VII SA/Wa 554/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosława Kowalska po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia postanawia: odmówić P. K. zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2012 r. o odmowie przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego lub adwokata Postanowieniem z dnia 24 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W piśmie z dnia 27 grudnia 2012 r. (data stempla pocztowego) skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Wniosek ten Sąd potraktował jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 24 maja 2012 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a.) postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, warszawa 2005, s. 382-383). Zgodnie z art. 243 § 1 w/w ustawy prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zauważyć należy, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony ponownie, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, która stanowiła podstawę orzeczenia o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2005 r., sygn. akt II OZ 408/05 niepubl.). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powołany przepis nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Oznacza to, że wnioskujący musi udowodnić zaistnienie okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy, zaś niewypełnienie przesłanek określonych w art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy skutkuje odmową przyznania prawa pomocy. Z treści ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz formularza wynika, iż sytuacja materialna skarżącego zmieniła się w stosunku do poprzedniego okresu, który był brany pod uwagę przy rozpatrywaniu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy, jedynie w niewielkim stopniu. Z formularza oraz odpowiedzi na wezwanie z dnia 12 lutego 2013 r. wynika, że skarżący pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz trójką małoletnich dzieci. Skarżący utrzymuje się z wynajmu mieszkań i lokalu użytkowego, z tego tytułu uzyskuje kwotę [...]. Małżonka skarżącego uzyskuje dochód w wysokości ok. [...] miesięcznie. W piśmie skarżący wskazał, że stałe wydatki miesięczne opiewają na kwotę [...]. Dodatkowo wyżywienie miesięczne to ok. min. [...]. Skarżący podkreślił, że inne wydatki to lekarstwa, kieszonkowe dla dzieci, buty, ubrania, kurtki dla dzieci i inne wydatki, których kwoty skarżący nie podał. W odpowiedzi na wezwanie sądu skarżący nie odniósł się do wszystkich kwestii, o które został zapytany. Skarżący mianowicie nie wypowiedział się na temat tego, czy jest osobą bezrobotną i otrzymuje z tego tytułu zasiłek, ani też czy korzysta z pomocy rodziny, innych osób bądź świadczeń z pomocy społecznej. Skarżący nie określił, czy podejmuje prace dorywcze, sezonowe z tytułu umów zlecenia lub o dzieło. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sytuacja materialna skarżącego nie zmieniła się na tyle, aby kwalifikowała się do zmiany postanowienia Sądu z dnia 24 maja 2012 r. Wprawdzie obecne łączne dochody skarżącego i jego żony to kwota ok. [...] brutto, zatem mniejsza niż w porównaniu ze stanem określonym w postanowieniu z dnia 24 maja 2012 r., kiedy to sąd ustalił dochody małżonków na kwotę [...] brutto, jednakże nie stanowi to zmiany uzasadniającej przyznanie na obecnym etapie postępowania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego lub adwokata. Przedstawiona sytuacja skarżącego nie uzasadnia przyjęcia, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów wynagrodzenia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ponadto trzeba mieć na uwadze, że skarżący nie udzielił wyczerpujących informacji, do których został wezwany przez sąd, a mianowicie nie wypowiedział się co do kwestii, czy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna i czy z tego tytułu otrzymuje zasiłek, ani też czy podejmuje prace dorywcze bądź sezonowe, jak również, czy korzysta z pomocy osób trzecich, rodziny, bądź z opieki społecznej. Zgodnie z poglądem wyrażonym w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2012 r. II FZ 1010/12 (LEX nr 1240471), który sąd w przedmiotowej sprawie podziela, podmiot ubiegający się o przyznanie prawa pomocy, który nie przedstawia żądanych wyjaśnień, musi liczyć się z negatywnymi konsekwencjami wynikającymi z jego bierności. Nieudzielanie przez skarżącego wyczerpujących wyjaśnień co do swojej sytuacji uniemożliwia dokonanie kompletnej oceny jego sytuacji majątkowej na obecnym etapie postępowania. Oceniając sytuację majątkową wnioskodawcy z uwzględnieniem okoliczności podniesionych we wniosku o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy uznano, że skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna pogorszyła się i że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jednocześnie należy jeszcze podkreślić, że skarżący, który jest stroną licznych postępowań przed tutejszym sądem, powinien był liczyć się także z negatywnym dla siebie wynikiem postępowania sądowego – oddaleniem skargi, skutkującym koniecznością obrony racji skarżącego w drodze wniesienia skargi kasacyjnej, która objęta jest tzw. "przymusem adwokackim". W ocenie sądu – od momentu złożenia skargi, co miało miejsce w lutym 2012 r., a doręczeniem skarżącemu odpisu wyroku z uzasadnieniem, co nastąpiło w grudniu 2012 r. minął wystarczający okres, aby skarżący poczynił oszczędności na poczet wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, który sporządziłby skargę kasacyjną w przedmiotowej sprawie. Sąd stoi na stanowisku, że w tym okresie skarżący był w stanie zgromadzić środki w wysokości [...]. W ocenie Sądu nie została spełniona przesłanka z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. uzasadniająca przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, poprzez ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji postanowienia.