VII SA/Wa 525/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi ze skargi D. P. na czynność Komendanta [...] Policji w przedmiocie zatrzymania dowodu rejestracyjnego oddala skargę D. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - po uprzednim wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa - skargę na czynność Komendanta [...] Policji, polegającą na zatrzymaniu w dniu [...] listopada 2014 r. dowodu rejestracyjnego pojazdu. Skarżąca wskazała, że powyższa czynność mieści się w zakresie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a. oraz, że spełniła wymóg z art. 53 § 2 P.p.s.a. Podniosła, że jest właścicielem pojazdu marki [...], o nr rej. [...]. W dniu [...] listopada 2014 r., kierujący ww. pojazdem A. P. został zatrzymany do kontroli drogowej przez funkcjonariusza Komendy [...] Policji, który zarzucił kierującemu naruszenie przepisów ruchu drogowego, polegające na przekroczeniu maksymalnej dopuszczalnej prędkości. Kiedy kierujący poprosił o przedstawienie pomiaru prędkości funkcjonariusze odmówili. W toku pobieżnych oględzin, nie połączonych z żadnymi czynnościami sprawdzającymi, funkcjonariusze stwierdzili, iż pojazd jest wyposażony w tzw. "antyradar", co skutkowało nałożeniem mandatu karnego oraz obciążeniem 15 punktami karnymi. Na pytanie, z czego wynika wskazana ilość punktów funkcjonariusze stwierdzili jedynie, iż "z taryfikatora" po czym zażądali przyjęcia mandatu. Zdaniem skarżącej odmowa przyjęcia mandatu skutkowała stwierdzeniem o konieczności zatrzymania dowodu rejestracyjnego oraz wydaniem wskazanego na wstępie pokwitowania, nie zawierającego żadnego wskazania co do podstawy prawnej dokonanej czynności, a jedynie opis zarzucanego kierującemu wykroczenia, niezgodny, z terminologią użytą przez ustawodawcę. Skarżąca podkreśliła, że wskazany brak umiejętności posługiwania się przez funkcjonariusza terminologią ustawy nie może być wytłumaczony nieznajomością przepisów, które wszak stanowią podstawę działania, szczególnie funkcjonariuszy Wydziału Ruchu Drogowego. Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym polegające na wskazaniu jako podstawy zatrzymania dowodu rejestracyjnego przesłanki nieznanej ustawie, określonej przez funkcjonariusza zatrzymującego dowód, poprzez wskazanie, iż "stan techniczny narusza porządek w ruchu drogowym". Wskazany opis nie odpowiada żadnej z przesłanek wymienionych zarówno w ust. 1 pkt 1 jak i w pkt 2-7 ww. przepisu. Zdaniem skarżącej, pojazd zagraża porządkowi ruchu (ust. 1 pkt 1 lit. b), gdy ma takie wady techniczne, które nie zagrażają bezpieczeństwu ruchu, ale mają istotny wpływ na jego sprawność np. brak oświetlenia tablicy rejestracyjnej lub jej nieczytelność, niedziałanie świateł awaryjnych, brak, obluzowanie lub uszkodzenia stopni, brak błotników tylnych lub fartuchów, brak ocechowania szyb. Powyższe przesłanki nie zostały spełnione. Skarżąca podniosła, że pojazd nie uczestniczył w wypadku drogowym, w którym został uszkodzony. Nie naruszał wymagań ochrony środowiska i nie zagrażał porządkowi ruchu. Dalej wniosła m.in. o stwierdzenie nieważności czynności z dnia [...] listopada 2014 r. dokonanej z rażącym naruszeniem prawa, ewentualnie uznanie czynności za bezskuteczną. W odpowiedzi na skargę Komendant [...] Policji uznał zarzut zatrzymania dowodu rejestracyjnego bez podstawy prawnej za chybiony. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego stanu technicznego pojazdu, który nie zagrażał bezpieczeństwu ruchu, ponieważ nie miał żadnych wad technicznych Komendant stwierdził, iż zatrzymanie nastąpiło w związku z ujawnieniem podczas kontroli w samochodzie skarżącej zainstalowanego "antyradaru", co jest zabronione na podstawie art. 66 ust. 4 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym zabrania się wyposażenia pojazdu w urządzenia informujące o działaniu sprzętu kontrolno- pomiarowego używanego przez organy kontroli ruchu drogowego lub działanie to zakłócające albo przewożenia w pojeździe takiego urządzenia w stanie wskazującym na gotowość jego użycia. Organ podkreślił, że taki powód zatrzymania znalazł się na pokwitowaniu zatrzymania dokumentu, również na odwrocie pokwitowania podana została podstawa prawna zatrzymania. Wobec powyższego instalowanie takich urządzeń w samochodzie zagraża porządkowi ruchu, co znajduje potwierdzenie w umieszczeniu wykroczenia w wykazie naruszeń przepisów ruchu drogowego i liczby punktów odpowiadających tym naruszeniom, który to wykaz stanowi załącznik nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Naruszenie to zostało zdefiniowane jako naruszenie porządku w ruchu drogowym kod H 07. Zaś na podstawie art. 132 ust. 1 pkt. 1 cyt. ustawy, podstawą do zatrzymania dowodu rejestracyjnego jest ustalenie, ze pojazd zagraża porządkowi w ruchu drogowym. Wobec tego Komendant [...] Policji wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 146 § 1. Sąd, uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, uchyla ten akt lub interpretację albo stwierdza bezskuteczność czynności. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 (tj. decyzje administracyjne i zaskarżalne postanowienia) akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W kontrolowanej sprawie Skarżąca złożyła skargę na czynność Komendanta [...] Policji zatrzymania w dniu[...] listopada 2014 r. dowodu rejestracyjnego pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Dowód rejestracyjny jest zgodnie z art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t.j.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.), dokumentem stwierdzającym dopuszczenie do ruchu pojazdu samochodowego, ciągnika rolniczego, pojazdu wolnobieżnego wchodzącego w skład kolejki turystycznej, motoroweru lub przyczepy. Zgodnie z ugruntowanym stanowiskiem orzecznictwa wydanie dowodu rejestracyjnego jako działanie następcze po rejestracji pojazdu dokonywanej w formie decyzji administracyjnej, ma charakter czynności materialno-technicznej (zob. uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 24 września 2001 r., OPS 6/01, Jur 2001, nr 12, s. 34; uchwała składu 5 sędziów NSA z dnia 15 listopada 1999 r., OPK 25/99, ONSA 2000, Nr 2, poz. 55). Dowód rejestracyjny jest zewnętrznym przejawem oświadczenia woli organu administracyjnego, rozstrzygającego sprawę rejestracji pojazdu, potwierdzającym wydanie decyzji o zarejestrowaniu pojazdu, a jednocześnie jest dokumentem potwierdzającym dopuszczenie zarejestrowanego pojazdu do ruchu (zob. wyrok NSA z dnia 16 października 2007 r., I OSK 1461/06, LEX nr 456843; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 5 lutego 2013 r., II SA/Bd 1094/12,LEX nr 1351387). Oznacza to, że prawo do dowodu rejestracyjnego wynika z samej istoty i charakteru rejestracji pojazdu, jak i z brzmienia art. 72 i art. 73 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, z których wynikają przesłanki rejestracji i obowiązek wydania dowodu rejestracyjnego po dokonaniu rejestracji. Jednocześnie uczestnik ruchu jest obowiązany do wylegitymowania się – na żądanie Policji – m.in. dokumentem wymaganym w związku z używaniem pojazdu (art. 129 ust. 2 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym). W konsekwencji należy przyjąć, że czynność zatrzymania dowodu rejestracyjnego przez policjanta w ramach kompetencji określonych w art. 132 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym ma również charakter czynności materialno-technicznej, a czynność ta dotyczy uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Niewątpliwie działalność policjanta w zakresie zatrzymywania dowodów rejestracyjnych jest wykonywaniem zadań Policji w zakresie kontrolowania ruchu drogowego (art. 129 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym). Skoro – zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j.: Dz.U. 2011 r. Nr 287, poz. 1687 ze zm.) do podstawowych zadań Policji należy m.in. ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego m.in. w ruchu drogowym, a w strukturze organizacyjnej Policji Komendant Główny Policji, podległy ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, jest centralnym organem administracji rządowej, właściwym w sprawach ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego (art. 5 ust. 1 ustawy o Policji), to nie ulega wątpliwości, że czynności policjantów polegające na zatrzymywaniu dowodów rejestracyjnych mają charakter czynności z zakresu administracji publicznej i są to czynności podejmowane wobec indywidualnie określonych podmiotów. Uwzględniając art. 53 § 1 i 2 ppsa. należy stwierdzić, że skarga została złożona w terminie po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Dokonując kontroli zaskarżonej czynności materialno-technicznej zaznaczyć trzeba, że zasadniczo, o ile ustawodawca nie stanowi inaczej, czynności tego rodzaju – w odróżnieniu od aktów administracyjnych – nie są sformalizowane, a w konsekwencji nie zawierają formalnych uzasadnień, w których prezentowane są szczegółowo motywy ich podjęcia. Oznacza to, że ustalenie podstaw prawnych i faktycznych takich czynności musi odbywać się na gruncie wszelkiej dostępnej dokumentacji z nimi związanej. Jeżeli organ podejmował działanie w granicach obowiązującego prawa mającego zastosowanie do określonej sytuacji faktycznej, to nie będzie możliwe postawienie mu zarzutu działania nielegalnego, a jedynym kryterium kontroli sądowoadministracyjnej jest kryterium legalności. Nie było kwestionowane w niniejszej sprawie, że w dniu [...] listopada 2014 r. podczas kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy policji w pojeździe marki [...] o nr rej. [...] należącym do D. P., wykryto zainstalowane urządzenie marki [...] informujące o działaniu sprzętu kontrolno-pomiarowego używanego przez organy kontroli ruchu drogowego. Istota problemu sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy powyższa okoliczność faktyczna uzasadniała zatrzymanie w dniu [...] listopada 2014 r. dowodu rejestracyjnego. Z analizy dokumentacji sporządzonej w dniu [...] listopada 2014 r., w tym zwłaszcza z dokumentu, jaki otrzymał kierowca, któremu zatrzymano dowód rejestracyjny, tj. z pokwitowania zatrzymania dowodu rejestracyjnego wynika, że powodem zatrzymania był stan techniczny naruszający porządek w ruchu drogowym, bowiem pojazd wyposażono w urządzenie informujące o działaniu sprzętu kontrolno-pomiarowego używanego przez organy kontroli ruchu drogowego". Należy zauważyć, że powyższa przesłanka została wymieniona w art. 132 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, zgodnie z którym "Policjant zatrzyma dowód rejestracyjny (pozwolenie czasowe) w razie: 1) stwierdzenia lub uzasadnionego przypuszczenia, że pojazd: b) zagraża porządkowi ruchu". Natomiast zgodnie z art. 66 ust. 4 pkt 4 Prawo o ruchu drogowym zabrania się: wyposażania pojazdu w urządzenie informujące o działaniu sprzętu kontrolno- pomiarowego używanego przez organy kontroli ruchu drogowego lub działanie to zakłócające albo przewożenia w pojeździe takiego urządzenia w stanie wskazującym na gotowość jego użycia; nie dotyczy to pojazdów specjalnych Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Celnej i Biura Ochrony Rządu; Sąd podziela stanowisko zaprezentowane w odpowiedzi na skargę, że pojęcie "porządku ruchu", który wchodzi w zakres wymogów wskazanych w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego zostało skatalogowane w części naruszeń innych przepisów o bezpieczeństwie lub porządku w ruchu drogowym kod H07. W związku z czym kwalifikuje się jako naruszenie innych przepisów w kategorii porządku ruchu drogowego. Zatrzymanie dowodu rejestracyjnego w dniu [...] listopada 2014 r. znajdowało zatem podstawę prawną. Zgodzić się należy z oceną organu, że instalowanie takich urządzeń w samochodzie dawało podstawę do uznania, że pojazd zagraża bezpieczeństwu i porządkowi ruchu. Odnośnie zarzutu skarżącej, że pokwitowanie nie zawierało żadnego wskazania podstawy prawnej dokonanej czynności i opis był niezgodny z ustawową terminologią wskazać trzeba, że ustawodawca we wzorze pokwitowania użył terminu "powód zatrzymania" a na odwrocie, w pouczeniu wskazał "podstawy prawne zatrzymania". W pokwitowaniu wystarczające było zatem wpisanie samego powodu zatrzymania, a więc wyposażenia pojazdu w urządzenie informujące o działaniu sprzętu kontrolno-pomiarowego używanego przez organy kontroli ruchu drogowego. Nawet gdyby przyjąć, że urządzenie nie było w samochodzie zainstalowane - czemu przeczy notatka służbowa sporządzona w dniu [...] stycznia 2015r. przez st. asp. I. K., z której wynika, że kierujący nie był w stanie zdemontować urządzenia - to i tak samo jego przewożenie w widocznym miejscu w samochodzie, a więc w sposób wskazujący na gotowość jego użycia, stanowiło podstawę do zatrzymania dowodu rejestracyjnego w oparciu o art. 132 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 66 ust. 4 pkt 4, skoro w ostatnim z przepisów ustawodawca wymienił również taką przesłankę. W tym stanie rzeczy czynność zatrzymania dowodu rejestracyjnego odpowiadała prawu. W konsekwencji skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa.