VII SA/Wa 607/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Bożena Wiech – Baranowska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 października 2014 r. sprawy ze skargi M. H. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego skargę oddala Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu zażalenia M. H. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] , odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2008 r., znak [...] , utrzymał w mocy to postanowienie. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Decyzją z dnia [...] lipca 2008 r., znak [...] Prezydent Miasta R. zatwierdził projekt budowlany i udzielił Gminie Miasto R. pozwolenia na budowę na inwestycji pn.: "Budowa ulicy P. wraz z niezbędnymi obiektami towarzyszącymi" na działkach nr [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] , [...] i [...] obr. [...][...] Miasto R.. Po rozpoznaniu wniosku M. H. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., znak [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M.H. decyzją z dnia [...] września 2013 r. znak [...] uchylił ww. decyzję Wojewody [...] i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Powodem uchylenia decyzji było wydanie przez Wojewodę [...] zaskarżonego rozstrzygnięcia bez podstawy prawnej, gdyż obowiązujące obecnie przepisy nie przewidują formy decyzji dla odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego. Treść artykułu 157 § 3 k.p.a. została na mocy przepisów art. 1 pkt 22a ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18 z późn. zm.) zmieniona i stosownie do aktualnych regulacji ww. przepisu gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W wyniku powyższego rozstrzygnięcia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] października 2013 r., znak: [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że prawidłowość decyzji ww. Prezydenta Miasta R. była już przez niego badana w trybie art. 156 § 1 k.p.a. – w postępowaniu nieważnościowym. Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., znak: [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia jej nieważności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] uchylił tę decyzję w całości i orzekł, że decyzja Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2008 r., znak [...] została wydana z naruszeniem prawa, jednak nie orzekł jej nieważności, albowiem wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony po upływie 14 dni od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, a inwestor rozpoczął budowę drogi. W ocenie organu, ponowna weryfikacja w tym samym trybie byłaby dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., to jest dotyczyłaby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Organ wskazał, że zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W wyniku rozpoznania zażalenie M. H. na ww. postanowienie organu pierwszej instancji, zapadło opisane na wstępie postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu organ przywołał treść art. 61a § 1 k.p.a. i wskazał, że zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przeprowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest możliwe tylko w przypadku, gdy wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych i podmiotowych. O niedopuszczalności wszczęcia postępowania z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych orzeka się na podstawie art. 61a § 1 k.p.a. Natomiast wszczęcie postępowania w sprawie, rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Prawidłowość decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2008 r. była już badana zarówno przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jak i przez Wojewodę [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w tym przedmiocie decyzję ostateczną z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], weryfikującą w trybie nieważnościowym decyzję Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2008 r., której ponownej weryfikacji (również w trybie nieważnościowym) domaga się M. H.. Ponowne badanie decyzji w tym samym trybie jest niedopuszczalne z uwagi na to, że rozstrzygnięcie takie dotknięte byłoby wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., czyli dotyczyłoby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Ponadto organ podkreślił, że decyzją z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2010 r., znak: [...], odmawiającą wszczęcia, na wniosek M. H., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2008 r., Nr: [...], znak: [...], z uwagi na fakt, że wniosek M. H. dotyczył sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Prawomocnym wyrokiem z dnia 16 listopada 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1154/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2010 r., podzielając stanowisko organu co do niedopuszczalności ponownego rozpoznania sprawy w tym samym trybie. Skargę do tutejszego Sądu na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2014 r. wniosła w dniu 28 lutego 2014 r. M.H., dochodząc jej uchylenia. Wskazała, że postanowienie to jest dla niej rażąco niesprawiedliwe i krzywdzące, albowiem organ administracji wydał decyzję o lokalizacji drogi przez środek jej nieruchomości, pozbawiając ją własności. Podniosła, że od początku była pozbawiona statusu strony w postępowaniu i nie mogła składać odwołań w ustawowym terminie, po uchyleniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie otrzymała stanowiska organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, że zarzuty skarżącej, dotyczące decyzji lokalizacyjnej, ustalającej przebieg spornej inwestycji, a w szczególności uwagi w zakresie wyznaczenia trasy spornej drogi przez działki należące do skarżącej oraz pozbawienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu lokalizacyjnym, nie mogły podlegać ocenie w niniejszym postępowaniu, bowiem dotyczą innego postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji celu publicznego, które jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, odrębnym od postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę, prowadzonym przez inny organ, na podstawie innych uregulowań - inny jest również jego przedmiot. Tym samym zarzut skarżącej, wniesiony w tym zakresie, pozostaje – w ocenie organu – bez wpływu na zaskarżone postanowienie. Natomiast odnosząc się do zarzutu skarżącej dotyczącego "nieotrzymania" postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] października 2013 r., znak: [...], organ wskazał, że jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, ww. postanowienie odebrał W. H. - syn M. H.. Stosownie do art. 43 k.p.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. O doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy zawiadamia się adresata, umieszczając zawiadomienie w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy to nie jest możliwe, w drzwiach mieszkania. Tym samy zarzut skarżącej, wniesiony w tym zakresie, należy uznać za bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa. W sprawie doszło do odmowy wszczęcia postępowania nieważnościowego, dotyczącego wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zdaniem Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania nieważnościowego objętego wnioskiem skarżącej. Zostały one prawidłowo wskazane i omówione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Art. 61a § 1 k.p.a. stanowi – gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przez inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 61a § 1 k.p.a., należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygnięcie lub gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym (tak: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrok w sprawie VII SA/Wa 65/14 z dnia 14 kwietnia 2014 r.; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, wyrok w sprawie II SA/Ke 709/13 z dnia 10 października 2013 r.). Sąd stwierdza, że wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności został już rozpoznany i w sprawie tej zapadła ostateczna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r., znak: [...], którą organ stwierdził wydanie decyzji przez Prezydenta Miasta R. z naruszeniem prawa, ale nie stwierdził jej nieważności z powodu złożenia wniosku o stwierdzenie jej nieważności po upływie 14 dni od dnia, w którym stała się ona ostateczna, a inwestor rozpoczął budowę drogi. Co więcej, skarżąca złożyła kolejny wniosek o wszczęcie postępowania nieważnościowego, zakończony wydaniem przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z dnia [...] marca 2010 r., znak: [...], odmawiającej wszczęcia postępowania z uwagi na fakt, że wniosek dotyczył sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Decyzja ta zapadła przed wprowadzeniem do kodeksu postępowania administracyjnego art. 61a, co obligowało organ do wydania rozstrzygnięcia w formie decyzji. Gdyby organ przystąpił do merytorycznej weryfikacji kolejnego wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji pozwolenia na budowę i wydał decyzję, byłaby ona obciążona wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. – dotyczyłaby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W tej sytuacji organ słusznie stwierdził, że zachodzi inna uzasadniona przyczyna, dla której postępowanie nie może być wszczęte. Powtórzmy - sprawa została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną i ponowne jej rozpoznanie jest niedopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, kierując się powyższą argumentacją, orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270).