VII SA/Wa 511/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. i Z. S. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi W. S. i Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie przedstawienia projektu budowlanego zamiennego postanawia: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W. S. i Z. S., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 511/15, oddalającego ich skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], w przedmiocie przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił ww. skargę kasacyjną jako wniesioną z uchybieniem terminu. Pismem z dnia 26 września 2016 r. skarżący, osobiście, złożyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej. Natomiast pismem z dnia 24 września 2016 r. (nadanym w tym samym dniu), pełnomocnik skarżących złożył zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 30 sierpnia 2016 r. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r., sygn. akt II OZ 1468/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie na postanowienie Sądu z dnia 30 sierpnia 2016 r. Postanowienie to doręczono pełnomocnikowi skarżących w dniu 3 lutego 2017 r. Pismem z dnia 7 lutego 2017 r., złożonym w tym samym dniu, a więc z zachowaniem ustawowego terminu, pełnomocnik skarżących złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 511/15. W uzasadnieniu pełnomocnik wskazał, że wniosek został złożony w terminie, oraz że wobec zmiany przydzielonego skarżącym pełnomocnika z urzędu, obecny pełnomocnik wniósł skargę w terminie, tj. licząc od dnia odbioru pisma o jego ustanowieniu. Zawiadomienie to zostało mu doręczone w dniu 15 lipca 2016 r. Jak wynika z akt sprawy skarga kasacyjna została złożona w dniu 12 sierpnia 2016 r. W ocenie pełnomocnika skarżących nie doszło zatem do zawinionego uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Postanowieniem z dnia 3 kwietnia 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił wniosek skarżących z dnia 26 września 2016 r. o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej jako niedopuszczalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast stosownie do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać tej czynności. Z przywołanych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może znaleźć zastosowanie tylko wtedy, gdy wszystkie określone w nich przesłanki zostaną spełnione łącznie. Samo złożenie, we wskazanym terminie, wniosku przez skarżącego oraz dokonanie czynności, dla której zakreślono termin, nie jest wystarczające dla przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej, której uchybił. Niezbędne jest także uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę, że nie ponosi on winy w niedochowaniu terminu. Brak winy po stronie podmiotu dokonującego lub zamierzającego dokonać określonej czynności procesowej stanowi konieczną, a jednocześnie podstawową przesłankę przywrócenia terminu. Przy ocenie braku winy przyjmuje się obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy, przy uwzględnieniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. O braku winy w uchybieniu terminu można zaś mówić jedynie wówczas, gdy strona nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Ponadto istotne jest, że jeżeli strona działa w postępowaniu przez pełnomocnika, działania lub zaniechania pełnomocnika wywołują bezpośrednie skutki dla mocodawcy. Co więcej, na profesjonalnym pełnomocniku ciąży obowiązek zadbania o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych. Pełnomocnik profesjonalny, jakim jest adwokat lub radca prawny, podlega większym wymaganiom w związku z posiadaną przez niego wiedzą z zakresu prawa oraz znajomością procedury sądowej (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt I OZ 198/09, LEX nr 564 324). W rozpoznawanej sprawie skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, zachowali siedmiodniowy termin, określony w art. 87 § 1 p.p.s.a., do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Z uzasadnienia wniosku wynika, że ustanie przyczyny, dla której uchybiono dokonaniu czynności nastąpiło w dniu 3 lutego 2017 r. (doręczenie pełnomocnikowi postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2017 r.), a w dniu 7 lutego 2017 r. (prezentata Biura Podawczego Sądu, k. 243 akt sądowych) pełnomocnik skarżących złożył osobiście wniosek. W niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, pełnomocnik skarżących nie dopełnił należytej staranności przy składaniu skargi kasacyjnej, a więc uchybienie terminowi do jej wniesienia nastąpiło z jego winy. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Zatem o braku winy można mówić wyłącznie wtedy, gdy dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody, której strona nie mogła przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2015 r., sygn. akt II GZ 921/14, LEX nr 1 634 813). W niniejszej sprawie, wyrok Sądu z dnia 12 maja 2016 r. został doręczony poprzedniemu pełnomocnikowi skarżących w dniu 22 czerwca 2016 r. (k. 175), a więc termin do wniesienia skargi kasacyjnej upływał w dniu 22 lipca 2016 r. Pełnomocnik nadał skargę kasacyjną w dniu 12 sierpnia 2016 r., a więc z uchybieniem powyższego terminu, co stwierdził Sąd postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2016 r., a stanowisko to podtrzymał Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 12 stycznia 2017 r. Z akt sprawy oraz oświadczenia pełnomocnika skarżących wynika, że zawiadomienie o ustanowieniu go pełnomocnikiem z urzędu doręczono mu w dniu 15 lipca 2016 r., co oznacza, że biegł jeszcze wtedy termin do złożenia skargi kasacyjnej, jednak z możliwości tej pełnomocnik nie skorzystał. Jak wskazano w postanowieniu Sądu z dnia 30 sierpnia 2016 r., do niniejszej sprawy nie miał zastosowania art. 177 § 3 p.p.s.a. – zgodnie z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658), przepis ten nie ma zastosowania do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed 15 sierpnia 2015 r. Niniejsza sprawa została wszczęta przed 15 sierpnia 2015 r., a zatem zastosowanie w niej będzie miał art. 177 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Wobec powyższego, uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez pełnomocnika skarżących nie budziło wątpliwości, a fakt zmiany pełnomocnika w trakcie biegu tego terminu nie wpływał na upływ terminu do jej wniesienia. Wobec uchybienia temu terminowi konieczne było złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie można jednak przyjąć, że w sprawie nie doszło do zawinionego uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. Jak wskazano wcześniej, od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się wyższego stopnia staranności w dokonywanych przez niego czynnościach, w tym ze względu na fakt, że posiada on wiedzę z zakresu prawa oraz zna procedurę sądową. Oznacza to, że profesjonalny pełnomocnik powinien dysponować wiedzą o nowelizacji art. 177 p.p.s.a., a zatem mieć świadomość, że w sprawie wszczętej przed 15 sierpnia 2015 r. (jak ma to miejsce w tym przypadku), przepisy dotyczące terminu na wniesienie skargi kasacyjnej w razie ustanowienia pełnomocnika w ramach pomocy prawnej nie będą miały zastosowania. Powoływanie się więc pełnomocnika na fakt, że wniósł on skargę kasacyjną w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia mu zawiadomienia o ustanowieniu go pełnomocnikiem skarżących z urzędu, nie mogło uzasadnić braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do jej wniesienia. Kierując się powyższą argumentacją, Sąd postanowił na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.