VII SA/Wa 49/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-12
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, stanowi podstawę do obciążenia właściciela kosztami, czy też organ musi wykazać, że koszty te rzeczywiście powstały?Ratio decidendi
Samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, nie stanowi wystarczającej podstawy do obciążenia właściciela kosztami. Organ administracji ma obowiązek wykazać, że w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu faktycznie powstały określone koszty, a następnie ustalić ich wysokość. Brak takiego dowodu stanowi naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy Prawo o ruchu drogowym.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta ustalającą 478 zł kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, od której odstąpiono. Skarżący kwestionował możliwość pobierania ryczałtowej opłaty za odstąpienie od holowania, domagając się zapłaty jedynie rzeczywistych kosztów. Sąd uznał, że organy nie wykazały faktycznego powstania kosztów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J Z kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi J Z na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. znak: [...] w przedmiocie ustalenia kosztów w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz J Z kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2015r. ([...]), po rozpoznaniu odwołania J Z, na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 kpa, art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz.U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.) i art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015r., poz. 1515 ze zm.) - utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2014r. nr [...] ustalającą 478 zł kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rej. [...].
Organ odwoławczy powołał art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r.
Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012r., poz. 1137 ze zm.) i wskazał, że [...] kwietnia 2013r. wydano dyspozycję usunięcia ww. pojazdu z ul. [...] w [...] z powodu niezastosowania się do znaków B-36 z tabliczką B-24, co wyczerpuje znamiona wykroczenia z art. 92 § 1 Kodeksu wykroczeń. Usunięcia pojazdu miała dokonać firma [...] pojazdem [...] na parking przy ul. [...] w [...].
Z uwagi na fakt, iż zgłosił się właściciel pojazdu, na podstawie art. 130 a ust. 2a p.r.d odstąpiono od usunięcia pojazdu. Organ wskazał, że wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów.
Dalej podkreślił, że zgodnie z art. 130a ust. 6 p.r.d. rada powiatu ustala corocznie w drodze uchwały wysokość opłat, o których mowa w ust. 5 c i kosztów z ust. 2 a. Na podstawie art. 130a ust. 6a pkt c p.r.d ustala się maksymalną wysokość opłat za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t - za usunięcie 478 zł (uchwała nr [...] Rady [...], Dz. Urz. Woj. [...]. z 2011r., Nr [...], poz. [...]).
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wskazał, że skoro strona zaparkowała pojazd w strefie obowiązywania znaków drogowych B- 36z tabliczką B-24, to były podstawy do usunięcia pojazdu. Dyspozycja została odwołana, lecz powstały koszty, które właściciel pojazdu jest zobowiązany pokryć.
1
Skargę na ww. decyzję złożył J Z i wnosząc o jej uchylenie zarzucił, że została wydana w abstrakcji do istoty sprawy.
Skarżący zakwestionował uprawnienie Rady [...] do określenia ryczałtowej opłaty w kwocie 478 zł za odstąpienie od holowania samochodu. Zadeklarował zapłatę rzeczywistych kosztów powstałych wskutek wszczęcia i przerwania holowania. Przepisowi wydanemu przez Radę [...], który wyznacza ryczałtową kwotę 478 zł za odstąpienie od holowania zarzucił, że został wydany niezgodnie z ustawą Prawo drogowe. Skarżący wskazał, że ustawa upoważnia do pobierania opłaty za przerwane holowanie samochodu w wysokości kosztów, jakie w związku z tym powstały. Nie ma w niej mowy o pobieraniu ryczałtowych w określonej przez Radę Miasta wysokości. Zarzucił Radzie [...] przekroczenie uprawnienia przy wydawaniu przepisu o opłacie za odstąpienie od holowania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 kpa w zw. z art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2014r. ustalającą wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, od której to dyspozycji odstąpiono.
Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 p.r.d. pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia w miejscu, gdzie jest to zabronione, utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. Od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel
2
pojazdu (art. 130 a ust. 2a p.r.d.). Koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10 d i 10 i (art 130 a ust. 10 h ustawy).
Z przytoczonych regulacji wynika, że warunkiem koniecznym wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, jest ustalenie, że koszty te rzeczywiście powstały. Oczywiste jest zatem, że z uzasadnienia decyzji powinno jednoznacznie wynikać jakie koszty zostały wygenerowane w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, od którego następnie odstąpiono. Brak jest podstaw aby przyjąć, że samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu stanowi podstawę do wydania decyzji, w zw. z art. 130a ust. 2a ustawy. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu, następnie cofniętej, spowodowało powstanie określonych kosztów.
W takim też zakresie winno zostać przeprowadzone postępowanie poprzedzające wydanie decyzji w omawianym przedmiocie. Nie można w tej materii stosować swego rodzaju automatyzmu, tj. przyjmować, że skoro wydano dyspozycję, to choć została ona cofnięta, wywołała określone koszty.
Sąd w pełni podziela pogląd prezentowany konsekwentnie w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż w celu wydania decyzji w zakresie nałożenia obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić, czy koszty takie w istocie powstały. Tym samym organ ma obowiązek szczegółowo wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz czy wydanie ww. dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć podmiot zobowiązany (zob. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014r., sygn. akt VII SA/Wa 207/14, z dnia 13 stycznia 2016r., sygn. akt VII SA/Wa 1017/15 z dnia 20 lipca 2016r. sygn. akt VII SA/Wa 1754/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2015r., sygn. akt III SA/Gd 441/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013r. sygn. akt II SA/SZ 1255/12.
3
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy organ stosując wskazane wyżej przepisy ustalił jedynie, że w dniu [...] kwietnia 2013r. została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu marki [...] nr rej [...] z ulicy [...] w [...] z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Z tego zdarzenia została sporządzona przez strażnika miejskiego notatka urzędowa, z której wynika, że podczas usuwania pojazdu zgłosił się właściciel pojazdu, wobec czego na podstawie art. 130 a ust. 2 a ustawy odstąpiono od usunięcia pojazdu.
W uzasadnieniu decyzji zarówno organu II, jak i I instancji nie wyjaśniono jednak, jakie koszty powstały w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia, a następnie odwołania usunięcia pojazdu skarżącego, w szczególności jakie czynności i w jakim czasie zostały podjęte przez firmę holującą a wobec tego, czy koszty te rzeczywiście powstały, a jeśli tak to w jakiej wysokości.
Brak właściwego wyjaśnienia powyższych, kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności uzasadnia w konsekwencji postawienie organom zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, jak i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uchyleniem rozstrzygnięć organów obu instancji.
Rzeczą organów przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
4
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło