VII SA/Wa 570/12

Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła -Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 listopada 2012 r. po rozpoznaniu wniosku H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi H. S. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić wniosek H. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 13 kwietnia 2012 r. odrzucił skargę H. S. wniesioną na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...]. Powyższe postanowienie Sądu stało się prawomocne z dniem [...] czerwca 2012 r. W dniu 12 października 2012 r. skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. W złożonym wniosku na urzędowym formularzu PPF opisała swoją sytuację finansową, rodzinną i majątkową. Pismem z dnia 31 października 2012 r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 30 października 2012 r. powiadomiono skarżącą, że jej skarga wniesiona na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012 r., znak: [...] została odrzucona postanowieniem Sądu z dnia 13 kwietnia 2012 r., które jest prawomocne od dnia [...] czerwca 2012 r. Jednocześnie powiadomiono, że wniosek o przyznanie prawa pomocy może być złożony przed wszczęciem postępowania lub w trakcie postępowania przed sądem, które w niniejszej sprawie zostało zakończone. Wobec powyższego, zwrócono się do skarżącej z zapytaniem w terminie 7 dni, w jakim celu złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Pismem z dnia 12 listopada 2012 r. wnioskodawczyni udzieliła odpowiedzi na powyższe. Poinformowała, iż wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata złożyła w celu uzyskania pomocy w toczącym się postępowaniu pod niniejszą sygnaturą. W niniejszej sprawie zważono co następuje: Przepis art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wskazuje, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Z powyższego wynika, że prawo pomocy przyznaje się na czas trwania postępowania sądowoadministracyjnego. Wniosek o prawo pomocy strona może złożyć co do zasady jeszcze zanim zostanie złożona skarga do sądu administracyjnego, jak również na dalszym etapie postępowania sądowego, aż do momentu jego prawomocnego zakończenia. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy, polegające na zwolnieniu od kosztów sądowych oraz profesjonalnego pełnomocnika, ma na celu umożliwienie stronie dochodzenia swoich praw w postępowaniu przed sądem administracyjnym, jak też realizację zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu, gdy jej sytuacja finansowa nie pozwala w pełni skorzystać z przysługujących uprawnień. Inaczej mówiąc chodzi o zapewnienie stronie konstytucyjnego prawa do sądu, bez względu na jej sytuację majątkową i finansową. Dlatego powołany przepis art. 243 §1 p.p.s.a. wyłącza możliwość skutecznego złożenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia kończącego postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie. Wyjaśnić nadto należy, że przez określenie "tok postępowania", zawarte w art. 243 § 1 p.p.s.a., należy rozumieć także postępowanie sądowe zainicjowane przez stronę po uprawomocnieniu się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie, które np. ma doprowadzić do wzruszenia prawomocnego orzeczenia sądowego (post. NSA z dnia 21 marca 2006 r., I OZ 346/06, niepubl.; post. NSA z dnia 28 lipca 2009 r., I OZ 745/09, LEX nr 552405). Mając na uwadze konieczność zapewnienia stronie skutecznego prawa sądu również w takim postępowaniu strona powinna mieć możliwość korzystania z prawa pomocy, jeżeli tylko spełnia przesłanki jego otrzymania. Podkreślić należy, że w niniejszej sprawie skarżąca nie wskazała, że zamierza zainicjować jakieś postępowanie po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego i w związku z tym z uwagi na swoją sytuację finansową zwraca się o prawo pomocy. W piśmie z dnia 12 listopada 2012 r. wskazała jedynie, że wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w celu uzyskania pomocy w toczącym się postępowaniu. Wskazać należy, że w zarządzeniu z dnia 30 października 2012 r. poinformowano wnioskodawczynię, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało prawomocnie zakończone. Zdaniem orzekającego za niedopuszczalny należy uznać wniosek H. S. o przyznanie prawa pomocy złożony w opisywanej sprawie po prawomocnym rozstrzygnięciu i zakończeniu postępowania przed sądem administracyjnym. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że postępowanie zostało prawomocnie zakończone. Wobec powyższego brak jest w przedmiotowej sprawie podstaw do merytorycznej oceny wniosku i przyznania skarżącej prawa pomocy niezależnie od jej sytuacji materialnej (por. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 20 października 2005r., II FZ 653/05, OSP 2006/9/103). Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 243 § 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a orzeczono, jak w sentencji postanowienia.