VII SA/Wa 567/12
WyrokWSA w Warszawie2012-06-27
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Justyna Mazur, Mirosława Pindeelska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a k.p.a., gdy brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy nie jest oczywisty i wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 61a k.p.a., jeśli brak przymiotu strony po stronie wnioskodawcy nie jest oczywisty i wymaga przeprowadzenia analiz lub wyjaśnień. W takiej sytuacji konieczne jest wszczęcie postępowania nieważnościowego, aby szczegółowo zbadać interes prawny wnioskodawcy. Właściciel nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością inwestora, który kwestionuje wykonanie robót budowlanych z powodu wpływu inwestycji na sposób korzystania z jego działki, może posiadać interes prawny, który należy zbadać w toku postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty P. z dnia [...] lipca 2010 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę pensjonatu. Skarżący, będący właścicielem sąsiednich działek, zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego poprzez pominięcie go jako strony w postępowaniu. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie posiada przymiotu strony. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy obu instancji naruszyły zasady postępowania administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji z dnia [...] października 2011 r. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Justyna Mazur (spr.), Sędzia WSA Mirosława Pindeelska, Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2011 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB" lub "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U.
z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej: "k.p.a."), po rozpoznaniu zażalenia J. P. (dalej: "skarżący") na postanowienie Wojewody L. (dalej: "organ I instancji") z [...] października 2011 r., znak: [...], odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty P. z [...] lipca 2010 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. w L. pozwolenia na budowę budynku pensjonatu "[...]" z garażem podziemnym, wraz z przebudową linii kablowych średniego i niskiego napięcia oraz budową przyłącza kablowego na działkach o nr ewid. [...] oraz [...] przy ul. D. w K. – utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Dnia 24 sierpnia 2010 r. skarżący w wstąpieniu skierowanym do organu
I instancji zawarł wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty P.
z [...] lipca 2010 r., Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany
i udzielającej [...] Sp. z o.o. w L. pozwolenia na budowę budynku pensjonatu "[...]" z garażem podziemnym, wraz z przebudową linii kablowych średniego
i niskiego napięcia oraz budową przyłącza kablowego na działkach o nr ewid. [...] oraz [...] przy ul. D. w K.. Jako rażące naruszenie prawa wskazał obrazę art. 28 § 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (j. t. Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; dalej: "Prawo budowlane") poprzez pominięcie jego osoby
w prowadzonym postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w sytuacji, gdy skarżący jest właścicielem sąsiednich działek nr [...] i [...] oraz posiadał status strony w postępowaniu dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach na realizację przedsięwzięcia. Zarzucił także naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 §1, art. 73 §1, art. 107 §1 i § 4 k.p.a. oraz zasad określonych w § 12, § 13 oraz § 23 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690; dalej: "rozporządzenie
z 12 kwietnia 2002 r.").
Organ I instancji decyzją z [...] października 2010 r., znak: [...] odmówił wszczęcia wnioskowanego postępowania wskazując, iż skarżący nie posiada przymiotu strony. Na skutek wniesionego odwołania, GINB decyzją z [...] grudnia 2010 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podniósł m.in., iż w analizie projektu budowlanego zatwierdzonego przedmiotową decyzją pominięto warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego z § 271- § 273 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., jak i nie sprawdzono, czy mogą one stanowić podstawę do przyznania skarżącemu przymiotu strony. Skargę wniesioną na powyższe rozstrzygnięcie przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w L., Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie (dalej: "Sąd") wyrokiem z 17 maja 2011 r. (VII SA/Wa 318/11) oddalił.
Ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę, organ I instancji postanowieniem z [...] października 2011 r., działając na podstawie art. 157 §1 i art. 61 a §1 k.p.a. orzekł o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2010 r. Wskazał, iż w rozpoznawanej sprawie decydujące znacznie ma fakt, iż skarżący nie był stroną postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę oraz brak prawnego uzasadnienia dla przyznania mu tego statusu. Przywołał treść art. 3 pkt 20 oraz art. 28 Prawa budowlanego. Podniósł, iż wskazany przez organ I instancji związany z inwestycją obszar oddziaływania obejmuje wyłącznie działki nr [...] i [...], a wśród ich współwłaścicieli nie figuruje skarżący, który jest właścicielem działek sąsiednich o nr [...] i [...]. W dalszej części organ I instancji podniósł, iż przedłożony projekt zagospodarowania terenu przewiduje usytuowanie przedmiotowej inwestycji względem sąsiedniej działki nr [...] zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Wskazał, iż przepisy § 13 i § 60 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. nie mają zastosowania w analizowanym przypadku. Organ I instancji podniósł także, iż budynek mieszkalny skarżącego na działce nr [...] nie ma otworów okiennych i drzwiowych od strony zachodniej (tam właśnie ma być zlokalizowany budynek pensjonatu), dlatego też uznał rozpatrywanie warunków nasłonecznienia
i oświetlenia światłem naturalnym dla tej elewacji za bezprzedmiotowe.
Organ I instancji odnosząc się do zaleceń GINB zawartych w decyzji z [...] grudnia 2010 r. dokonał analizy przepisów § 271 - § 273 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w zakresie spełnienia warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Wskazał, iż budynek mieszkalny skarżącego znajduje się
w odległości 2,32 m do 2,5 m (ściana pełna bez otworów), a projektowany 3 m od granicy między działkami nr [...] i [...]. Łącznie jest to mniej niż 8 m. Stosownie bowiem do § 271 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej( E), określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli, nie powinna być mniejsza niż odległość w metrach określona w przedstawionej tabeli, w niniejszej sprawie dla budynków kategorii ZL jest to 8 m. Podniósł, iż w części opisowej projektu zagospodarowania terenu przeanalizowano warunki ochrony przeciwpożarowej pensjonatu. Ustalono, iż zachodzi zgodność z przepisami ponieważ ściana budynku istniejącego spełnia warunki dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej REI 240 przy wymaganej REI 120. Jednocześnie elementy drewniane więźby dachowej oraz pokrycia dachowego (gont drewniany) pensjonatu mają być zaimpregnowane do stopnia niezapalności. Nadto, jak wskazał organ
I instancji przedłożony projekt zagospodarowania został zaakceptowany bez uwag przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Ustalono także, iż analiza warunków wzajemnego usytuowania budynków (w związku z kolejnością powstawania budynków) nie wykazała wpływu budynku objętego przedmiotowym pozwoleniem na budowę na istniejący na działce nr [...] budynek mieszkalny skarżącego. Organ I instancji stwierdził także, iż nie znalazł także przepisów szczególnych informujących o tworzeniu strefy ograniczonego użytkowania wokół omawianej inwestycji. Konkludując wskazał, iż wyniki przeprowadzonej analizy § 12 ust. 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. pozwalają na stwierdzenie, że planowany budynek pensjonatu nie generuje obszaru oddziaływania na działkach skarżącego, gdyż inwestycja objęta decyzją o pozwoleniu na budowę dzięki wybranym rozwiązaniom materiałowym i zaproponowanej odległości nie wprowadza ograniczeń w dalszej rozbudowie działki nr [...]. Potwierdzenie prawidłowości takiego rozumowania organ I instancji znajduje także w § 12 ust 4 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., zgodnie z którym usytuowanie budynku na działce budowlanej
w sposób, o którym mowa w ust. 2 i 3, powoduje objęcie sąsiedniej działki budowlanej obszarem oddziaływania w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawo budowlane. W cytowanym wyliczeniu ust. 1 pominięto. Organ I instancji uznał zatem, iż jak wykazano w podjętym rozstrzygnięciu z przepisów prawa materialnego nie wynikają dla skarżącego żadne prawa ani też obowiązki (brak interesu prawnego), a zatem nie ma on przymiotu strony w świetle art. 28 k.p.a.
Skarżący we wniesionym 25 października 2011 r. zażaleniu na postanowienie z dnia [...] października 2011 r. zarzucił m.in. naruszenie przepisów:
– prawa materialnego tj.: art. 28 § 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie,
– postępowania administracyjnego tj.: art. 6, art. 7, art. 8, art. 61 a §1, art. 158 §1 k.p.a.
Rozpoznając zażalenie, GINB uzasadniając wskazane na wstępie postanowienie z [...] grudnia 2011 r. podniósł, iż pierwszą czynnością, jaką należy podjąć jest kontrola dopuszczalności zażalenia. Przytoczył treść przepisów art. 28 k.p.a. oraz art. 28 Prawa budowlanego. Podniósł m.in., iż warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania i dopuszczenia go do udziału w nim jest wykazanie w dacie wystąpienia z wnioskiem, że planowania inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienie do zagospodarowania nieruchomości. Zdaniem GINB to na podmiocie żądającym podjęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił, iż skarżący nie brał udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2010 r., natomiast jest on właścicielem działki o nr ew. [...], sąsiadującej bezpośrednio z działką inwestycyjną o nr ew. [...]. Wskazał, iż sam fakt graniczenia nieruchomości
z działką inwestycyjną, nie oznacza, że znajduje się ona w obszarze oddziaływania inwestycji, a tym samym jej właściciel posiada przymioty strony w postępowaniu
w sprawie pozwolenia na budowę, jak również w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Tylko ograniczenie w zagospodarowaniu nieruchomości wynikające z konkretnego przepisu prawa daje podstawę do uczestniczenia
w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym. GINB powtórzył, iż jak wynika z projektu budowlanego, na działce nr [...] istniejący budynek mieszkalny jednorodzinny (znajdujący się w odległości 2,5m od granicy z działką nr [...]), zwrócony jest w stronę projektowanego budynku ścianą pełną bez otworów, spełniającą warunki dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej REI 240, przy wymaganej REI 120. Z uwagi na powyższe, stwierdził, że usytuowanie projektowanego budynku ścianą z otworami okiennymi w odległości 4m od granicy z działką nr [...], było dopuszczalne z uwagi na spełnienie wymagania przepisów bezpieczeństwa pożarowego. Mając na uwadze usytuowanie planowanego obiektu, jak również elementy takie jak wysokość, charakter inwestycji, organ odwoławczy stwierdził także, iż projektowana inwestycja nie ogranicza zagospodarowania działki nr ew. [...] w szczególności ewentualne ograniczenie nie wynika z przepisu z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. Nadto ściana budynku na działce nr [...], skierowana w stronę projektowanego budynku nie posiada otworów okiennych, a zatem ewentualne ograniczenie
w zagospodarowaniu działki nr [...] nie wynika również z § 13 rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. dotyczącego naturalnego oświetlenia. Jednocześnie dodał, że przepis ten dotyczy umożliwienia naturalnego oświetlenia pomieszczeń w budynkach istniejących, a nie w obiektach mogących potencjalnie powstać w przyszłości.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji postanowienie z [...] grudnia 2011 r. skarżący powtórzył zarzuty podniesione w zażaleniu tj. niezgodność z prawem wydanego rozstrzygnięcia polegającą na naruszeniu:
– art. 28 § 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego poprzez ich niezastosowanie w sytuacji gdy, nieruchomości skarżącego, jako sąsiadujące z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja z zasady znajdują się w obszarze oddziaływania tej inwestycji w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa Budowlanego, gdyż za stronę postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę, a także o stwierdzenie nieważności takiego pozwolenia uznaje się właścicieli sąsiadujących nieruchomości bez względu na to, czy powstający po sąsiedzku obiekt jest budowany zgodnie z przepisami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy z naruszeniem tych przepisów chyba że organ jednoznacznie ustali, że granice obszaru oddziaływania w otoczeniu obiektu budowlanego nie przekraczają granic działki którą dysponuje wyłącznie inwestor, co oznacza w zaistniałym stanie faktycznym, że skoro organy obu instancji zbadały przedmiotową inwestycję
w kontekście zgodności z przepisami rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., to konieczność takiego badania jest w istocie przyznaniem faktu, iż nieruchomość będąca własnością skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego;
– art. 6, art. 7, art. 8, art. 61 a § 1, art. 158 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę GINB podtrzymując dotychczasowe stanowisko
w przedmiotowej sprawie wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: "p.p.s.a."), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego postanowienia.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju naruszenia wystąpiły, wobec czego należy uznać, iż skarga jest zasadna.
Należy podkreślić, iż rozstrzygając w postępowaniu administracyjnym organ administracji publicznej zobligowany jest mieć na uwadze słuszny interes obywateli oraz uwzględniać interes społeczny, w szczególności zaś powinien zmierzać do realizacji prawdy obiektywnej. Dlatego też trafność rozstrzygnięcia w każdym wypadku wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia wszelkich argumentów, które stanowiłyby podstawę do przyjęcia określonego stanowiska. Wydając decyzję organ jest zobligowany do przestrzegania przepisów k.p.a., a przede wszystkim do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. Zobowiązany jest również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z treścią art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz do uzasadnienia rozstrzygnięcia według wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
W związku z powyższym sądowa kontrola prawidłowości podjętego postanowienia przy zastosowaniu wskazanego na wstępie kryterium legalności, obejmuje w szczególności badanie, czy wydanie postanowienia zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z zachowaniem przepisów procedury administracyjnej, a to zarówno przepisów szczegółowych jak i zasad ogólnych określonych w rozdziale drugim działu I kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd kontroluje zatem, czy w toku tego postępowania podjęto wszelkie niezbędne kroki dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek postanowienia oraz czy podjęte na ich podstawie rozstrzygnięcie nie wykracza poza granice określone przepisami prawa, innymi słowy nie nosi cech dowolności.
Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydane [...] grudnia 2011 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji z [...] października 2011 r. odmawiające wszczęcia na wniosek skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2010 r. wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku pensjonatu "[...]". W ocenie Sądu organy obu instancji wydając kontrolowane rozstrzygnięcia naruszyły zasady postępowania administracyjnego, które obowiązują organy również w prowadzonym postępowaniu nadzorczym.
W niniejszej sprawie spór sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, kiedy
z uwagi na brak interesu prawnego po stronie wnoszącego podanie organ może odmówić wszczęcia postępowania, obecnie na podstawie art. 61 a k.p.a., a w jakiej sytuacji konieczne jest dokonanie tej oceny już po wszczęciu postępowania.
Zgodnie z treścią art. 157 § 2 k.p.a. postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednakże samo złożenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest tożsame z wszczęciem postępowania w sprawie. Wniosek taki uruchamia bowiem etap wstępny w ramach którego organ bada jedynie kwestie formalne w postaci wniesienia podania przez legitymowany podmiot, czy wskazanie podstawy z art. 156 § 1 k.p.a. Zatem we wstępnej fazie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ może uznać, że podanie nie pochodzi od osoby będącej stroną tego postępowania, bądź wniosła je strona nie mającą zdolności do czynności prawnych i na podstawie art. 61 a k.p.a. odmówić wszczęcia postępowania w sprawie.
Sąd zauważa, iż w odniesieniu do pierwszej z przesłanek, odmowa ta może nastąpić tylko wtedy, gdy brak przymiotu strony wnoszącego podanie jest oczywisty
i nie budzi żadnych wątpliwości. Z taką oczywistością braku legitymacji do żądania stwierdzenia nieważności decyzji będziemy mieli do czynienia w sytuacji, gdy już
z treści samego wniosku wynika, w sposób niebudzący żadnych wątpliwości, że wnoszący podanie takiego interesu prawnego w tym konkretnym postępowaniu nie posiada. Gdy brak interesu prawnego po stronie wnoszącego podanie nie jest oczywisty i organ w celu ustalenia tego przymiotu musi podjąć czynności,
w szczególności dokonać stosowanych analiz czy wyjaśnień, to wówczas konieczne jest wszczęcie postępowania nieważnościowego, stosowanie do treści art. 61 § 3 k.p.a. co daje możliwość szczegółowego badania interesu prawnego wnioskodawcy (porównaj: wyroki NSA z : 21 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 147/10, LEX nr 952956; z 8 listopada 1995 r., sygn. akt III SA 182/95, opubl. ONSA z 1996, nr 4, poz. 167; z 26 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2268/10, npubl.; z 20 grudnia 1994 r., sygn. akt I SA 1143/93, opubl. ONSA z 1995 r., nr 3, poz. 145).
W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe rozważania stwierdzić należy, że nie można odmówić wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 61 a k.p.a., w sytuacji gdy brak przymiotu strony wnoszącego podanie nie jest oczywisty.
W niniejszej sprawie bezspornym jest, że skarżący jest właścicielem działki
o nr ew. [...], sąsiadującej bezpośrednio z działką inwestycyjną o nr ew. [...], na której ma powstać budynek pensjonatu "[...]" z garażem podziemnym zgodnie
z pozwoleniem na budowę udzielonym kwestionowaną decyzją Starosty [...] z [...] lipca 2010 r. nr [...]. W tej sytuacji nie można było uznać, jak uczyniły to organy, że wnoszącemu podanie w sposób oczywisty przymiot strony
w postępowaniu nie przysługuje, albowiem bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego nie można było ustalić, czy działka skarżącego przylegająca bezpośrednio do działki, której dotyczy ww. decyzja Starosty [...], znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. W sytuacji gdy właściciel nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością inwestora kwestionuje wykonanie robót budowlanych przez tego inwestora z tego powodu, że inwestycja wpływa na sposób korzystania z jego działki, ograniczając prawa właścicieli na przykład do rozbudowy istniejących na tej działce budynków, to nie można w sposób oczywisty przyjąć, że inwestycja ta nie dotyczy jego interesu prawnego. W takim przypadku interes prawny właścicieli nieruchomości sąsiedniej w rozumieniu art. 28 k.p.a., który niezależnie od art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, ma zastosowanie w postępowaniu nieważnościowym, wynika z przepisów prawa cywilnego gwarantujących właścicielowi prawo do korzystania z przedmiotu swojej własności, a także z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, nakazującego poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich. To, czy wykonanie określonych robót budowlanych narusza interes właściciela nieruchomości sąsiedniej, w tym także z uwagi na warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, jest przedmiotem postępowania administracyjnego, w toku którego kwestia ta podlega wyjaśnieniu
i rozstrzygnięciu. Nie można więc już we wstępnej fazie postępowania przesądzić, że skarżący jako właściciel nieruchomości sąsiedniej nie są stroną, albowiem inwestycja której dotyczy decyzja Starosty [...] z [...] lipca 2010 r. (o stwierdzenie nieważności, której wniesiono) nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Powyższe okoliczności uzasadniają zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy wszczęcie postępowania nieważnościowego i zbadanie czy stronie przysługuje przymiot strony w ramach postępowania rozpoznawczego.(tak też: NSA w wyroku z 17 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1657/10, npubl.). W przypadku ustalenia po wszczęciu postępowania nieważnościowego, iż skarżący nie posiada przymiotu strony organ winien rozważyć zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a.
W przypadku zaś ustalenia, iż skarżący przymiot strony posiada, organ winien dokonać stosownych ustaleń i ocenić zasadność złożonego przez Jacka Przybysia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2010 r., Nr [...], o której mowa wyżej.
Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) oraz art. 152 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło