VII SA/Wa 612/13
WyrokWSA w Warszawie2013-09-19
Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Mirosława Kowalska, Renata Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie punktu przedszkolnego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, wymagającą zgłoszenia właściwemu organowi?Ratio decidendi
Prowadzenie punktu przedszkolnego w budynku mieszkalnym jednorodzinnym stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego w rozumieniu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ wiąże się ze zmianą warunków bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotnego, higieniczno-sanitarnego oraz układu obciążeń. W przypadku niewykonania obowiązku zgłoszenia lub dalszego użytkowania obiektu pomimo wstrzymania, organ nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania.Stan faktyczny
Organ nadzoru budowlanego nakazał przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego, który był wykorzystywany na potrzeby przedszkola. Organy ustaliły, że w budynku prowadzona jest działalność związana z opieką nad dziećmi, co stanowi zmianę sposobu użytkowania. Mimo postanowienia o wstrzymaniu użytkowania i nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów, właściciele nie wykonali tych poleceń. Skarżący zarzucili m.in. błędną wykładnię przepisów materialnych i naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę jako bezzasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Renata Nawrot, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2013r. sprawy ze skargi A. M. U. i K. G. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) stycznia 2013r. nr (...) w przedmiocie nakazu przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] działając na podstawie art. 71 a ust. 4 w związku z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane nakazał A. U. i K. G. (współwłaścicielom budynku) przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. C. w W., obecnie wykorzystywanego na potrzeby przedszkola.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ wskazał, że w wyniku przeprowadzonych oględzin w dniu [...] lutego 2012 r. ustalono, iż w budynku mieszkalnym jednorodzinnym przy ul. C. w W. prowadzona jest działalność związana z opieką nad dziećmi. Stwierdzono, iż w budynku przebywa ok. 20 dzieci zajmujących parter budynku. Na pierwszym piętrze znajduje się ogrzewane pomieszczenie zajmowane przez najemcę, którego wystrój świadczy o jego wykorzystywaniu podczas opieki nad dziećmi. Pomieszczenie na drugim piętrze jest puste i nieogrzewane. Ponadto, stwierdzono zmianę sposobu użytkowania pomieszczeń gospodarczych usytuowanych na poziomie -1, użytkowanych na cele mieszkalne. Organ stwierdził zatem, że przedmiotowy budynek został zaadaptowany na potrzeby przedszkola.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wstrzymał użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz pomieszczeń gospodarczych w poziomie -1 użytkowanych na cele mieszkalne oraz nałożył na współwłaścicieli budynku A. U. i K. G. obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.
W wyniku dokonanych w dniu [...] kwietnia 2012 r. oględzin stwierdzono, że na terenie nieruchomości przywrócono poprzedni sposób użytkowania pomieszczeń gospodarczych na poziomie -1 w ww. budynku. W wyniku przeprowadzonych czynności kontrolnych w dniu [...] maja 2012 r. stwierdzono, iż budynek nie nosi oznak użytkowania na cele przedszkola.
Z tego względu, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. Nr [...] umorzył postępowanie prowadzone w sprawie zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku rozpatrzenia odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
Rozpatrując sprawę ponownie w dniu [...] października 2012 r. przedstawiciel organu I instancji dokonał oględzin przedmiotowego budynku, w wyniku których stwierdzono, że w dniu kontroli parter budynku użytkowany jest na cele związane z opieką nad dziećmi. W pozostałych pomieszczeniach budynku w dniu kontroli nie przebywały dzieci, jednak stwierdzono umiejscowienie w nich elementów wyposażenia przedszkolnego (np. dziecięce szafki, stoliki, krzesełka, nowe umywalki dostosowane do wysokości dzieci). Organ stwierdził zatem, iż fakt nieprzebywania dzieci w trakcie oględzin na drugiej i trzeciej kondygnacji budynku nie może jednoznacznie świadczyć, iż ww. kondygnacje nie są użytkowane na cele przedszkolne.
Organ wskazał, że zgodnie z dyspozycją § 3 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania (Dz. U. z 2010r., Nr 161, poz. 1080 z późn. zm.) dopuszcza się prowadzenie zajęć w ramach punktu lub zespołu w lokalu znajdującym się w budynku lub jego części, innych niż określone w ust. 1, jeżeli lokal znajduje się na parterze budynku wykonanego z elementów co najmniej nierozprzestrzeniających ognia. Z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż działalność polegająca na prowadzeniu opieki nad dziećmi nie jest prowadzona jedynie na jednej kondygnacji budynku.
Organ powiatowy podkreślił, że do dnia wydania decyzji z dnia [...] listopada 2012 r. współwłaściciele nieruchomości przy ul. C. w W. nie przedłożyli dokumentacji wymaganej postanowieniem organu z dnia [...] marca 2012 r. Nr [...].
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania od powyższej decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) zwanej dalej k.p.a. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 roku nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, w tym protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...].08.2012 r. i w dniu [...].10.2012 r. jednoznacznie wynika, iż w budynku mieszkalnym przy ul. C. w W. prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na sprawowaniu opieki nad dziećmi, w formie punktu przedszkolnego. Ustalenia takie potwierdza materiał zdjęciowy dołączony do protokołów kontroli. Ponadto w aktach sprawy znajduje się protokół z przyjęcia ustnie złożonych wyjaśnień w dniu [...].08.2012 r. przez współwłaściciela nieruchomości A. U. z których wynika, że obecnie budynek przy ul. C. wynajmowany jest A. W. oraz, że w budynku prowadzona jest działalność związana z opieką nad dziećmi (na parterze budynku). Organ zaznaczył, że powyższe oświadczenie współwłaściciela nieruchomości w sposób jednoznaczny wskazuje, iż w przedmiotowym budynku doszło do zmiany sposobu użytkowania. Ponadto, w aktach sprawy znajduje się umowa najmu przedmiotowego budynku mieszkalnego zawarta dniu [...].03.2009 r. miedzy Panią A. W. reprezentującą firmę T. – najemcą, a Panem A. U. oraz Panią K. G. - wynajmującymi.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w pismach znajdujących się w aktach sprawy, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do zmiany sposobu użytkowania, gdyż opieka nad dziećmi prowadzona jest wyłącznie na parterze budynku, a najemca przedstawił dokumenty potwierdzające spełnienie wymagań higieniczno-sanitarnych oraz bezpieczeństwa przeciwpożarowego, a tym samym nie zachodzi konieczność zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania, organ wskazał, iż uregulowania zawarte w obowiązującym poprzednio rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 stycznia 2008 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania uchylonego rozporządzeniem MEN z 27 maja 2009 r. w sprawie jw. nie stanowią jedynych ograniczeń, jakie obowiązujące przepisy prawa przewidują dla osób zainteresowanych w tym względzie.
Organ stwierdził, że podjęcie działalności, polegającej na świadczeniu opieki nad dziećmi, czy to w ramach punktu, zespołu przedszkolnego lub przedszkola, wymaga dokonania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu, jeśli spełniona zostanie przesłanka zawarta w art. 71 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Uruchomienie przedszkola w obiekcie mieszkalnym wymusza potrzebę dostosowania zmienionej funkcji pomieszczeń do wymagań przepisów przeciwpożarowych, bezpieczeństwa pracy w związku z powołaniem nowych miejsc pracy oraz w zakresie sanitarnohigienicznym przez dostosowanie instalacji i dostaw mediów, wywołuje tym samym inne niż dotychczas obciążenia na konstrukcję budynku. Organ wskazał, że wszelkie uzgodnienia i opinie, które są niezbędne ze względu na rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 stycznia 2008 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania uchylonego rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 27 maja 2009 r. w sprawie są dokumentami, o których mowa w art. 71 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane i nie zastępują konieczności dokonania zmiany sposobu użytkowania.
Organ odwoławczy wskazał, że z przeprowadzonych w dniu [...].08.2012 r. i w dniu [...].10.2012 r. oględzin jednoznacznie wynika, iż w budynku mieszkalnym przy ul. C. w W. prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na sprawowaniu opieki nad dziećmi, w formie punktu przedszkolnego, pomimo wstrzymania użytkowania budynku stosownym postanowieniem. Powyższe ustalenia w sposób jednoznaczny wykazują, iż właściciele przedmiotowego budynku mieszkalnego nie zaprzestali użytkowania budynku na cele przedszkolne, pomimo takiego obowiązku nałożonego postanowieniem organu. Organ zaznaczył, że w związku niewykonaniem w terminie obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów oraz użytkowaniem obiektu budowlanego pomimo jego wstrzymania zobligowany był do nałożenia w drodze decyzji, obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli A. U. oraz K. G. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o uchylenie postanowienia PINB [...] z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] z uwagi na fakt, że w dniu [...] lutego 2012 r. przywrócony został poprzedni stan użytkowania przedmiotowego budynku na poziomie -1, co wskazane było pismem z dnia [...] kwietnia 2012 r. oraz potwierdzone oględzinami przedmiotowej nieruchomości w dniach [...] kwietnia 2012 r., [...] sierpnia 2012 r., [...] października 2012 r. i [...] lutego 2013r.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili :
1. Obrazę przepisów prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 71 ustawy Prawo budowlane, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż w budynku przy ulicy C. w W. doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku, podczas gdy ustalony stan faktyczny nie dawał podstaw do stwierdzenia, iż w przedmiotowym budynku lub jego części podjęta została działalność zmieniająca, w szczególności warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotnego, higieniczno-sanitarnego, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń,
2. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na kształt orzeczenia, tj. niewłaściwe zastosowanie art. 28 kpa, poprzez uznanie za stronę postępowania o zmianę sposobu użytkowania budynku właścicieli nieruchomości sąsiednich, podczas gdy nie legitymowali się oni interesem prawnym w sprawie,
3. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na kształt orzeczenia tj. niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 kpa, poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
4. Obrazę przepisów postępowania mającą wpływ na kształt orzeczenia, tj. niewłaściwe zastosowanie art. 107 § 3 kpa, poprzez niewskazanie podstawy prawnej decyzji w szczególności stwierdzenie, iż w budynku przy ulicy C. w W. doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku bez wskazania podstawy prawnej takiego przyjęcia,
5. Obrazę przepisów postępowania mająca wpływ na kształt orzeczenia, tj. niewłaściwe zastosowanie art. 7 kpa, poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwie ustalony stan faktyczny,
6. Obrazę przepisów postępowania, tj. art. 105 § 2 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 kpa, poprzez nieumorzenie postępowania prowadzonego w zakresie wskazanym w postanowieniu [...] z dnia [...] marca 2012 roku, co stanowiło podstawę wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania z dnia [...] listopada 2012 roku, podczas gdy złożone do akt sprawy oświadczenie właściciela z dnia [...] kwietnia 2012 roku oraz oględziny z dnia [...] sierpnia 2012 roku oraz [...] października 2012 roku potwierdziły, iż budynek przy ulicy C. w W. nie jest użytkowany na poziomie - 1 oraz na 1 i 2 piętrze.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Sąd administracyjny, stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 ze zm.) kontroluje zaskarżoną decyzję pod względem zgodności z prawem i może ją uchylić w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Kontrolując we wskazanym zakresie zaskarżoną decyzję Sąd uznał, iż odpowiada ona prawu, a zatem skarga podlega oddaleniu.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], którą organ nakazał współwłaścicielom budynku przywrócenie do poprzedniego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego przy ul. C. w W. obecnie wykorzystywanego na potrzeby przedszkola.
Podstawę materialnoprawną kontrolowanej decyzji stanowi przepis art. 71a ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Stosownie do jego treści w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, właściwy organ, w drodze decyzji, nakazuje przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Wskazać należy, że stosownie do przepisu art. 71 ust. 2 Prawa budowlanego zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Zgodnie zaś z ust. 4 art. 71 Prawa budowlanego zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dopełnić przed dokonaniem zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, właściwy organ, nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia zgłoszenia.
W rozpatrywanym przypadku organ nadzoru budowlanego ustalił, iż budynek mieszkalny usytuowany na terenie posesji przy ul. C. w W. został samowolnie zaadaptowany z funkcji mieszkalnej na punkt przedszkolny. Tego rodzaju zmiana w sposobie użytkowania obiektu budowlanego, jest zmianą, która, jak słusznie stwierdziły organy wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Zgodnie z art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy-Prawo budowlane przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności: podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Użyte w powołanym artykule sformułowanie, iż przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się "w szczególności" wskazuje, że przepis ten nie zawiera wyczerpującego katalogu przesłanek świadczących o zmianie sposobu użytkowania, a więc ze zmianą sposobu użytkowania będziemy mieli do czynienia także w innych, nie wymienionych w tym przepisie sytuacjach.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż bezspornym w sprawie jest, że obiekt budowlany zrealizowany został jako budynek mieszkalny jednorodzinny natomiast użytkowany jest na cele związane z opieką nad dziećmi, tj. punkt przedszkolny. Przeprowadzone przez organ powiatowy oględziny przedmiotowego budynku w dniu 2 października 2012 r. bezsprzecznie potwierdzają, iż w budynku prowadzona jest działalność związana z opieką nad dziećmi. W dniu kontroli stwierdzono bowiem, że parter użytkowany jest na cele związane z opieką nad dziećmi. W pozostałych pomieszczeniach budynku, stwierdzono umiejscowienie elementów wyposażenia przedszkolnego tj. dziecięcych szafek, stolików, krzesełek czy nowych umywalek dostosowanych do wysokości dzieci, co świadczy, iż są one użytkowane na cele przedszkolne. Fakt nie przebywania w budynku dzieci w dniu kontroli na drugiej i trzeciej kondygnacji budynku nie oznacza, iż kondygnacje te nie są użytkowane na cele przedszkolne. Zarówno ich wyposażenie, wystrój wnętrza, jak i wykonane prace polegające m.in. na montażu nowych umywalek dostosowanych do wysokości dzieci świadczą o wykorzystywaniu pomieszczeń na cele przedszkolne.
Prawidłowo zatem organy uznały, że taka zmiana wyczerpuje znamiona przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Bez wątpienia prowadzi ona bowiem do zmian bezpieczeństwa pożarowego oraz bezpieczeństwa pracy w związku z powołaniem nowych miejsc pracy oraz w zakresie higieniczno-sanitarnym przez dostosowanie instalacji i dostaw mediów, wywołując tym samym inne niż dotychczas obciążenia na konstrukcję budynku.
Podkreślić należy, że podjęcie działalności polegającej na prowadzeniu zajęć w ramach punktu lub zespołu przedszkolnego w obiekcie budowlanym, o dotychczasowym przeznaczeniu mieszkalnym, wymusza potrzebę dostosowania zmienionej funkcji pomieszczeń do wymagań przepisów przeciwpożarowych, bezpieczeństwa pracy w kontekście przepisów Kodeksu pracy w odniesieniu do stworzenia odpowiednich warunków w związku z powołaniem nowych miejsc pracy, w zakresie warunków sanitarnohigienicznych - wymaga dostosowania instalacji i dostaw mediów. Nowa funkcja obiektu wywołuje inne niż dotychczas obciążenia na konstrukcję budynku.
Bez znaczenia dla sprawy jest natomiast, czy działalność związana ze sprawowaniem opieki nad dziećmi prowadzona jest tylko na parterze budynku, czy też również na drugiej i trzeciej kondygnacji budynku. Nawet gdyby działalność związana ze sprawowaniem opieki nad dziećmi prowadzona była tylko na parterze budynku, to i tak wymagane było uzyskanie zgody na zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego i konieczność dostosowania budynku do rodzaju prowadzonej działalności, tj. punktu przedszkolnego. O ile bowiem w przypadku zlokalizowania punktu lub zespołu przedszkolnego w obiektach użyteczności publicznej nie zachodzi zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego, to brak jest uzasadnienia dla objęcia kategorii mieszkań znajdujących się na pierwszej kondygnacji nadziemnej budynków mieszkalnych wyłączeniem z obowiązku dokonania zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania.
Sąd podziela stanowisko organów, że podjęcie w budynku mieszkalnym działalności związanej z opieką nad dziećmi polegającej na prowadzeniu punktu lub zespołu przedszkolnego stanowi zmianę sposobu użytkowania obiektu w rozumieniu przepisu art. 71 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, bowiem w sposób oczywisty wiąże się ze zmianą warunków bezpieczeństwa pożarowego, pracy, zdrowotnego, higieniczno-sanitarnego, układu obciążeń. Użytkowanie obiektu z przeznaczeniem na przedszkole może naruszać prawnie chronione interesy właścicieli nieruchomości sąsiednich, w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Może też kolidować z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2006 r., w sprawie II OSK 1064/05, LEX nr 320885).
Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części powoduje, że organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest wydać postanowienie nakładające na osobę, która dokonała takiej zmiany obowiązek zaprzestania użytkowania obiektu budowlanego lub jego części oraz przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów wymaganych przy legalnej zmianie sposobu użytkowania (art. 71a ust. 1 Prawa budowlanego). Po upływie wyznaczonego terminu lub też na wniosek zobowiązanego, organ nadzoru budowlanego musi dokonać sprawdzenia wykonania nałożonych obowiązków. Jeżeli zostały one wykonane, wówczas jest ustalona opłata legalizacyjna, analogiczna jak w przypadku nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Niewykonanie w terminie obowiązków, w tym również niepodporządkowanie się nakazowi wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, a także dokonanie zmiany sposobu użytkowania, pomimo wniesienia przez właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej sprzeciwy do zgłoszenia, oznacza obowiązek organu nadzoru budowlanego wydania decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części (art. 71a ust. 4 Prawa budowlanego).
W niniejszej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] działając na podstawie art. 71a ust. 1 wstrzymał użytkowanie budynku mieszkalnego przy ul. C. w W. zaadaptowanego samowolnie na potrzeby punktu przedszkolnego oraz pomieszczeń gospodarczych w poziomie -1 użytkowanych na cele mieszkalne oraz nałożył na współwłaścicieli A. U. i K. G. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, w terminie dwóch miesięcy od daty otrzymania postanowienia, tj. do dnia [...] czerwca 2012 r. Podczas wizji przeprowadzonej na przedmiotowej nieruchomości w dniu [...] sierpnia 2012 r. i w dniu [...] października 2012r. przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] jednoznacznie stwierdzili, iż w budynku mieszkalnym przy ul. C. w W. prowadzona jest działalność gospodarcza polegająca na sprawowaniu opieki nad dziećmi, w formie punktu przedszkolnego pomimo wstrzymania użytkowania budynku i niezgodnie z jego przeznaczeniem. Ustalenia takie potwierdza także materiał zdjęciowy dołączony do protokołów z kontroli. Ponadto, ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z przyjęcia ustnie złożonych wyjaśnień przez współwłaściciela nieruchomości A. U. złożonych w dniu [...] sierpnia 2012 r. bezspornie wynika, że w budynku prowadzona jest działalność związana z opieką nad dziećmi (na parterze budynku).
Niepodporządkowanie się więc nakazowi wstrzymania użytkowania obiektu budowlanego, jak również niewykonanie w terminie obowiązku przedłożenia wymaganych dokumentów obligowało organ nadzoru budowlanego, stosownie do dyspozycji art. 71a ust. 4, do wydania decyzji, nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego. Nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania, wynikający z tego przepisu, ustawodawca nie pozostawił uznaniu organu administracyjnemu. Nakaz jest bezwzględnym obowiązkiem, którego niewykonanie wiąże się z rażącym naruszeniem prawa.
W ocenie Sądu, w świetle powyższych rozważań, rozstrzygnięcia organów nadzoru budowlanego, przedstawione w zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, należy uznać za odpowiadające przepisom prawa. Organy prawidłowo zakwalifikowały ocenę zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego, mając na uwadze, bezpieczeństwo życia dzieci przebywających w przedszkolu i warunków pracy ich opiekunów oraz innych zatrudnionych tam osób.
Sąd nie dopatrzył się również takiego naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7 i 107 § 3 k.p.a., które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy i skutkowało uchyleniem zaskarżonej decyzji. Nie można zgodzić się z zarzutami skargi, że organ nie wyjaśnił stronie przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, jak również że nie odniósł się do faktów istotnych dla sprawy.
W ocenie Sądu, organ powołał się na liczne dowody na których się oparł się wydając zaskarżoną decyzję, jak protokoły z oględzin przeprowadzonych w dniu [...].08.2012 r. i w dniu [...].10.2012 r., materiał zdjęciowy dołączony do protokołów kontroli, protokół z przyjęcia ustnie złożonych wyjaśnień w dniu [...].08.2012 r. przez współwłaściciela nieruchomości A. U., umowę najmu przedmiotowego budynku mieszkalnego zawartą dniu [...].03.2009 r. miedzy Panią A. W. reprezentującą firmę T.– najemcą, a Panem A. U. oraz Panią K. G.- wynajmującymi.
Bezpodstawny jest także zarzut skarżących dotyczących naruszenia art. 107 § 3 kpa. poprzez niewskazanie podstawy prawnej decyzji. Z akt sprawy wynika, iż podstawa prawna została prawidłowo wskazana przez organy obu instancji.
W ocenie Sądu, organ przeprowadził postępowanie z uwzględnieniem całego materiału dowodowego zebranego w aktach sprawy. Oparł się na przeprowadzonych przez organ I instancji kontrolach, dołączonych do nich zdjęciach, protokołach i innych dokumentach znajdujących się w aktach sprawy.
Bezzasadny jest także zarzut błędnej wykładni art. 71 ustawy – Prawo budowlane, poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż w budynku przy ul. C. w W. doszło do zmiany sposobu użytkowania, gdyż organ dokonał prawidłowych ustaleń w tym zakresie, wszechstronnej oceny okoliczności sprawy na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnił w sposób wymagany przez przepisy kpa.
Odnosząc się do powołanego w uzasadnieniu skargi wyroku NSA z dnia 5 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 785/10 wskazać należy, iż został on wydany w konkretnej, innej sprawie i nie jest wiążący dla Sądu w niniejszej sprawie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło