VII SA/Wa 644/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska Sędziowie: WSA Mirosława Kowalska (spr.) WSA Jadwiga Smołucha Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2018 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na egzamin kontrolny oddala skargę Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2018r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając w oparciu o art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 roku poz. 1257) oraz art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2017r. nr [...] o skierowaniu na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ramach posiadanych uprawnień - kategorii B. - na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., zaskarżoną decyzję w całości utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że 30 sierpnia 2017r. Komendant [...] Policji Wydziału Ruchu Drogowego wystąpił do Urzędu [...] Biura Administracji i Spraw Obywatelskich z wnioskiem [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji P. S. niezbędnych do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ramach posiadanych uprawnień z powodu otrzymania przez niego 27 punktów za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. Pismem z 11 września 2017r. Prezydent [...] zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień kategorii B. Następnie, [...] października 2017r. wydana została decyzja nr [...] o skierowaniu P. S. na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje kierowcy do prowadzenia pojazdów mechanicznych w ramach posiadanych uprawnień - kategorii B. Decyzja została doręczona stronie 8 listopada 2017r. P. S. wniósł, 15 listopada 2017r. zatem z zachowaniem ustawowego terminu, odwołanie od ww. decyzji. Wskazał, że nie zamierza się ubiegać o otrzymanie prawa jazdy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o kierujących pojazdami, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Wskazane przepisy mają charakter związany, co oznacza, że w sytuacji wystąpienia okoliczności w nich podanych (wniosek komendanta wojewódzkiego policji w razie przekroczenia 24 punktów karnych). Starosta jako organ pierwszej instancji ma obowiązek orzec o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. O treści rozstrzygnięcia przesądza zatem jedynie spełnienie ustawowych przesłanek z wyłączeniem możliwości orzekania uznaniowego, w tym wartościującego naruszenia przepisów ruchu drogowego, czy oceniającego postępowanie organu uprawnionego do prowadzenia ewidencji punktów za naruszenie przepisów w ruchu drogowym. Na związany charakter ww. decyzji wskazuje też konstrukcja normatywna zawartego w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym zwrotu "sprawdzeniu kwalifikacji podlega". W konsekwencji starosta pozbawiony jest uprawnień do badania celowości otrzymanego od organu policji skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do prowadzenia pojazdów, czy też prawidłowości naliczenia przez ten organ liczby punktów karnych. Brak dopuszczalności badania przez starostę prawidłowości naliczenia kierowcy punktów karnych za naruszenia przepisów ruchu drogowego, nie pozwalała staroście na dociekanie okoliczności towarzyszących przypisywaniu naruszeń. Przypisywanie punktów karnych za konkretne naruszenia, dokonywanie wpisów do ewidencji i ich usuwanie z ewidencji należy do wyłącznej kompetencji Policji. Także wyłącznie do Policji należy usuwanie punktów przyznanych w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Czynności te nie mogą być dokonane ani przez starostę ani przez samorządowe kolegium odwoławcze. Czynności Policji mają charakter materialno-techniczny, podlegają kontroli sądów administracyjnych. W przypadku nie zgadzania się z wpisami w ewidencji możliwe jest domaganie się od organów Policji podjęcia działania - aktu lub czynności - mających na celu zmianę wpisów, a następnie wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 marca 2015 r. sygn. akt I OSK 1808/13; z 4 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 127/13; z 24 października 2012 r., sygn. akt I OSK 1203/11 i postanowienie tego Sądu z 30 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1413/11), wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem przysługuje od niego prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych, tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji - por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 października 2016r., sygn. akt VII SA/Wa 2897/15. Organ stwierdził, że skarżący w okresie od 6 października 2016r. do 1 sierpnia 2017r. otrzymał 27 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego co wprost wynika z wniosku Komendanta [...] Policji z 30 sierpnia 2017r. Skarżący przekroczył zatem określony ustawowo limit 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego. Dlatego też, skierowanie skarżącego w takich okolicznościach faktycznych i prawnych na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji należało uznać za prawidłowe. Wybór zaś należy do odwołującego czy będzie ubiegał się o uzyskanie prawa jazdy czy też nie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł P. S. Zarzucił naruszenie przepisów, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zebraniu, rozpatrzeniu oraz dokonaniu przez ten organ oceny materiału dowodowego, wbrew regułom wynikającym z art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. a także poprzez nie podjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy oraz brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego. ·Wniósł o na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a oraz lit.c p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej oraz decyzji organu pierwszej instancji z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przypisanych. Stanowisko skarżącego znalazło rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Wskazano w szczególność, że cyt. "w uzasadnieniu decyzji nr [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego o zatrzymaniu prawa jazdy zawarta jest nieprawdziwa informacja, iż dokument prawa jazdy nr [...] został zatrzymany przez Policję. Szczegółowa analiza materiału dowodowego umożliwiłaby obiektywne wyjaśnienie sprawy, tym bardziej, że prawidłowość naliczania punktów karnych w Polsce, w przypadku gdy kierowca legitymuje się podczas kontroli dokumentów przez Policję prawem jazdy wydanym przez Wydział Komunikacji w [...] wzbudza zastrzeżenia. Posiadam aktualnie prawo jazdy nr: [...] wydane przez Wydział Komunikacji w [...]". Skarżący podniósł również, że w Unii Europejskiej istnieje zasada wzajemnego uznawania, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpowiednim pojazdem silnikowym może kierować osoba posiadająca ważne zagraniczne prawo jazdy wydane przez Państwo Członkowskie. Odwołując się od decyzji Prezydenta [...] do Samorządowego Kolegium z cyt."11.11.2017 r." o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji informował, że nie zamierza ubiegać się o otrzymanie prawa jazdy, wydanego przez Prezydenta Miasta [...]. Prawo jazdy nr [...] (kat. B) wydane przez Prezydenta [...] zostało przekazane Wydziałowi Komunikacji w [...] 29 czerwca 2017 r., co było warunkiem otrzymania [...] prawa jazdy. Zgodnie z informacją pracownika Urzędu Komunikacji w [...], prawo jazdy wydane przez władze polskie niezwłocznie przekazywane jest przez Urząd Komunikacji w [...] do Urzędu [...]. Przy odbiorze prawa jazdy w [...], dotychczasowy dokument został unieważniony. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nr [...] z [...] stycznia 2018 o zatrzymaniu dokumentu prawa jazdy nr [...] zawiera nieprawdziwą informację, że odwołujący się nie posiada dokumentu prawa jazdy z powodu zatrzymania go przez Policję. Nie uwzględniono faktu, iż podczas kontroli drogowych Policji skarżący legitymował się od 29 czerwca 2017 r. jedynie prawem jazdy wystawionym na terenie [...]. Ponadto skarżący podniósł, iż z uzasadnienia wniosku Komendy [...] Policji (pkt.4) wynika, że za spowodowanie kolizji 1 sierpnia 2017 r. otrzymał 6 punktów karnych choć nie posiadał już polskiego prawa jazdy. Otrzymanie punktu karnego za nieprawidłowe zaparkowanie pojazdu (pkt.3 ww. wniosku) nie było faktycznie wykroczeniem spowodowanym osobiście przez skarżącego. Obowiązujące w [...] przepisy ruchu drogowego przewidują rygorystyczne kary pieniężne dla kierowców nie stosujących się do wymaganych przepisów. Zgodnie z polskimi przepisami punkty karne i mandaty otrzymuje zazwyczaj właściciel pojazdu, pomimo, że wykroczenia spowodowane są właściwie przez kierowcę. Karanie mandatem karnym, punktami karnymi i zatrzymaniem prawa i ponownym egzaminem, czyli stosowanie wielokrotnych kar za jedno wykroczenie nie jest praktykowane. Kierowcy posiadający [...] prawo jazdy popełniający notorycznie, w krótkim okresie czasu te same wykroczenia zagrażające bezpieczeństwu karani są mandatami oraz kierowani są na dodatkowe szkolenia. Skarżący stwierdził, że organy wydające zaskarżone decyzje ustaliły stan faktyczny jedynie na podstawie wniosków Komendy [...] Policji, czym naruszyły zasady procedury administracyjnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe. Przyjmuje za własne. Powtórzmy zatem przepisy, obowiązujące w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, stanowiące podstawę prawną podjętego w niej rozstrzygnięcia. I tak, zgodnie z art. 99 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy o kierujących pojazdami starosta na wniosek lub z urzędu wydaje decyzje administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Art. 141ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym stanowił - kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Opisany powyżej przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, podkreślmy w wersji obowiązującej w dacie wydawania zaskarżonej decyzji (Dz.U.2017.1260 t.j. z 27 czerwca 2017r.), przesądza o konieczności kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji, o czym świadczy użyty w tym przepisie zwrot "kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega". Organ administracji publicznej w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 ww. ustawy, nie ma żadnej dowolności i uznaniowości. Innymi słowy - nie ma wyboru co do odstąpienia od wydania decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, w przypadku złożenia stosownego wniosku przez komendanta Policji. Z woli ustawodawczy organ opiera swoje rozstrzygnięcie na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego, stanowiącego dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Komendant jednostki policji był zatem uprawniony do złożenia wniosku o skierowanie skarżącego jako kierującego pojazdem na egzamin sprawdzający kwalifikacje, a jedyną przesłanką wydania w tej mierze decyzji przez właściwy organ administracji publicznej było powzięcie informacji o przekroczeniu dopuszczonego ustawą limitu punktów karnych. W przypadku, gdy w prowadzonej przez Policję ewidencji wpisy tymczasowe staną się wpisami ostatecznymi i przekroczona zostanie liczba 24 punktów, komendant wojewódzki Policji zobligowany jest do skierowania odpowiedniego wniosku, a starosta do wydania decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Polemika co do zasadności naliczenia owych punktów nie mogła być skutecznie podnoszona w toku postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną decyzją. Zostało to szczegółowo wyjaśnione w jej uzasadnieniu. Również poza kontrolą sądową musiały pozostać zarzuty podnoszone, w tym zakresie w skardze. Tylko na marginesie Sąd wskazuje, że ewidencja ww., co wynika z treści przepisów wykonawczych, prowadzona jest również w stosunku do kierowców będących obywatelami polskimi, choć zamieszkałych poza terenem polski (a contrario § 2 ust. 2 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego obowiązującego do 4 czerwca 2018r.). W stosunku do tych kierowców Komendant Wojewódzki Policji zachowywał kompetencje do złożenia wniosku o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji (§ 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 § 2 ust. 2 rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r.). W przepisie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym mowa jest ogólnie o uprawnieniach do kierowania pojazdem. Z regulacji tej, jak również z innych przepisów ustawy, nie wynika, by zakresem przedmiotowym swego zastosowania miała ona obejmować wyłącznie uprawnienia do kierowania pojazdem uzyskane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Należy mieć na uwadze stosowanie zasady terytorialności w stosunku do krajowego systemu norm chroniących bezpieczeństwo osób lub mienia. Regulacja wiążąca przekroczenie ww. limitu punków ze skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie jest wprawdzie środkiem stricte prawnokarnym, to przynależy jednak do sfery administracyjno-karnej związanej z bezpieczeństwem publicznym (drogowym) poddanym określonemu nadzorowi Wreszcie podkreślić należy i to, że Sąd kontrolował w niniejszym postępowaniu li tylko decyzje zaskarżoną. Zarzuty skargi dotyczące braku podstaw do wydania decyzji w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy pozostają poza sądową kontrolą . Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j.).