VII SA/Wa 666/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant sekr. sąd. Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi D. N. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania skargę oddala VII SA/Wa 666/13 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2012r. na podstawie art. 149 § 3 oraz art. 150 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.), w związku z art. 83. ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r Prawo Budowlane (Dz. U. z 2010r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) po rozpoznaniu wniosku D. N. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2007r. nakazującej zamurowanie pięciu otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego zlokalizowanego na posesji przy ul. [...] w R. - odmówił wznowienia postępowania w w/w sprawie. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z [...] stycznia 2007 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w powiecie krapkowickim nakazał D. N. zamurowanie pięciu otworów okiennych w ścianie budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na posesji przy ul. [...] w R., od strony posesji J. K.. W wyniku rozpatrzenia odwołania, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) decyzją ostateczną z [...] lipca 2007 r. uchylił w/w decyzję w części terminu wykonania nałożonych obowiązków i wyznaczył nowy termin ich wykonania, w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy. Pomimo podejmowanych przez inwestora działań prawnych w celu wzruszenia decyzji z dnia [...] lipca 2007 r., zakończonych prawomocnymi wyrokami sądów administracyjnych, decyzja ta nadal pozostaje w obrocie prawnym i podlega wykonaniu. Pismem z 22 sierpnia 2012 r. D. N. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z [...] lipca 2007 r. z uwagi na pojawienie się nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu decyzji, lecz nieznanych organowi wydającemu decyzję. D. N. wywodził, że nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania stanowi opracowana na jego zlecenie ekspertyza warunków bezpieczeństwa pożarowego obiektów zlokalizowanych przy granicy działek budowlanych nr [...]i [...]przy ul. [...]w R., wykonana w lutym 2012 roku przez rzeczoznawcę budowlanego W. K. i rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych J. G., zaakceptowana postanowieniem [...] Komendanta Wojewódzkiego Straży Pożarnej z [...]lutego 2012 roku. Według wnioskodawcy przedłożona ekspertyza potwierdza, że obecne usytuowanie budynków jest zgodne z przepisami budowlanymi i bezpieczeństwa pożarowego i na podstawie tej ekspertyzy możliwe jest odstąpienie od przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Pismem z 14 września 2012r. organ zwrócił się do D. N. o uzupełnienie wniosku przez wskazanie ustawowej podstawy do wznowienia postępowania jak również daty, kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W odpowiedzi D. N. wskazał na podstawy wymienione w art. 145 § 1 pkt 1. 5, 6 i 7 k.p.a., a nadto oświadczył, że wniosek złożył niezwłocznie po uzyskaniu szczegółowej informacji w przedmiotowej sprawie. W odrębnym piśmie wskazał, że dotrzymał terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a., nie uzasadniając tego. Ponadto, że przesłanką uzasadniającą wznowienie postępowania jest na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przedłożona przez niego ekspertyza. Zdaniem organu wniosek D. N. nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ brak było przesłanek do wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania jest instytucją prawną stwarzająca możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano dotknięte było kwalifikowaną wadliwością przewidzianą w art. 145 § 1 k.p.a. Z kolei przepis art. 148 § 1 k.p.a. normuje kwestię trybu i terminu wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania, stanowiąc, że podanie w tym przedmiocie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję, w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęci postępowania w sprawie wznowienie postępowania jedynie we wskazanym miesięcznym terminie, liczonym od dnia w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do jego wznowienia. Wnioskodawca musi udowodnić kiedy dowiedział się o tej okoliczności w przybliżeniu wystarczającym do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem ustawowego terminu. Organ jest zobowiązany z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa, bowiem godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. W swoich pismach wnioskodawca, pomimo wezwania przez organ, nie wskazał nawet w przybliżeniu daty dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń, że dotrzymał terminu wynikającego z art. 148 § 1 k.p.a., a wniosek złożył niezwłocznie po uzyskaniu szczegółowej informacji w przedmiotowej sprawie. Takie określenie przez wnioskodawcę przesłanki formalnej do wznowienia postępowania nie pozwala w ocenie organu na ustalenie, nawet w przybliżeniu, czy termin ten został dotrzymany i w konsekwencji uzasadnia odmowę wznowienia postępowania. Niezależnie od powyższego organ ustalił, że już podczas postępowania sądowego, które toczyło się przesz Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, D. N. powołał się na treść sporządzonej w lutym 2012r. "Ekspertyzy warunków bezpieczeństwa pożarowego...". W sprawie prowadzonej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zapadł 6 marca 2012r. wyrok w sprawie VII SA/Wa 1106/11, z którego jednoznacznie wynikał fakt posiadania przez D. N. wiedzy o nowych okolicznościach sprawy. Porównanie daty wyroku WSA w Warszawie i daty złożenia wniosku o wznowienie postępowania wskazuje zdaniem organu, że został on złożony z uchybieniem miesięcznego terminu do jego złożenia. D. N. złożył zażalenie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. W zażaleniu wskazał, że organ nie ma woli aby sprawę definitywnie zakończyć. Nie odniósł się do tego czy jest (kiedykolwiek było) zagrożenie pożarowe i czy jego budynek odpowiada przepisom. Wywodził, że skoro niebezpieczeństwa pożarowego nigdy nie było i nie ma, to także nie było podstaw, aby nakazywać mu zamurowanie 5-ciu okien w budynku mieszkalnym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]stycznia 2013r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia D. N. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2012 r. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną, ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową, wyliczoną wyczerpująco w art. 145 § 1 Kpa. Problematykę wznowienia postępowania regulują przepisy art. 145 - i 52 Kpa. Na ich podstawie można wyróżnić dwie fazy tego postępowania - (wstępną), zainicjowaną wnioskiem o wznowienie oraz fazę następującą po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (właściwą). Na każdym z tych etapów inny jest przedmiot i zakres rozstrzygania organu. W pierwszej fazie następuje wstępne badanie dopuszczalności wznowienia postępowania, a więc ustalenie, czy występują formalne podstawy wznowienia. Badanie to obejmuje kwestie podmiotowe, zachowania terminu do wniesienia podania o wznowienie oraz powołania ustawowych przesłanek określonych w art. 145 § 1 Kpa. Negatywny wynik badania podstaw formalnych prowadzi do wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, o którym mowa w art. 149 § 3 Kpa. Powyższy przepis stanowił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia. Strona żądając wznowienia postępowania winna wskazać przyczynę wznowienia określoną w przepisie art. 145 § 1 K.p.a., uzasadniając to na tyle precyzyjnie, aby organ miał możliwość podjęcia postanowienia na podstawie art. 149 § 1 Kpa. W art. 148 K.p.a. uregulowane zostały dwie kwestie: tryb i termin wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania. Na zasadzie art. 148 § 1 K.p.a., podanie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydal w sprawie decyzję w pierwszej instancji. Zgodnie z art. 148 § 2 K.p.a. strona ze skutkiem prawnym może złożyć podanie o wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, a w razie gdy żąda wznowienia, na podstawie określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, termin jednomiesięczny biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Badanie zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego jest obowiązkiem organu, albowiem wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek, pomimo uchybienia przez stronę terminowi do jego złożenia, stanowiłoby rażące naruszenie prawa, jako godzące w zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. W przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w kodeksie postępowania administracyjnego, organ administracji jest zobowiązany do wydania, na podstawie art. 149 § 3 Kpa, postanowienia o odmowie wznowienia. Zachowanie terminu do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania musi być udowodnione przez stronę. Organ administracji zaś swobodnie ocenia dowody w tej mierze, ale zobowiązany jest do weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, jakie przy tej okazji mogą się pojawić. Strona musi więc udowodnić, kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie zostało złożone przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 11. wydanie, Wydawnictwo C.H.Beck Warszawa 2011 i wyrok NSA z dnia 21 marca 2012 r., sygn. akt: I OSK 463/11, WSA w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2011 r., sygn. akt: VII SA/Wa 15/11). D. N. pismem z dnia 22 sierpnia 2012 r. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007r., uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie [...]z dnia [...] stycznia 2007 r., w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i wyznaczającą nowy termin wykonania obowiązków, a w pozostałym zakresie utrzymującą w mocy ww. decyzję organu powiatowego. We wniosku o wznowienie postępowania wskazał, że nową istotną okolicznością faktyczną stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania w sprawie jest: "ekspertyza warunków bezpieczeństwa pożarowego, lokalizacji obiektów przy granicy działek budowlanych nr [...]oraz [...]przy ul. [...]w miejscowości R., sporządzona przez Zakład Usług Projektowych z lutego 2012". [...] WINB pismem z dnia 14 września 2012 r., wezwał D. N. do sprecyzowania żądania zawartego w jego wniosku o wznowienie postępowania poprzez jednoznaczne wskazanie przesłanki do wznowienia postępowania oraz wskazanie kiedy dowiedział się o tych okolicznościach. Ponadto poinformowano D. N. o treści art. 145 § 1 K.p.a. oraz, że wskazanie przez wnioskodawcę, kiedy dowiedział się on o okolicznościach stanowiących przesłanki do wznowienia postępowania jest niezbędne do rozpatrzenia sprawy. Pismem z dnia 24 września 2012 r. D. N., udzielił odpowiedzi w której wskazał jako podstawę wznowienia postępowania, przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 5, 6, i 7 Kpa. Jednocześnie poinformował, że wniosek o wznowienie postępowania przedłożył "niezwłocznie po uzyskaniu szczegółowej informacji w niniejszej sprawie". Takie określenie dnia, w którym strona dowiedziała się okolicznościach stanowiących przesłanki do wznowienia postępowania nie pozwala na ustalenie, czy został zachowany jednomiesięczny termin do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania określony w wyżej cytowanym art. 148 K.p.a. W sytuacji w której strona prawidłowo wezwana do jednoznacznego wykazania kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, nie czyni tego, zasadnym i koniecznym jest wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego. Wnioskodawca, mimo stosownego wezwania organu wojewódzkiego, nie wskazał terminu kiedy (w jakiej dacie) dowiedział się o okolicznościach stanowiących przesłanki do wznowienia postępowania. Brak wskazania we wniosku, kiedy (w jakiej dacie) strona dowiedziała się o okolicznościach stanowiących przesłanki do wznowienia postępowania, stanowi z kolei przesłankę do odmowy wznowienia postępowania, na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1076/12). Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego pozwala na ustalenie, że strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania już w lutym 2012 r., tj. w miesiącu, w którym D. N. otrzymał wykonaną na własne zlecenie ekspertyzę warunków bezpieczeństwa pożarowego. Natomiast wniosek o wznowienie postępowania nadał w placówce pocztowej w dniu 7 września 2012 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nadto, że na wnioski zawarte w ekspertyzie warunków bezpieczeństwa pożarowego, D. N. powoływał się także marcu 2012 r. podczas prowadzonego przed WSA w Warszawie postępowania sadowego, które zakończyło się wyrokiem z dnia 6 maja 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 1106/11. Dlatego nie został zachowany termin o którym mowa w art. 148 § 1 Kpa, a tym samym nie istniała podstawa do wznowienia postępowania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D. N. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i wywodząc podobnie jak w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, iż skarga powinna zostać oddalona, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Przepis art. 148 § 1 k.p.a. normuje kwestię terminu wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania, stanowiąc, że podanie w tym przedmiocie wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję ( w I instancji), w terminie jednego miesiąca od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zatem strona może złożyć podanie o wszczęci postępowania w sprawie wznowienie postępowania jedynie we wskazanym miesięcznym terminie, liczonym od dnia w którym dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do jego wznowienia. Strona musi udowodnić kiedy dowiedziała się o tej okoliczności w przybliżeniu wystarczającym do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem ustawowego terminu. Organ jest natomiast zobowiązany z urzędu badać zachowanie tego terminu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia, pomimo uchybienia terminu stanowi rażące naruszenie prawa i godzi w zasadę trwałości decyzji administracyjnych. D. N. pismem z dnia 22 sierpnia 2012 r. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007r., uchylającą decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2007 r., w części dotyczącej terminu wykonania nałożonych obowiązków i wyznaczającą nowy termin wykonania obowiązków, a w pozostałym zakresie utrzymującą w mocy decyzję organu powiatowego. We wniosku o wznowienie postępowania wskazał, że nową istotną okolicznością faktyczną stanowiącą podstawę do wznowienia postępowania w sprawie jest: "ekspertyza warunków bezpieczeństwa pożarowego, lokalizacji obiektów przy granicy działek budowlanych nr [...]oraz [...]przy ul. [...]w miejscowości R., sporządzona przez Zakład Usług Projektowych z lutego 2012". [...] WINB pismem z dnia 14 września 2012 r., wezwał D. N. do sprecyzowania żądania zawartego w jego wniosku o wznowienie postępowania poprzez jednoznaczne wskazanie przesłanki do wznowienia postępowania oraz wskazanie kiedy dowiedział się on o tych okolicznościach. Ponadto poinformował o treści art. 145 § 1 K.p.a. oraz, że wskazanie tych okoliczności jest niezbędne do rozpatrzenia sprawy. D. N. pismem z dnia 24 września 2012 r., udzielił odpowiedzi i jako podstawę wznowienia postępowania wskazał przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1, 5, 6, i 7 K.p.a. Jednocześnie poinformował, że wniosek o wznowienie postępowania przedłożył: "niezwłocznie po uzyskaniu szczegółowej informacji w niniejsze sprawie". Słusznie zatem organy oceniły, że skarżący, pomimo wezwania, nie wskazał nawet w przybliżeniu daty kiedy dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Przedstawione przez skarżącego określenie terminu do wznowienia postępowania nie pozwalało na ustalenie, nawet w przybliżeniu, czy termin ten został dotrzymany. Niezależnie od tego organ prawidłowo ustalił, że już podczas postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1106/11, które toczyło się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, D. N. powołał się na treść sporządzonej w lutym 2012r. "Ekspertyzy warunków bezpieczeństwa pożarowego...". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał w powyższej sprawie dniu 6 marca 2012r. wyrok, z uzasadnienia którego wynikał fakt posiadania przez D. N. wiedzy o nowych okolicznościach. Porównanie daty wyroku WSA w Warszawie i daty wniesienia o wznowienie postępowania wskazuje dobitnie, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z uchybieniem miesięcznego terminu. Brak było zatem podstaw do wznowienia postępowania w sprawie. W sytuacji w której strona prawidłowo wezwana do wykazania kiedy (w jakiej dacie) dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, nie czyni tego, zasadnym i koniecznym było wydanie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania administracyjnego. Poza tym mimo braku wskazania daty, analiza materiału dowodowego wykazała, że skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania już w lutym 2012 r., tj. w miesiącu, w którym D. N. otrzymał wykonaną na własne zlecenie ekspertyzę warunków bezpieczeństwa pożarowego. Tymczasem wniosek o wznowienie postępowania nadał w placówce pocztowej w dniu 7 września 2012 r. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji wyroku.