decyzje.
Podczas rozprawy w dniu 8 października 2012r. przesłuchano J. P.
oraz J. O. - kierownika budowy.
Postanowieniem z dnia [... ] listopada 2012 r. organ powiatowy wstrzymał roboty budowlane i nałożył obowiązek przedstawienia stosownej dokumentacji.
Decyzją z dnia [... ] stycznia 2013 r. Wojewoda [... ] odmówił stwierdzenia
nieważności decyzji z dnia [... ] sierpnia 2009 r. zezwalającej na nadbudowę istniejącego na działce budynku mieszkalnego w toczącym się z urzędu postępowaniu.
Następnie decyzją z dnia [... ] lutego 2013 r. ([... ]) organ powiatowy nakazał
rozbiórkę spornego budynku, którą [... ]WINB decyzją z dnia [... ] kwietnia 2013 r. ([... ])
uchylił wraz z postanowieniem z [... ] listopada 2012 r. wskazując, że w obiegu pozostaje
postanowienie z [... ] listopada 2009 r. W związku z tym organ I instancji pismem z dnia
23 maja 2013 r. wezwał do wykonania obowiązków nałożonych ww. rozstrzygnięciem.
Wobec niewywiązania się z obowiązku PINB [... ]decyzją z
dnia [... ] października 2013 r. ([... ]) nakazał rozbiórkę opisanego obiektu.
Organ odwoławczy wskazał, że w wykonaniu wyroku WSA z dnia 20 stycznia
2011 r. ustalono, iż stan faktyczny wypełnia przesłanki z art. 48 Prawa budowlanego.
Decyzja Starosty [... ]. z dnia [... ] sierpnia 2009 r. zezwalała na
nadbudowę istniejącego budynku. Z projektu budowlanego wynika, że roboty miały
polegać na nadbudowie, a nie rozbiórce całego budynku i realizacji nowego od
podstaw. W protokole z dnia 8 października 2012 r. kierownik budowy J. O.
oświadczył, że budynek rozebrano do fundamentów, a wobec nieprawidłowego ich
wykonania dozbrojono i odbudowano również fundamenty do wymiarów z projektu.
Ponadto, w dacie wydania decyzji z dnia [... ]sierpnia 2009 r. budynek podlegający
nadbudowie już nie istniał, co potwierdza oświadczenie J. P. złożone do
protokołu na rozprawie administracyjnej w dniu 8 października 2012 r. Zdaniem organu
pozwolenie na nadbudowę nie odpowiadało stanowi faktycznemu w chwili
zatwierdzenia projektu i pozostaje bez związku z postępowaniem.
Organ podał, że wprawdzie pozwolenie na nadbudowę dopuszczało możliwość
rozbiórki pewnych elementów obiektu, jednak wydano je w sierpniu 2009 r., a rozbiórkę
rozpoczęto w czerwcu 2009 r. Nie można zatem uznać, że odstąpiono od
zatwierdzonego projektu nadbudowy, co wyklucza zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 cyt.
ustawy i świadczy o samowoli budowlanej z art. 48 ust: 1 cyt. ustawy.
Skoro inwestorzy nie wykonali obowiązków niezbędnych do legalizacji
nałożonych postanowieniem z dnia [... ] listopada 2009 r., to konieczne było orzeczenie
rozbiórki. Dodał, że rozbiórkę rozpoczęto przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na
nadbudowę, to wykluczało to zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję złożyli K. O. i J. P.
domagając się uchylenia obu ww. decyzji, zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie:
-art. 15 kpa poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania oraz
nierozpatrzenie i niewyjaśnienie przez organ II instancji sprawy;
- art. 8 i 107 § 3 kpa, poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji tj. zbyt ogólne
stwierdzenia, co uniemożliwiło realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i kontrolę zaskarżonej decyzji w szczególności poprzez
niewyjaśnienie dlaczego organ nie zbadał czy doszło do istotnego odstąpienia zgodnie
z wytycznymi wyroku WSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1574/10, a
nadto w sytuacji gdy 10 grudnia 2009 r. na podstawie art. 93 Prawa budowlanego na
odwołującego nałożono mandat karny stwierdzający odstępstwa od projektu
budowlanego;
- art. 7, 77 § 1, 80, 89 kpa polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu
całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do
dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie
zastrzeżeń J. P. co do protokołu z rozprawy z dnia 8 października 2012 r.
oraz niewyjaśnienie jakie czynności wskazane na rozprawie przez stronę, jako
czynności rozbiórkowe faktycznie podjęto oraz niewyjaśnienia ich zakresu;
- art. 138 § 1 pkt 1 kpa, poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji,
która ewidentnie naruszyła przepisy tj. art. 7, 8, 77 § 1, 80, 89 i 95 kpa, a także art. 48
ust 1 i 48 ust. 4 Prawa budowlanego, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych
okoliczności faktycznych, a w konsekwencji doprowadziła do niewyjaśnienia istoty
sprawy i przyjęcie ze doszło do samowoli budowlanej;
- art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez pominięcie wytycznych wyroku z dnia 20 stycznia 2011
r., sygn. akt VII SA/Wa 1574/10 i nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego,
naruszenia art. 77, 80 kpa, a co za tym idzie niezbadanie czy zachodzą przesłanki do
istotnego odstąpienia od projektu budowlanego;
- art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy decyzję
zezwalającą na nadbudowę wydaną na podstawie projektu upoważniającego inwestora
do wykonania częściowej rozbiórki istniejącego wcześniej budynku w przypadku
stwierdzenia złego stanu konstrukcyjnego budynku oraz w sytuacji zignorowania przez
organ faktu przeprowadzenia przed wydaniem decyzji zezwalającej na nadbudowę
części robót przez inwestora celem wyeliminowania zagrożenia dla osób trzecich, które
czasami przebywały w budynku bez zezwolenia inwestorów oraz zgodności tychże prac
z umocowaniem wynikającym z decyzji zezwalającej na nadbudowę, w sytuacji gdy 10
grudnia 2009 r. na podstawie art. 93 ww. ustawy na stronę nałożony mandat karny;
- art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie i niezbadanie czy
zachodzą przesłanki istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego.
Skarżący podnieśli, że istota administracyjnego toku instancji polega na
dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, a nie na kontroli zasadności argumentów
organu I instancji, jak to uczynił organ odwoławczy. Z uzasadnienia decyzji nie wynika, aby organ dokonał merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, zamiast tego powołał się na
ustalenia organu I instancji i ich prawidłowość.
Zdaniem skarżących decyzja z dnia [... ] stycznia 2014 r. jest niemal identyczna z
decyzją z dnia [... ] lipca 2010r., uchyloną ww. wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r., zatem
ponownie organ II instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego.
Przypomnieli, że w 2009 r. zostali ukarani, na podstawie art. 93 Prawa
budowlanego, mandatem karnym. Oznacza to, że skoro organ ustalił nakładając
mandat karny, iż doszło do odstępstwa od projektu, to stwierdzenie samowoli
budowlanej budzi zastrzeżenia.
W ocenie skarżących terminy wyznaczane na skompletowanie dokumentacji (60-
dniowy, a następnie 30-dniowy), stanowiły przejaw przekroczenia granic uznania
administracyjnego.
Strony nie zgodziły się z twierdzeniem, że nie jest możliwe zastosowanie art. 50 i
51 Prawa budowlanego, gdyż w takim postępowaniu organ nie może żądać decyzji o
warunkach zabudowy.
Na koniec skarżący wskazali, że w chwili wydawania pozwolenia na budowę stan
prac był zgodny ze złożonym projektem budowlanym, sporządzonym zgodnie z decyzją
o warunkach zabudowy, czego sam organ wydający pozwolenie nie negował.
Inwestorowi nie można zarzucać samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa
budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymował się ostateczną
decyzją o pozwoleniu na budowę.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje
stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa
materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do
przepisów art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed
sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa.
W świetle powołanych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Poddaną kontroli Sądu decyzją [... ] Wojewódzki Inspektor Nadzoru
utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
[... ]nakazującą rozbiórkę opisanego budynku mieszkalnego.
Na wstępie podkreślić trzeba, że uprzednie rozstrzygnięcia wydane w niniejszej
sprawie były przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który
wyrokiem z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1574/10 uchylił decyzje
organów nadzoru budowlanego obu instancji, nakazujące inwestorom rozbiórkę
spornego obiektu w trybie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Na kolejnym etapie kontroli sądowej istotne znaczenie ma zatem to, czy
ponownie rozpatrując sprawę organy administracyjne zastosowały się do wytycznych
zawartych w powołanym wyroku, bowiem stosownie do art. 153 p.p.s.a. zarówno
organy, jak i Sąd orzekający obecnie związane były oceną prawną wyrażoną w ww.
orzeczeniu.
Przez ocenę prawną powszechnie rozumie się wyjaśnienie treści przepisów
prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie. Ocena prawna obejmuje
zatem prawidłowość zastosowania określonych przepisów prawa, pozostających w
związku z treścią rozstrzygnięcia.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że związanie sądu
administracyjnego oraz organów administracyjnych oceną prawną oznacza, iż nie mogą
one formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej w
orzeczeniu sądowym poglądem i zobowiązane są do podporządkowania się mu w
pełnym zakresie (por. wyrok NSA z 22 marca 1999 r., IV SA 527/97, LEX nr 47275).
Podkreślić przy tym trzeba, że kontrola sądu dokonywana jest na podstawie stanu
faktycznego i prawnego, który istniał w dacie wydania tego aktu. Jedynie w przypadku
zmiany stanu prawnego, bądź zmiany stanu faktycznego, zmianie może ulec związanie
przyjętą oceną prawną. Pomimo, iż decydujący wpływ na postępowanie i wydane w nim
rozstrzygnięcie ma sentencja orzeczenia sądu, to związanie organu oceną prawną
wypływa z jego uzasadnienia.
Naruszenie art. 153 p.p.s.a. może zatem polegać na pominięciu oceny prawnej i
przyjęciu stanowiska odmiennego niż sąd, bądź niewykonaniu wytycznych co do
dalszego postępowania.
Taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie.
Wskazać należy, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 stycznia 2011 r. wobec
stwierdzenia naruszenia podstawowych zasad postępowania administracyjnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał na konieczność ponownego
przeprowadzenia przez organy wnikliwej analizy i na jej podstawie dokonania oceny,
czy rzeczywiście wystąpiły przesłanki do zastosowania rygoru, o którym mowa w art. 48
Prawa budowlanego, czy też doszło do istotnego odstąpienia od projektu budowlanego.
Sąd zaznaczył, że inwestorzy dysponowali decyzją Starosty [... ] z dnia [... ] sierpnia 2009r. zezwalającą na nadbudowę istniejącego na
działce inwestycyjnej nr [... ] budynku mieszkalnego. Zatwierdzony projekt budowlany
przewidywał również - w przypadku stwierdzenia spękania elementów konstrukcyjnych
budynku zagrażających stateczności konstrukcji - możliwość ich rozbiórki lub
wzmocnienia.
Przy czym jednocześnie na karcie nr 30 projektu budowlanego stan budynku
podlegającego nadbudowie został oceniony jako nie budzący zastrzeżeń.
Do wytycznych zawartych w powyższym wyroku organy zastosowały się po
ponownym przeprowadzeniu postępowania ustalając - zdaniem Sądu - jednoznacznie,
że inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawa
budowlanego, a to oznacza, że postępowanie naprawcze nie mogło być prowadzone w
trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.
Zaznaczyć przede wszystkim trzeba, że decyzją z dnia [... ] sierpnia 2009 r.
Starosta [... ]zezwolił na nadbudowę opisanego budynku na działce
nr [... ], natomiast inwestorzy dokonali jego całkowitej rozbiórki wraz z fundamentami i
rozpoczęli budowę nowego obiektu od podstaw. Wprawdzie projekt budowlany
przewidywał możliwość rozbiórki wadliwych konstrukcyjnie elementów budynku,
niemniej w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie sposób uznać, że takie
wady konstrukcyjne mogły być stwierdzone w podlegającym nadbudowie obiekcie.
Świadczy o tym nie tylko zapis w projekcie budowlanym co do niebudzącego
zastrzeżeń stanu istniejącego budynku (str. 30), ale również decyzja z dnia [... ] marca
2009r. (nr [... ]), którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [... ] udzielił pozwolenia na jego użytkowanie, w wyniku zakończenia procesu
legalizacyjnego. Udzielenie pozwolenia na użytkowanie oznacza, że obiekt odpowiada
przepisom prawa i nadaje się do użytkowania. W konsekwencji po upływie ok. 4
miesięcy - decyzja o pozwoleniu na nadbudowę została wydana [... ] sierpnia 2009r. -
zalegalizowany uprzednio obiekt nie mógł znajdować się w tak złym stanie
technicznym, który uzasadniałby całkowitą rozbiórkę budynku. Zaznaczyć w tym
miejscu trzeba, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana na podstawie
przedłożonej przez inwestorów inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej wraz z
opinią techniczną opracowaną przez mgr inż. J. O. (posiadającego
uprawnienia w specjalności konstrukcyjno budowlanej), w której na str. 6 autor
wskazuje się, że stan techniczny konstrukcji budynku nie budzi zastrzeżeń i pozwala na
dalsze użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. Z przedłożonego opracowania wynikała wyłącznie konieczność wykonania zmian i przeróbek w celu dostosowania obiektu do
stanu zgodnego z prawem.
W konsekwencji zasadnie organy wskazały, że o nadbudowie można mówić tylko
wtedy, jeżeli istnieje obiekt podlegający nadbudowie, a jego rozbiórka - nawet przy
złym stanie technicznym - i wzniesienie w jego miejsce nowego budynku stanowi
budowę, a nie nadbudowę i świadczy o tym, że nowy obiekt powstał w warunkach
samowoli budowlanej.
Niezależnie od powyższego, samodzielną przesłankę do stwierdzenia samowoli
budowlanej w rozpatrywanej sprawie stanowi fakt rozpoczęcia robót budowlanych przed
wydaniem decyzji o pozwoleniu na nadbudowę.
Okoliczność ta została potwierdzona przez samego skarżącego J.
P., który w protokole z dnia 8 października 2012r. - pouczony o
odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań - oświadczył, iż prace
rozbiórkowe trwały do września 2009r. i zostały rozpoczęte po złożeniu wniosku o
wydanie pozwolenia na budowę tj. w czerwcu 2009r. Taką datę rozpoczęcia robót podał
również w swoim oświadczeniu - złożonym do protokołu z dnia 19 marca 2010 r. -
sąsiad inwestorów G. G. wskazując, że prace rozbiórkowe rozpoczęto w
kwietniu 2009r. i zakończono w maju 2009r. Uczestnik postępowania dodał, że budynek
rozebrano w całości wraz z fundamentami.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone jest stanowisko, że
rozpoczęcie budowy na podstawie nieostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę
skutkuje uznaniem jej za samowolę budowlaną (por wyrok WSA w Łodzi z dnia 29
stycznia 2009r., sygn. akt II SA/Łd 743/08, LEX nr 569035). Podkreśla się przy tym, że
decyzja o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie
przyszłych zamierzeń inwestycyjnych, a realizacja robót budowlanych przez inwestora
przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nawet jeśli nie została
wykonana całość tych robót, powoduje bezprzedmiotowość postępowania
administracyjnego wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę (por. wyroki NSA z
dnia 23 marca 2011 sygn. II OSK 519/10 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, z dnia 15
listopada 2000 r., sygn. akt IV SA 1164/98 LEX nr 53387).
Tym samym nie znajdowała uzasadnienia argumentacja przedstawiona w
skardze, że inwestorom nie można zarzucać samowoli budowlanej, w rozumieniu art.
48 Prawa budowlanego, jeżeli w dacie rozpoczęcia robót budowlanych legitymowali się
ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Podobnie, powołane w skardze
orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie, dotyczyły bowiem odmiennych sytuacji, w których inwestor wykonał
obiekt budowlany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, która
została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego.
Z podanych przyczyn nie zasługiwały na uwzględnienie zarzuty skargi dotyczące
naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ust 1 i 48 ust. 4 Prawa
budowlanego, jak i przepisów procedury administracyjnej tj. art. 7, 8, 77 § 1, 80, 89 i 95
kpa.
Sąd nie dopatrzył się bowiem takich naruszeń przepisów procedury
administracyjnej, w tym wymienionych w skardze, które miałyby istotny wpływ na wynik
sprawy, a tylko takie uchybienia mogłyby skutkować uchyleniem zaskarżonych decyzji.
Bez wpływu na powyższe ustalenia pozostaje również kwalifikacja wykonanych
robót budowlanych, jako odstępstwa od pozwolenia budowlanego przyjęta w
postępowaniu o wykroczenie z art. 93 Prawa budowlanego. Zawarte w rozdziale 9
ustawy Prawo budowlane przepisy prawa karnego materialnego penalizują czyny
polegające na naruszeniu przepisów prawa budowlanego. Postępowanie to toczy się
jednak w trybie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w
sprawach o wykroczenia (Dz. U. Nr 106, poz. 1148 ze zm.) przed organami ścigania i
jako takie jest postępowaniem autonomicznym od postępowania prowadzonego przez
organy nadzoru budowlanego Organy nadzoru budowlanego nie są związane
kwalifikacją przyjętą przez organy ścigania.
Wskazany w skardze art. 141 § 4 p.p.s.a. jest natomiast regulacją postępowania
sądowoadministracyjnego, tym samym nie mógł być naruszony przez organy w
postępowaniu administracyjnym.
Podobnie, jako chybiony należało ocenić zarzut wyznaczenia zbyt krótkiego
terminu na złożenie dokumentów niezbędnych do legalizacji. Z akt sprawy wynika, że
skarżący po złożeniu wniosku z dnia 1 lutego 2010r. o przedłużenie - wyznaczonego
postanowieniem z dnia [... ] listopada 2009r. 60 dniowego terminu - nie wykonali
wezwania organu do uprawdopodobnienia czynności podejmowanych w celu
wykonania nałożonych obowiązków poprzez złożenie kopii wniosków przedstawionych
właściwym organom. Sąd miał przy tym na uwadze, że w toku postępowania zapadło
również drugie postanowienie z dnia [... ] listopada 2012r. wyznaczające inwestorom 60
dniowy termin na złożenie dokumentacji legalizacyjnej. Postanowienie to zostało
wprawdzie uchylone decyzją z dnia [... ]września 2013r. z uwagi na pozostające w
obrocie prawnym postanowienie z dnia [... ]listopada 2009r., jednak w odpowiedzi
skarżący poinformowali organ, że nie będą wykonywać nałożonych obowiązków, ponieważ nie dokonali samowoli budowlanej, w rozumieniu art. 48 ust. 2 i 3 Prawa
budowlanego (pismo z dnia 8 stycznia 2013r.). Niezależnie, również uprzednio w
wezwaniu z dnia 23 maja 2013r. organ powiatowy umożliwił skarżącym złożenie
wymaganej dokumentacji. Skoro legalizacja samowoli budowlanej nie jest obowiązkiem,
ale uprawnieniem inwestora (zob. m.in. wyroki: Naczelnego Sądu Administracyjnego z
dnia 21 stycznia 2005 r., OSK 1602/04 LEX nr 794114, z dnia 17 lipca 2008 r., II OSK
842/07 LEX nr 484974, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia
25 stycznia 2011 r., VII SA/Wa 2156/10, LEX 954430), to powyższe wskazuje, że
intencją inwestorów nie było zalegalizowanie obiektu.
Słuszność mają natomiast skarżący podnosząc, że organ odwoławczy nie odniósł
się do zarzutu odwołania, to jest zastrzeżeń J. P. do protokołu rozprawy
administracyjnej z dnia 8 października 2012r. Uchybienie to wprawdzie narusza art. 107
§ 3 k.p.a. nie mogło jednak skutkować uchyleniem kontrolowanych decyzji. Skarżący w
piśmie z dnia 4 lipca 2013r - domagając się sprostowania ww. protokołu - stwierdził, że
w czerwcu 2009r. podjął jedynie prace porządkowe i zabezpieczające, a nie jak błędnie
zostało ujęte w protokole prace rozbiórkowe. Prace rozbiórkowe zostały natomiast
podjęte - jak wskazywał skarżący w pierwszej części protokołu - w okresie letnim,
dokładnej daty rozpoczęcia prac nie pamięta. Zaznaczyć jednak trzeba, że na stronie 2
protokołu J. P. wskazał precyzyjnie, że prace te (rozbiórkowe) zostały
rozpoczęte po złożeniu wniosku do Wydziału Starostwa tj. w czerwcu 2009r. (wniosek o
pozwolenie na budowę z dnia [... ] maja 2009r.). Protokół został przez skarżącego
podpisany po odczytaniu - bez żadnych zastrzeżeń, w obecności jego pełnomocnika
obecnego na rozprawie administracyjnej. Niezależnie jednak - jak już podniesiono wyżej
- stanowisko o rozpoczęciu robót budowlanych już w kwietniu 2009r. polegających na
demontażu instalacji elektrycznej, wodno - kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania i
demontażu okien potwierdził sąsiad G. G.i do protokołu z dnia 12 marca
2010r. Uczestnik wskazał również, że na przełomie kwietnia i maja 2009r. rozpoczęto
burzenie ścian, początkowo ręcznie, a potem za pomocą koparki. Dodał, że do 7 maja
2009r. zakończono prace rozbiórkowe.
Reasumując - w obecnie przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym
organy nadzoru budowlanego - stosując się do oceny prawnej wyrażonej w cyt. wyroku
- prawidłowo ustaliły, że inwestorzy działali w warunkach samowoli budowlanej.
Z podanych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na
podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło