VII SA/Wa 562/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi A. W. i J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania i przedłożenia dokumentacji budowlanej powykonawczej oraz inwentaryzacji geodezyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. W. i J. W. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, IV. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata J. W. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy. V. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata D. M. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną [...] grudnia 2010r. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z dnia [...] października 2010r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego nakładającą na A. i J. W. obowiązek przedstawienia w terminie 3 miesięcy od dnia uostatecznienia się decyzji: -dokumentacji budowlanej powykonawczej nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i dobudowy garażu z tarasem (nad garażem) na działce nr ew. [...] w obrębie [...] położonej przy [...] w [...] obejmującej swym zakresem pełną dokumentację dobudowy wraz z zaświadczeniem Prezydenta [...] o zgodności nadbudowy i dobudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zawierającą ocenę techniczną dotyczącą prawidłowości wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem spełnienia wymogów określonych w przepisach ustawy Prawo budowlane wraz z oceną czy wykonane roboty nie naruszają chronionych praw osób trzecich wynikających z treści art. 5 w/w ustawy oraz zawierającą zgodność wykonanych robót budowlanych z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie 9Dz. U. z 2002r. Nr 75 poz. 690); - inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z domiarami do granic sąsiednich nieruchomości sporządzonej przez uprawnionego geodetę. W ocenie organu odwoławczego kontrolowane rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem bowiem, inwestorzy zrealizowali roboty budowlane polegające na nadbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego i dobudowie garażu z tarasem nad garażem na podstawie i w okresie ważności pozwolenia na budowę udzielonego decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] maja 2005r. Decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2007r. (sygn. akt VII SA/Wa 1532/07) Również wyrokiem Sądu z dnia 3 marca 2006r. (sygn. akt IV SA/Wa 233/05) została uchylona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2004r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] października 2004r. o warunkach zabudowy. W tej sytuacji tj. (jak podkreślił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego) w przypadku wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę, w wyniku uchylenia jej przez sad administracyjny, w przypadku gdy inwestor realizował roboty budowlane w okresie ważności decyzji o pozwoleniu na budowę, organ nadzoru budowlanego zobligowany jest do podjęcia postępowania naprawczego w myśl art. 51 ust 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust 7 ustawy Prawo budowlane. W takim przypadku winien nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności bądź robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Obowiązek wykonania określonych czynności oznacza obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełna dokumentację wykonanej nadbudowy i dobudowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Przedłożona dokumentacja stanowić będzie podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia w ramach nadzoru budowlanego. Skargę na powyższa decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli A. i J. W.. Wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art.. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) sady administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Przepis art. 151 p.p.s.a. mówi z kolei, iż w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Biorąc pod uwagę powyższą regulację w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest zasadna. Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładająca na A. i J. W. – na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązek przedstawienia dokumentacji budowlanej powykonawczej nadbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i dobudowy garażu z tarasem (nad garażem) na działce nr ew. [...]położonej przy ul. [...] w [...] obejmującej swym zakresem pełną dokumentację budowy wraz z zaświadczeniem Prezydenta [...] o zgodności nadbudowy i dobudowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania oraz zawierającej ocenę techniczną dotyczącą prawidłowości wykonanych robót budowlanych z potwierdzeniem spełnienia wymogów określonych w przepisach ustawy Prawo budowlane wraz z oceną, czy wykonane roboty nie naruszają chronionych prawa osób trzecich wynikających z treści art. 5 w/w ustawy oraz zawierającej zgodność wykonanych robót budowlanych z Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej z domiarami do granic sąsiednich nieruchomości sporządzonej przez uprawnionego geodetę. W ocenie Sądu organy wadliwie zastosowały przepis art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Możliwość zastosowania w/w przepisu zachodzi bowiem wówczas gdy organ nadzoru budowlanego co do zasady ustali, że jest możliwe zalegalizowanie wykonanych robót jeżeli zostaną wykonane czynności lub roboty budowlane. W rozpoznawanej sprawie – co należy podkreślić – wobec wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę (a także o decyzji o warunkach zabudowy) inwestorzy nie posiadają żadnej dokumentacji umożliwiającej organowi dokonanie oceny zrealizowanej inwestycji. W tym miejscu należy podnieść, że w kwestii możliwości nałożenia na inwestora obowiązków na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale podjętej 10 stycznia 2011r. – sygn. II OPS 2/10. Wprawdzie uchwała ta zawiera stanowisko odnośnie możliwości (na tej podstawie) zobowiązania inwestora do złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ale w jej uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nawiązując do treści przepisów prawa budowlanego z 1974 r. oraz obecnie obowiązującej ustawy z 1994 r. uznał, że nakaz nakładany decyzją wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego nie ma charakteru procesowego, nie służy celom dowodowym. Ewentualne wątpliwości, co do stanu robót (obiektu) i zakresu koniecznych czynności oraz robót, jak również w ogóle samej możliwości doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, winny być rozstrzygnięte na etapie postępowania wyjaśniającego, poprzedzającego wydanie decyzji, z zastosowaniem środków o charakterze dowodowym. Należy mieć na względzie, że wykonanie nałożonych obowiązków skutkuje wydaniem decyzji z art. 51 ust. 3 pkt 1 prawa budowlanego stwierdzającej wykonanie obowiązku, co legalizuje roboty i brak jest podstaw do ponownego nakładania obowiązku w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jak natomiast wynika z uzasadnienia decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 grudnia 2010 r. wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego, organ uznał, że przedłożenie mu żądanych dokumentów dopiero pozwoli na ocenę stanu wykonanych robót i zakresu ewentualnych czynności koniecznych do ich doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Rozstrzygnięcie to w swej treści jest zatem aktem o charakterze dowodowym, co narusza art. 51 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. W przypadku braku materiałów dowodowych niezbędnych dla dokonania oceny stanu faktycznego z wymogami wynikającymi z norm prawa budowlanego i wydania decyzji mającej na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości organ nadzoru budowlanego winien skorzystać z uprawnienia jakie daje mu art. 81 c prawa budowlanego i nałożyć w drodze postanowienia obowiązek (dowodowy) dostarczenie niezbędnych dokumentów, a po ich uzupełnieniu i ocenie podjąć rozstrzygnięcie na podstawie art. 51 Prawa budowlanego . Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 a i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.