VII SA/Wa 588/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-17
Skład orzekający: Andrzej Siwek, Bogusław Cieśla, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, dokonane po faktycznym wykonaniu robót budowlanych, wywołuje skutki prawne, a jeśli nie, to jakie są konsekwencje prawne takiej sytuacji?Ratio decidendi
Zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego dokonane po faktycznym wykonaniu robót budowlanych jest traktowane jako zgłoszenie samowolnej zmiany sposobu użytkowania i nie wywołuje skutków prawnych. W takiej sytuacji stosuje się przepisy dotyczące procedury legalizacyjnej. Ponadto, jeśli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu wymaga wykonania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, organ administracji architektoniczno-budowlanej ma prawo wnieść sprzeciw.Stan faktyczny
Skarżący zgłosili zmianę sposobu użytkowania wiaty na myjnię samochodową. Starosta wniósł sprzeciw, uznając, że planowane prace wymagają pozwolenia na budowę i że roboty zostały już wykonane. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, wskazując na wpływ inwestycji na środowisko oraz fakt samowolnej zmiany sposobu użytkowania przed zgłoszeniem. Skarżący zarzucili wadliwość kontroli PINB przeprowadzonej przed zgłoszeniem. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za zgodne z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2019 r. sprawy ze skargi V. G. i M. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Z 2018, poz. 2906 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania M. S. i V. G., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...], wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania istniejącej wiaty o konstrukcji stalowej położonej w K. przy ulicy W. na działce numer ewidencyjny [...] z obrębu [...], na myjnię samochodową bezdotykową samoobsługową.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] września 2018 r, do Starosty [...] (dalej "Starosta", "organ I instancji" wpłynęło zgłoszenie M. S. i Pani V. G.(dalej: "inwestorzy", "skarżący") w sprawie zmiany sposobu użytkowania istniejącej wiaty o konstrukcji stalowej na myjnię samochodową bezdotykową samoobsługową na działce nr ewid. [...] z obrębu [...] zlokalizowanej w miejscowości K. przy ulicy W.. Skarżący w zgłoszeniu powołali się na art. 71 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm., dalej jako "p.b."). Do zgłoszenia załączyli oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenie Burmistrza Miasta K. o zgodności zmiany z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz dwa projekty zmiany sposobu użytkowania
Pismem z dnia [...] września 2018 r. Starosta wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej "PINB w [...]" o udzielenie informacji, czy w stosunku do ww. obiektu (wiaty/myjni zlokalizowanej na działce ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. W. w K.) toczy się w PINB w [...] jakiekolwiek postępowanie, a jeżeli tak, to określenie, na jakim etapie jest to postępowanie. W dniu [...] września 2018 r. do Starosty wpłynęło pismo PINB w [...] z dnia [...] września 2018 r. wraz z załącznikami (dokumentacją fotograficzną, protokołem nr [...] z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2018 r. przez PINB w [...], pismem T. D.). PINB wskazał, że w dniu [...] maja 2018 r/ do organu wystąpił T. D. w sprawie myjni samochodowej przy ul. W. w W., w dniu [...] lipca 2018 r. przeprowadzono kontrolę doraźną, natomiast na dzień [...] października 2018 r, wyznaczono termin kolejnej kontroli.
Starosta [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...], powołując się na art. 71 ust. 5 pkt 1 oraz art. 82 p.b. wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia M. S. i V. G.dotyczącego zmiany sposobu użytkowania istniejącej wiaty o konstrukcji stalowej położonej w K. przy ulicy W. na działce numer ewidencyjny [...] z obrębu [...], na myjnię samochodową bezdotykową samoobsługową (kategoria obiektu budowlanego XVIII).
W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że z protokołu nr [...] z kontroli przeprowadzonej w dniu [...] lipca 2018 r. przez PINB w [...] oraz dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas tej kontroli wynika, że na przedmiotowej nieruchomości wybudowano myjnię samochodową samoobsługową. Z protokołu kontroli wynika między innymi, że wybudowano budowlę o konstrukcji stalowej z zadaszeniem wspartym na słupach stalowych stanowiących trzystanowiskową myjnię samochodową samoobsługową, obiekt posiada trzy stanowiska na wyprofilowanej posadzce betonowej ze spadkiem do wpustów kanalizacyjnych, pod zadaszeniem z blachy stalowej znajdują się dwa stanowiska z zainstalowanym centralnie modułem służącym do mycia pojazdów.
Organ podniósł, że po przeanalizowaniu akt sprawy, w tym wyżej wymienionego protokołu kontroli, zdjęć przekazanych przez PINB w [...], a także załączonego do rozpatrywanego zgłoszenia "Planu zagospodarowania terenu działki ew. nr [...] ...", i "Planu przyziemia" stwierdzono, że urządzenie wyżej opisanej myjni wymaga wykonania robót budowlanych, na które należy uzyskać pozwolenie na budowę poprzedzone uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego. Zgłoszenie dotyczy zmiany sposobu użytkowania istniejącej wiaty o konstrukcji stalowej należącej do III kategorii obiektów budowlanych na myjnię samochodową, a z dokumentów dołączonych do zgłoszenia wynika, że myjnia ma składać się np.. oprócz dwóch stanowisk do mycia samochodów pod wiatą, także z jednego stanowiska odkrytego urządzonego na odpowiednio wyprofilowanym podłożu, do którego nie ma zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 5 p.b. (takiego stanowiska zdaniem organu nie można potraktować jako utwardzenia powierzchni gruntu na działkach budowlanych, które nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę i nie wymaga zgłoszenia). Ponadto niezbędne jest wykonanie instalacji odprowadzającej ścieki technologiczne, która wymaga pozwolenia na budowę i wcześniejszego uzyskania pozwolenia wodnoprawnego.
Zdaniem organu I instancji w świetle powyższego w przedmiotowej sprawie niezbędne jest wykonanie robót budowlanych, na realizację których wymagane jest pozwolenie na budowę. Starosta podkreślił, że roboty te zostały już wykonane.
Pismem z dnia [...] października 2018 r, odwołanie od tej decyzji wnieśli skarżący.
W uzasadnieniu odwołania skarżący podnieśli, że na przedmiotowej nieruchomości zlokalizowany był budynek mieszkalny oraz budynek usługowy. Działka uzbrojona jest w gaz, własne ujęcie wody i szambo. W dniu [...] marca 2017 r. do Starostwa Powiatowego w [...] złożone zostało zgłoszenie rozbiórki budynku mieszkalnego wraz z projektem rozbiórki, zgodnie z którym budynek mieszkalny został rozebrany. Istniejący budynek usługowy został wyremontowany i ocieplony na podstawie art. 29 ust.2 p. 1 i 4 p.b. Mając na uwadze zapis miejscowego planu Zagospodarowania Przestrzennego północnej części miasta K., w którym ustala się nie mniej niż 3 miejsca parkingowe dla powierzchni użytkowej usług, przystąpiono do wykonania utwardzenia terenu wraz z 3 miejscami postojowymi. Prace te zostały wykonane na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 10 i ust.2 pkt 5 p.b. Projekt budowlany budowy przyłącza kanalizacji sanitarnej oraz Projekt budowlany budowy przyłącza wodociągowego zgłoszono w dniu [...] kwietnia 2018. Dla ww. przyłączy uzyskano w dniu [...] czerwca 2018 protokoły z ostatecznego odbioru technicznego przyłączy, w których uwzględniono możliwość odbioru ścieków z myjni samochodowej.
Ponadto skarżący podnieśli, że na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b. wykonano na terenie inwestycji wiatę stanowiącą zadaszenie dwóch miejsc postojowych. Do dnia dzisiejszego istniejąca wiata nie jest użytkowana niezgodnie z jej przeznaczeniem. Skarżący wskazali, że zgodnie z art. 71 ust. 1 p.b przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego rozumie się w szczególności podjęcie w obiekcie budowlanym działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W przedmiotowej sprawie żadna z powyższych okoliczności nie zachodzi, gdyż w obiekcie nie podjęto żadnej działalności. Zatem błędnym jest twierdzenie Starosty [...], że na przedmiotowej działce zrealizowana została myjnia samochodowa.
Skarżący podkreślili, że wszystkie ww. elementy zagospodarowania terenu, tj. utwardzenie, miejsca postojowe, przyłącza oraz wiata wykonano zgodnie z ustawą - Prawo Budowlane, sztuką budowlaną, protokołem ZUD oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2018 r.
Organ odwoławczy, po przytoczeniu brzmienia art. 71 p.b. i omówieniu instytucji w tym przepisie uregulowanych, wskazał, że w rozpatrywanej sprawie Starosta [...] prawidłowo ustaliły, że zamierzona zmiana sposobu użytkowania kwalifikuje przewidywane prace do obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, konsekwencja czego było wniesienie sprzeciwu
Zdaniem organu odwoławczego art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie obejmuje swoją dyspozycją wiaty o funkcji myjni samochodowej. W przedmiotowej sprawie planowana funkcja w postaci myjni samochodowej miałaby wpływ na środowisko naturalne, a taka inwestycja jest objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę tj. z uwagi na charakter inwestycji na etapie eksploatacji powstawać będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego (np. zmywane z pojazdów substancje ropopochodne), wobec czego wymagane będzie uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Jednocześnie każda myjnia samochodowa powinna być wyposażona w urządzenia do oczyszczania ścieków, np. osadnik z separatorem.
Jednocześnie w przypadku emisji zbyt dużego hałasu może zajść konieczność uzyskania decyzji administracyjnej o dopuszczalnych poziomach hałasu. Zatem planowana inwestycja nie podlega procedurze zgłoszenia, lecz objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Ponadto zdaniem organu odwoławczego z analizy części opisowej załączonego do zgłoszenia projektu wynika, że zamierzenie inwestycyjne obejmuje poza wskazaną w zgłoszeniu myjnię samochodową, budynek usługowy. Niniejszy element (budynek usługowy) nie znalazł się w zgłoszeniu, ani nie został wyłączony do odrębnego opracowania.
Zdaniem organu odwoławczego słusznie Starosta zauważył, że badając relację pomiędzy datą zgłoszenia ([...] września 2018 r.), a dokonaną zmianą ([...] lipca 2018 r.) należy uznać, że roboty budowlane na działce numer ewidencyjny [...] przy ulicy W. zostały już wykonane, co potwierdza protokół z kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Niniejszy protokół PINB z dnia [...] lipca 2018 r. relacjonuje wprost "na działce numer ewidencyjny [...] przy ulicy W. wybudowano budowle o konstrukcji stalowej z zadaszeniem wspartym na sześciu stalowych słupach stanowiąca myjnię samochodową samoobsługową". Zatem w dacie złożenia zgłoszenia o zmianę dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu inwestor dokonał już samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 71 ust. 7 p.b. zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części po dokonaniu zmian w obiekcie jest traktowane jako zgłoszenie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części i nie wywołuje skutków prawnych przypisanych zgłoszeniu zgodnemu z prawem. W takiej sytuacji stosuje się przepisy art. 71a p.b., do zastosowania których właściwe są organy nadzoru budowlanego. Zdaniem organu odwoławczego wykonanie przedmiotowych robót budowlanych powinno zostać przeprowadzone w ramach procedury legalizacyjnej (art. 71a p.b.)
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. S. i V. G., wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że cytowany przez Starostę [...] i Wojewodę [...] protokół z kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2018 został sporządzony z naruszeniem prawa. W dniu [...] lipca 2018, nieznane i niezapowiedziane osoby, pod nieobecność inwestora, kierownika budowy lub robót, wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych lub przywołanego pełnoletniego świadka dokonały wtargnięcia na nieruchomość Inwestora położoną w K. przy ul. W. działka ew. nr [...]. Na podstawie przeprowadzonej z naruszeniem art. 81a ust.2 i 3 p.b. "kontroli" w dniu [...] lipca 2018 w obiegu prawnym pojawia się protokół nr [...], z którego wynika, że na przedmiotowej nieruchomości wybudowano budowlę o konstrukcji stalowej z zadaszeniem wspartym na słupach stalowych stanowiących trzystanowiskowa myjnie samochodowa. Protokół ten, z naruszeniem art. 7b i art. 9 k.p.a. został przekazany Staroście [...], jako akta sprawy stanowiące podstawę do wniesienia sprzeciwu przez Starostę [...] do Zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania. Dopiero w dniu [...] września 2018 PINB w [...] działając na podstawie art. 81 ust. 4 p.b. zawiadamia skarżących o przeprowadzeniu kontroli w dniu [...] października.2018.
W tym samym dniu 8 października 2018 Starosta [...] decyzją wnosi sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania istniejącej wiaty o konstrukcji stalowej na myjnię samochodowa bezdotykowa samoobsługową. W dniu [...] października 2018 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadza zapowiedzianą kontrolę w obecności inwestorów , cyt. "podczas której stwierdzono, że na nieogrodzonej działce wybudowano wiatę na utwardzonym terenie z urządzeniami do mycia samochodów. Urządzenia nie są użytkowane".
Zdaniem skarżących PINB w [...] w tej samej sprawie wydaje dwa sprzeczne protokoły kontroli, przy czym pierwszy - fałszywy i sporządzony z naruszeniem prawa (art. 81a ust. 2 i 3 p.b.) wprowadza do obiegu prawnego. Drugi protokół, sporządzony z zachowaniem art. 81a ust.2 i 3 p.b. nie znajduje się w aktach sprawy pomimo że - jak pisze Wojewoda [...] przywołując art. 138 k.p.a.- organ odwoławczy nie ogranicza się tylko do kontroli zaskarżonej decyzji, lecz zobowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie. W trakcie rozstrzygania sprawy Starosta [...] powinien znać protokół kontroli z dnia [...] października 2018 (w sposób analogiczny jak zapoznał się z protokołem pierwszej "kontroli" z dnia [...] lipca 2018).
Zdaniem skarżących zmiana zapisów w protokole kontroli PINB w [...] ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygania sprawy, dlatego decyzje organów obu instancji winny być uchylone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Wojewoda [...] wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2018 r., nr [...], wnoszącej sprzeciw do zgłoszenia dotyczącego zmiany sposobu użytkowania istniejącej wiaty o konstrukcji stalowej położonej w K. przy ulicy W. na działce numer ewidencyjny [...] z obrębu [...], na myjnię samochodową bezdotykową samoobsługową.
Podnieść należy, że zgodnie z art. 71 ust. 1 p.b. przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. W myśl zaś art. 71 ust. 2 ww. ustawy, zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi.
Zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części sprowadza się głównie do potrzeby ustalenia, czy i w jakim stopniu podjęcie lub zaniechanie w obiekcie budowlanym (lub jego części) działalności, związanej z jego użytkowaniem, wpływa na zmianę wymagań stawianych obiektowi (lub jego części), związanych głównie z bezpieczeństwem jego dalszego użytkowania.
Zgłoszenia, o którym mowa w art. 71 ust. 1 p.b. należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia (art. 71 ust. 4 p.b.).
Organ administracji publicznej ma kompetencję do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw do zamiaru zmiany sposobu użytkowania określonego w zgłoszeniu (art. 71 ust. 5 p.b.). Wniesienie sprzeciwu oznacza brak zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej na przystąpienie przez inwestora do realizacji zamierzonej inwestycji. Sprzeciw jest rozstrzygnięciem sprawy co do jej istoty i dlatego powinien być wyrażony w formie decyzji administracyjnej. Wniesienie odwołania od decyzji o sprzeciwie powoduje, że zostaje uruchomiony tryb rozpoznania sprawy przez organ II instancji, w którym mają zastosowanie przepisy Kodeksu postepowania , wobec braku odrębnych przepisów procesowych w tym zakresie w Prawie budowlanym.
Przepisy prawa przewidują dwa odrębne obligatoryjne powody sprzeciwu. Pierwszym, zgodnie z art. 71 ust. 3 p.b. jest niedopełnienie przez inwestora we właściwym terminie obowiązku uzupełnienia brakujących dokumentów, mimo wezwania go do tego przez organ postanowieniem. Drugim rodzajem sprzeciwu jest, zgodnie z art. 71 ust. 5 p.b., stwierdzenie przez organ administracji architektoniczno - budowlanej, że realizacja zamierzenia inwestycyjnego na podstawie zgłoszenia nie jest dopuszczalna z powodów merytorycznych.
W myśl art. art. 71 ust. 5 pkt 1 p.b. organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd (vide: wyrok NSA z dnia 25 lutego 2016 r. sygn. akt II OSK 1581/14, cbois), że dokonując wykładni przepisów zawartych w art. 71 Prawa budowlanego należy dojść do wniosku, że zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego może także polegać na wykonaniu robót budowlanych. Jeżeli w tym zakresie takie roboty objęte są obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, w trybie art. 71 ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego powinien zostać wniesiony sprzeciw, a inwestor powinien na zasadach ogólnych (art. 28 ust. 1 p.b.) wystąpić z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu słusznie organy uznały, że zamierzona zmiana sposobu użytkowania kwalifikuje przewidywane prace do obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący w odwołaniu wskazuje, że sporny obiekt to wiata stanowiąca zadaszenie dwóch miejsc postojowych, wykonana na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b. W myśl tego przepisu pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m powierzchni działki. Na omawianej działce brak jest usytuowanego budynku mieszkalnego (dotychczas usytuowany został rozebrany), znajduje się na niej budynek usługowy, ponadto w świetle zgłoszenia skarżących przeznaczona jest do prowadzenia działalności usługowej usługi, tym samym nie stanowi wiaty o której mowa w art. art. 29 ust. 1 pkt 2c p.b. Ze względu na powierzchnię zabudowy - 49 m2 – obiekt nie spełnia także przesłanek wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 2 p.b., w myśl którego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 35 m2.
Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że w przedmiotowej sprawie planowana funkcja w postaci myjni samochodowej miałaby wpływ na środowisko naturalne, a taka inwestycja jest objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę tj. z uwagi na charakter inwestycji na etapie eksploatacji powstawać będą ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego. Ponadto w przypadku emisji zbyt dużego hałasu może zajść konieczność uzyskania decyzji administracyjnej o dopuszczalnych poziomach hałasu. Zatem słusznie organy przyjęły, że planowana inwestycja nie podlega procedurze zgłoszenia, lecz objęta jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę.
Jednakże przede wszystkim podkreślić należy, że w myśl art. 71 ust. 7 p.b. zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części po dokonaniu zmian w obiekcie jest traktowane jako zgłoszenie samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części i nie wywołuje skutków prawnych przypisanych zgłoszeniu zgodnemu z prawem. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy zgłoszenie sposobu użytkowania nastąpiło w dniu [...] września 2018 r.), jednakże z protokołu kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z oględzin w dniu [...] lipca 2018 r., że w dacie złożenia zgłoszenia o zmianę dotychczasowego sposobu użytkowania obiektu inwestor dokonał już samowolnej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego. W trackie oględzin ustalono, że na działce numer ewidencyjny [...] przy ulicy W. wybudowano budowlę o konstrukcji stalowej z zadaszeniem wspartym na sześciu stalowych słupach stanowiąca myjnię samochodową samoobsługową. Pod zadaszeniem z blachy stalowej znajdują się dwa stanowiska z zainstalowanym modułem służącym do mycia pojazdów. Teren wokół obiektu utwardzony jest kostką betonową.
W świetle tych ustaleń organ prawidłowo uznał, że że roboty budowlane na działce numer ewidencyjny [...] przy ulicy W. zostały już wykonane, a tym samym zgłoszenie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego nastąpiło po dokonaniu zmian w obiekcie i nie wywołuje skutków prawnych W takiej sytuacji stosuje się przepis art. 71a p.b., w myśl którego wykonanie przedmiotowych robót budowlanych powinno zostać przeprowadzone w ramach procedury legalizacyjnej.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze, podnieść należy, że koncentrują się one na wadliwości kontroli przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] w dniu [...] lipca 2018 r. poprzez naruszenie art. 81a ust. 2 i 3 p.b.
W myśl art. 81a p.b. organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia mają prawo wstępu do obiektu budowlanego, na teren budowy oraz zakładu pracy (ust. 1 tego przepisu). Czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego, przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku (ust. 2). W przypadku kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą, w razie nieobecności osób, o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach, czynności kontrolne mogą być dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka (ust. 3). Przepis art. 81a p.b., regulujący dokonywanie czynności kontrolnych, stanowi lex specialis w stosunku do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie zawiadamiania o kontroli. Oznacza to, że do prowadzonego w oparciu o ten przepis postępowania kontrolnego, nie mają zastosowania przepisy Kodeksu dotyczące zawiadomienia o terminie kontroli (art. 79 k.p.a.). Co więcej, w przypadku, gdy celem tych czynności jest ustalenie, czy obiekt jest użytkowany bez uzyskania pozwolenia właściwego organu, uprzedzenie inwestora o terminie kontroli byłoby niezasadne, dawałoby mu bowiem możliwość odpowiedniego przygotowania obiektu na czas kontroli. Podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż organy nadzoru budowlanego mają kompetencje do przeprowadzania kontroli ad hoc bez uprzedzania kontrolowanych o zamiarze przeprowadzenia czynności kontrolnych. Ustawodawca celowo nadał organom nadzoru budowlanego uprawnienia do zwalczania samowoli użytkowej. Organy tzw. policji budowlanej, realizując uprawnienia władcze, czynią to niewątpliwie w interesie publicznoprawnym - w celu zapewnienia bezpieczeństwa publicznego oraz ochrony wartości deklarowanych w prawie budowlanym. Na podstawie ust. 4 art. 81 organy nadzoru budowlanego posiadają uprawnienia do przeprowadzania kontroli, potwierdzonych odpowiednimi ustaleniami w protokołach z tych kontroli. Protokolarne ustalenia dokonane w toku czynności kontrolnych stanowią materiał dowodowy, w rozumieniu przepisów Działu II rozdziału 4 k.p.a., w postępowaniach administracyjnych prowadzonych w sprawach regulowanych przepisami ustawy Prawo budowlane i są podstawą do wydawania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego (zob. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1939/09; z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II OSK 458/10).
W niniejszej sprawie w aktach administracyjnych brak dokumentów potwierdzających, że inwestorzy zostali o czynnościach kontrolnych powiadomieni. Jednakże zdaniem Sądu nawet uchybienie polegające na braku podczas kontroli inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych, nie może podważyć mocy zgromadzonych w sprawie dokumentów. Szczególnie załączona do protokołu dokumentacja fotograficzna potwierdza, że dniu [...] lipca 2018 r., na działce numer ewidencyjny [...] przy ulicy W. stwierdzono usytuowanie budowli o konstrukcji stalowej z zadaszeniem wspartym na sześciu stalowych słupach, pod którym się dwa stanowiska z zainstalowanym modułem służącym do mycia pojazdów, stanowiącą, jak słusznie organy przyjęły, myjnię samochodową samoobsługową. Skarżący poza kwestionowaniem trybu przeprowadzenia kontroli obiektu, nie przedstawił żadnej argumentacji, wskazującej na inny kształt omawianego obiektu, inną funkcję czy też brak takiego obiektu na omawianej działce. To, że podczas innej kontroli tą samą inwestycję określono jako "wiata na utwardzonym terenie z urządzeniami do mycia samochodów", w świetle załączonej dokumentacji fotograficznej nie neguje charakteru i funkcji obiektu, a przede wszystkim faktu przeprowadzenia robót budowlanych przez datą zgłoszenia.
Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a, jako że nie miała usprawiedliwionych podstaw.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło