VII SA/Wa 537/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2015 r. sprawy ze skargi W. L. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] maja 2012 r.; znak: [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r., na podstawie art. 219 w zw. z art. 218 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267, ze zm.), dalej k.p.a., odmówił wydania W. L., zaświadczenia wskazującego, że obiekt przy ul. [...] Nr [...] w [...] nie jest objęty żadną formą ochrony zabytków, o których mowa w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568, ze zm.), dalej u.o.z. Organ wskazał, że zgodnie z art. 217 § 1 pkt 2 kpa zaświadczenie wydaje się, jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Dalej przytoczył treść art. 7, art. 8 i art. 9 u.o.z., wyjaśniając, że w świetle art. 217 § 2 pkt. 2 kpa nie jest możliwym potwierdzenie przez wojewódzkiego konserwatora zabytków, że dany budynek jest lub nie jest objęty ochroną wynikająca z art. 7 pkt. 4 u.o.z. Zaświadczenie takie nie może być wydane co do faktów lub okoliczności, które nie wynikają bezpośrednio z danych znajdujących się w posiadaniu organu. Ponadto podkreślił, że przepis art. 217 § 2 ust. 2 kpa. nakazuje organowi odmowę wydania zaświadczenia, gdy strona domaga się jego wydania ze względu na swój interes prawny, zaś organ nie dysponuje danymi pozwalającymi potwierdzić określone fakty lub stan prawny. W dniu [...] grudnia 2011 r. skarżącemu wydano zaświadczenie nr [...], dotyczące pkt. 1b wniosku z dnia 18 listopada 2011 r., stwierdzające, że ww. budynek wyznaczono do ujęcia w wojewódzkiej ewidencji zabytków – zgodnie z art. 22 u.o.z. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego postanowieniem z dnia [...] maja 2012 r.,[...] na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 u.o.z. oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 2 i art. 219 kpa - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ stwierdził, że z akt sprawy nie wynika, aby urzędowego potwierdzenia okoliczności objęcia bądź nie objęcia budynku przy ul. [...] w [...] ochroną konserwatorską wymagał przepis prawa. Podkreślił, że skarżący w pismach nie wykazał, aby ubiegał się o wydanie zaświadczenia o żądanej treści ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu tych okoliczności. Wyjaśnił dalej, że organ wojewódzki nie wyjaśnił tej kwestii a w toku postępowania w ogóle się do niej nie odniósł. Zaznaczył, iż kwestia interesu prawnego ma kluczowe znaczenie dla rozpatrzenia sprawy. Dalej wyjaśnił, iż istotą wniosku skarżącego było wydanie zaświadczenia potwierdzającego nie tylko brak ochrony konserwatorskiej ww. budynku, ale także stwierdzającego, iż karta ewidencyjna budynku została włączona do wojewódzkiej ewidencji zabytków. W rezultacie organ wojewódzki nie odniósł się do całości wniosku, a brak ten nie może zostać usunięty przez organ wyższego stopnia. Skargę na powyższe postanowienie złożył W. L., zarzucając naruszenie art. 217 § 1-3 kp, w zw. z art. 7 i nast. oraz art. 21 i nast. ustawy o ochronie zabytków, nadto art. 218 § 1-2 kpa, w zw. z art. 7 i nast. oraz art. 21 i nast. ww. ustawy. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zmianę postanowienia organu I instancji poprzez wydanie zaświadczenia zawierającego pełne i prawidłowe dane. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację. Wyrokiem z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt VII SA/ Wa 1888/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. L. na ww. postanowienie organu. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej W. L. na ww. orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrokiem z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1148/13, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, zważył co następuje: W świetle stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego przedstawionego w powyższym wyroku - które stosownie do art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. Nr 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., wiąże Sąd ponownie orzekający w sprawie, Sąd zobowiązany był raz jeszcze ocenić przeprowadzone postępowanie, z uwzględnieniem przedstawionych wskazań. Na wstępie ponownie podkreślić należy, że zasady wydawania zaświadczeń przez organy administracyjne zostały uregulowane w art. 217 kpa. Z art. 217 § 2 k.p.a. wynika, że zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa bądź jeżeli osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. W tym drugim przypadku, organ administracji publicznej obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Wskazać należy, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie ma charakteru prawotwórczego. Nie rozstrzyga bowiem żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczeniem organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu na podstawie posiadanych danych. Osoba ubiegająca się o zaświadczenie powinna wykazać swój interes prawny - skonkretyzowany a nie ewentualny, lub powołać przepis prawa dający podstawę tych starań. Wskazać w tym miejscu trzeba, że w świetle art. 5 u.o.z. opieka nad zabytkiem ma charakter zindywidualizowany, skoro ustawodawca odpowiedzialnym za jej realizację uczynił aktualnego dysponenta zabytku, a więc jego właściciela lub posiadacza, zobowiązując do zapewnienia warunków m.in. zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie, czy też do korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. W rozpatrywanej sprawie z żądaniem wydania zaświadczenia wystąpił właściciel nieruchomości, a ponadto nie był to pierwszy wniosek, z jakim skarżący zwracał się o wydanie zaświadczenia opisanej treści i uprzednio składane wnioski organ załatwiał pozytywnie. Jak wskazał naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku zamiar objęcia nieruchomości jedną z form ochrony przewidzianych w ustawie o ochronie zabytków poprzez zapewnienie warunków prawno – organizacyjnych, a także nałożenie określonych obowiązków mających na celu zachowanie w jak najlepszym stanie zabytków znajdujących się na danym terenie, władczo wkracza w zespół uprawnień właściciela zabytku. Tym samym wnioskodawca legitymował się interesem prawny w uzyskaniu urzędowego potwierdzenia okoliczności wskazywanych w złożonym wniosku. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II wyroku.