VII SA/Wa 498/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. B., M. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej po wznowieniu postępowania skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada znak: [...] na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. k.p.a. po wznowieniu z urzędu postępowania, w związku z wniesieniem przez Prokuratora Rejonowego w [...] sprzeciwu (podanie z dnia 30 czerwca 2009 r.), w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. (znak: [...]), utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. (znak: [...]), którą organ I instancji nakazał A. i M. B. w zakreślonym terminie usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej nr ewid. [...] poprzez: 1. zamurowanie trzech otworów okiennych o wymiarach 1,20 x 1,29 m, 1,00 x 1,29 m i 1,00 x1,29 m w ścianie bocznej budynku od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...]; 2. zamurowanie dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,20 x 1,29 m i 0,62 x 0,44 m w ścianie bocznej werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...], odmówił uchylenia swojej ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. znak: [...]). Organ I instancji podniósł, iż prawomocnym postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Po 709/08) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę państwa A. i M. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. (znak: [...]). Następnie, prawomocnym postanowieniem z dnia 10 marca 2009 r. (sygn. akt IV SA/Po 150/09) Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę Prokuratora Rejonowego w [...] na ww. decyzję. Organ wskazał, iż w dniu 9 lipca 2009 r. Prokurator Rejonowy w [...] wniósł sprzeciw od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r. (znak: [...]), wnosząc o wznowienie postępowania w tej sprawie i uchylenie przedmiotowej decyzji w całości. W sprzeciwie Prokurator Rejonowy zarzucił organowi, iż nie wykazał należytej staranności przy zbieraniu materiału dowodowego niezbędnego dla ustalenia stanu faktycznego sprawy, wskazując, że tutejszy organ winien sprawdzić, czy projekt budowlany dotyczący budowy budynku, w którym usytuowane są przedmiotowe okna, znajduje się w archiwach Urzędu Gminy [...] oraz przesłuchać w charakterze świadka inspektora ds. budownictwa w osobie U. B., który "wydawał" decyzję o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji. Podstawą wznowienia postępowania, na jaką powołał się Prokurator Rejonowy w [...], a określoną przez ustawodawcę w art. 145 §1 pkt 5 k.p.a., są istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Postanowieniem z dnia 22 lipca 2009 r organ wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Analizując sprawę pod kątem wystąpienia przesłanki wznowieniowej wskazanej przez Prokuratora, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Wydziału Architektury, Budownictwa i Ochrony Środowiska o udzielenie informacji, czy w zasobach archiwalnych Starostwa Powiatowego w [...] znajduje się: 1. decyzja Urzędu Rejonowego w [...] o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego znajdującego się na działce położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej nr ewid. [...] 2. projekt budowlany zatwierdzony w decyzji pozwolenia na budowę ww. budynku z dnia [...] kwietnia 1985 r. nr [...] wydanej przez Urząd Gminy w [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2009 r. (znak: [...]) Starostwo Powiatowe w [...] poinformowało, iż "w zasobach archiwum Starostwa Powiatowego w [...] brak dokumentacji na powyższą inwestycję. Urząd Rejonowy w [...] został utworzony we wrześniu 1990 r., zatem dokumenty związane z wydawaniem pozwoleń na budową na rzecz osób fizycznych winny znajdować się w zasobach archiwum Gminy [...]. " Z akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] dotyczących przedmiotowej sprawy wynika, iż " Urząd Gminy w [...] (...) nie posiada w archiwum dokumentacji związanej z projektem budowlanym, na podstawie której zostało udzielone M. B. pozwolenie na budową budynku mieszkalnego" (pismo Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2008 r., znak: [...]). W związku z powyższym, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił się do Archiwum Państwowego o udzielenie informacji, czy w tamtejszych zasobach znajduje się projekt architektoniczno-budowlany dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, zatwierdzony w decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego położonego na działce w [...] przy ul. [...] nr ewid. [...], wydanej w dniu [...] kwietnia 1985 r. (nr [...]) przez Wójta Gminy [...] oraz o jego ewentualne wypożyczenie tutejszemu organowi dla celów niniejszego postępowania. W przypadku nieodnalezienia ww. projektu, poproszono o udzielenie odpowiedzi, czy w zasobach Archiwum Państwowego znajdują się projekty architektoniczno-budowlanę zatwierdzane w decyzjach o pozwoleniu na budowę z okresu od 1985 r. wydawanych przez Wójta Gminy [...], w przeciwnym razie - o wskazanie miejsca, w którym takie projekty archiwalne mogą się znajdować. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. (znak: [...]) Dyrektor Archiwum Państwowego w [...] zwrócił ww. podanie tutejszemu organowi, udzielając jednocześnie informacji, iż "w posiadanych (...) aktach Urzędu Gminy [...] nie odnaleziono dokumentów dotyczących przedmiotowej sprawy, a ponadto Archiwum Państwowe w [...] nie mogło ustalić miejsca przechowywania tych dokumentów... ". W dalszej kolejności [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 21 września 2009 r zwrócił się w trybie art. 52 k.p.a. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] o przesłuchanie w charakterze świadka U. B. co do następujących okoliczności: 1. Czy U. B., w roku 1985 był pracownikiem Urzędu Gminy [...] (Inspektorem ds. budownictwa); 2. Czy podpis, złożony z upoważnienia Naczelnika Gminy [...], widniejący pod decyzją Urzędu Gminy [...] z dnia 9 kwietnia 1985 r. (nr [...]) o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce w [...] przy ul. [...] nr ewid. gruntów [...], jest podpisem świadka; W razie potwierdzenia przez świadka ww. okoliczności, polecono ustalić: 3. Czy świadek może potwierdzić, że inwestor pan M. B., ubiegając się o wydanie ww. pozwolenia na budowę, przedłożył wymaganą dokumentację - przede wszystkim projekt architektoniczno- 4. budowlany; 4. Czy świadek pamięta, czy zatwierdzony w ww. decyzji projekt architektoniczno-budowlany przewidywał istnienie okien, stanowiących przedmiot niniejszego postępowania, tj.: trzech otworów okiennych o wymiarach 1,20 x 1,29 m, 1,00 x 1,29 m i 1,00 x 1,29 m w ścianie bocznej budynku od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. 624/1; - dwóch otworów okiennych o wymiarach 1,20 x 1,29 m i 0,62 x 0,44 m w ścianie bocznej werandy dobudowanej do budynku mieszkalnego od strony granicy z działką oznaczoną nr ewid. [...]. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przekazał tutejszemu organowi uwierzytelnioną kopię protokołu z przesłuchania świadka U. B., przeprowadzonego w dniu 6 października 2009 r. Z treści sporządzonego protokołu wynika, iż świadek potwierdził, że w 1985 r. był pracownikiem Urzędu Gminy [...] oraz, że podpis złożony z upoważnienia Naczelnika Gminy [...] znajdujący się pod decyzją Urzędu Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1985 r. (nr [...]) jest podpisem świadka. Ponadto świadek zeznał m.in., iż nie pamięta, czy zatwierdzony w ww. decyzji o pozwoleniu na budowę projekt budowlany przewidywał istnienie spornych okien. Po analizie zgromadzonych akt sprawy, obejmującej badanie przyczyn wznowienia postępowania oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy (zgodnie z treścią art. 149 § 2 k.p.a.), organ stwierdził, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, ani też że nie zachodzą inne okoliczności określone w art. 145 § 1 k.p.a.. W związku z powyższym, brak jest podstaw do uchylenia decyzji ostatecznej [...]WINB z dnia 12 czerwca 2008 r utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] nakazującą na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) zamurowanie otworów okiennych w przedmiotowym budynku. Zdaniem organu umieszczenie otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanej w odległości ok. 2,50 - 2,80 m od granicy z sąsiednią działką narusza przepisy w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W przedmiotowej sprawie brak jest dokumentacji projektowej zatwierdzonej w decyzji o pozwoleniu na budowę, która przewidywałaby istnienie spornych otworów okiennych. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż projekt ten uwzględniał stan niezgodny z przepisami techniczno-budowlanymi. Zdaniem organu I instancji nie można domniemywać, iż w pozwoleniu na budowę został zaakceptowany stan naruszający przepisy prawa. W sprzeciwie podniesiono zarzut, iż tutejszy organ "nie poczynił starań, by dokładnie wyjaśnić stan faktyczny" ograniczając się do ustalenia, "iż małżeństwo B. ani Urząd Gminy w [...] nie posiada dokumentacji związanej z projektem budowlanym ". [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że począwszy od roku 1975 r. istnieje prawny obowiązek przechowywania przez właścicieli obiektu budowlanego dokumentacji projektowej dotyczącej tego obiektu. Zgodnie bowiem z przepisem § 34 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. z 1975 r, nr 8 poz. 48), właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ma obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami, wprowadzonymi w toku wykonywania robót budowlanych. Niezależnie od powyższego, w toku niniejszego postępowania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zbadał powyższą kwestię ponownie i ustalił, iż w zasobach Urzędu Gminy [...], Starostwa Powiatowego w [...] oraz Archiwum Państwowym brak jest dokumentacji projektowej dla przedmiotowej inwestycji. Również przesłuchanie świadka wskazanego w sprzeciwie Prokuratora Rejonowego z dnia 30 czerwca 2009 r., w ocenie tutejszego organu, nie ujawniło istnienia nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, które mogłyby wpłynąć na konieczność uchylenia dotychczasowego rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] 2010 r. znak: [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. i M. B. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu stopnia wojewódzkiego należy uznać za prawidłowe. Organ odwoławczy podkreślił, iż postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem szczególnym, w którym organ administracji nie ma prawnych możliwości do badania wszystkich przesłanek określonych w art. 145 § 1 Kpa, organ jest związany wnioskiem strony — a w rozpatrywanej sprawie sprzeciwem prokuratora, skutkującym koniecznością wznowienia postępowania administracyjnego z urzędu. W przedmiotowej sprawie [...] WINB ograniczył się zatem jedynie do zbadania przesłanki na podstawie której wznowił postępowanie, tj. na sprawdzeniu rzekomo nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji z dnia [...].06.2008 r., które to okoliczności uprawniałyby ewentualnie organ do uchylenia decyzji nakazującej zamurowanie otworów okiennych w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej nr ewid [...]. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu uzyskanie informacji na temat projektu architektoniczno-budowlanego w/w inwestycji (m.in. przesłuchanie w charakterze świadka U. B.) organ wojewódzki uznał, iż nie zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, tj. nie wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, a tym samym należało odmówić uchylenia decyzji z dnia [...].06.2008 r., znak: [...]. Pogląd ten podzielił również Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu organ II instancji wskazał, iż przedmiotem postępowania prowadzonego przez WINB było jedynie ustalenie, czy w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, uprawniająca ewentualnie organ do uchylenia decyzji z dnia [...].06.2008 r. Kwestia wydania decyzji [...] WINB z dnia [...].06.2008 r., znak: [...] z rażącym naruszeniem prawa nie była przedmiotem tego postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego złożyli A. i M.. B. wskazując, iż zaskarżona decyzja narusza interes prawny skarżących, poprzez utrzymanie w mocy decyzji obciążonej wadą nieważności. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie prawa procesowego poprzez naruszenie art.: 16 § 1, art. 7 w zw. z art. 77 oraz art. 6 Kpa. Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji w całości jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Przede wszystkim należy wskazać, iż zaskarżona decyzja została wydana w trybie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną, określonym w przepisach art. 145 - 151 k.p.a. Przedmiotem postępowania wznowieniowego jest istotna wadliwość skutkująca wznowieniem postępowania co oznacza, że organ właściwy do wznowienia postępowania nie ma kompetencji do ponownego prowadzenia postępowania i wyjaśniania czy wszystkie z przesłanek wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku mieszkalnym zostały spełnione ( wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2010 r, sygn.akt. II OSK 1649/09 ). Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją odmówiono uchylenia decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2008 r z powołaniem się na art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. tj. wobec nie stwierdzenia podstawy do jej uchylenia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa i powołanej w sprzeciwie Prokuratora Rejonowego w [...]. W tym stanie rzeczy, kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dokonywana przez Sąd polega na zbadaniu prawidłowości ustalenia o braku podstawy określonej w art. 145 § 1 pkt 5 kpa k.p.a. do uchylenia decyzji dotychczasowej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 czerwca 2008 r utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r, którą organ I instancji nakazał inwestorowi w zakreślonym terminie usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku mieszkalnym znajdującym się na działce położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej nr ewid. [...]. Rozpoznając skargę w tym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał jej bezzasadność albowiem nie zaistniała przesłanka wznowieniowa określona wart. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wobec powoływania się przez Prokuratora Rejonowego w [...] na istnienie nowych faktów i dowodów podkreślenia wymaga, iż pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 p 1 pkt 5 k.p.a. należy rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę , dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję. Organy obu instancji w sposób przekonywujący wykazały, że w sprawie nie występują istotne nowe fakty lub dowody nie znane organowi, który wydał decyzję. Do okoliczności takich nie należy dokonana przez organ ocena materiału dowodowego sprawy ani też zastosowanie w danym stanie faktycznym określonych przepisów prawa. W ocenie Sądu w sprawie nie zachodziły inne okoliczności rzutujące na ocenę stanu faktycznego i prowadzące do wydania w wyniku wznowienia postępowania decyzji o odmiennej treści w stosunku do treści decyzji poprzedniej. Sąd podziela argumentację organu zawartą w zaskarżonej decyzji i stwierdza, że organ odwoławczy prawidłowo odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu. Zarzuty odnoszące się do wad materialnoprawnych decyzji, muszą być ocenione jako bezprzedmiotowe w sprawie o wznowienie postępowania. Do eliminowania bowiem z obrotu prawnego decyzji dotkniętych wadami materialnoprawnymi powołana jest odrębna instytucja, a mianowicie instytucja stwierdzenia nieważności, której przesłanki określone zostały w art. 156 § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm ) skargę oddalił.