VII SA/Wa 680/11

WyrokWSA w Warszawie2011-12-01

Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Krystyna Tomaszewska, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wolnostojący, trwale związany z gruntem nośnik reklamowy, na który nie uzyskano pozwolenia na budowę, podlega nakazowi rozbiórki, mimo wcześniejszego zgłoszenia i uchybienia terminu do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej?
Ratio decidendi
Wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe są budowlami w rozumieniu Prawa budowlanego i wymagają pozwolenia na budowę, a nie jedynie zgłoszenia. Uchybienie przez organ administracji architektoniczno-budowlanej terminu do wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia nielegalizuje samowoli budowlanej ani nie zwalnia organu nadzoru budowlanego z obowiązku merytorycznego zbadania sprawy. W przypadku braku uzyskania wymaganego pozwolenia na budowę i nieprzedłożenia dokumentów legalizacyjnych w wyznaczonym terminie, zasadne jest wydanie nakazu rozbiórki.
Stan faktyczny
Spółka złożyła zgłoszenie zamiaru instalacji wolnostojącego nośnika reklamowego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej wniósł sprzeciw, ale z uchybieniem terminu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę nośnika jako samowoli budowlanej, ponieważ wymagał on pozwolenia na budowę, którego nie uzyskano. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym pominięcie skutków prawnych decyzji uchylającej sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki nośnika reklamowego skargę oddala Decyzją z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] S.A. reprezentowanej przez radcę prawnego G.F. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 2010r. nakazującą spółce [...] S.A. rozbiórkę trwale związanego z gruntem nośnika reklamowego samowolnie wybudowanego na terenie działki ew. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. Organ odwoławczy podniósł, iż na skutek pisemnej informacji organu administracji architektoniczno - budowlanej zostało wszczęte postępowanie administracyjne z zakresu nadzoru budowlanego w sprawie nośnika reklamowego usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...] róg ul. [...] w [...], stanowiącej działkę o nr ewid. [...] z obrębu [...]. W toku czynności wyjaśniających ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości usytuowany jest wolnostojący trwale z gruntem związany nośnik reklamowy - podświetlona tablica reklamowa na konstrukcji metalowej i betonowym fundamencie. Z uwagi, iż inwestor - spółka [...] S.A. - zrealizował przedmiotowe prace nie występując o zgodę do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej, powiatowy organ nadzoru budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2010r. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów w celu zalegalizowania stwierdzonej samowoli budowlanej. Wobec braku przedłożenia wymaganej dokumentacji w wyznaczonym terminie organ I instancji nakazał rozbiórkę przedmiotowego nośnika reklamowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując odwołanie od powyższej decyzji stwierdził, że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tj. inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. Organ odwoławczy wskazał, iż jakkolwiek skarżąca spółka dokonała zgłoszenia zamiaru instalacji przedmiotowego nośnika reklamowego, co do którego właściwy organ wniósł sprzeciw, ale z przekroczeniem ustawowego 30-dniowego terminu (decyzja Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...] stycznia 2008r., oraz uchylająca to rozstrzygnięcie, z uwagi na uchybienie terminu do wniesienia sprzeciwu, decyzja Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] września 2009r.), tak w ocenie organu wojewódzkiego powyższe nie przesądza o braku podstaw do prowadzenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego. Zgłoszenia inwestora obejmującego swym zakresem roboty budowlane wymagające uzyskania pozwolenia na budowę, co do którego właściwy organ uchybił terminu do wniesienia sprzeciwu, nie można traktować jako wywołującego skutki w obrocie prawnym. Podstawą zgłoszenia przez organ sprzeciwu było stwierdzenie, iż na realizację przedmiotowego urządzenia reklamowego konieczne było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. Wskazał, iż zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego budowa urządzeń reklamowych wolno stojących trwale z gruntem związanych wymaga pozwolenia na budowę i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt IIOSK 923/05 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt IIOSK 931/05). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 2007 r. sygn. akt II OSK 1509/06 wskazał, że na tle przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane można mówić o co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Do pierwszej grupy należy zaliczyć wymienione jako budowle w art. 3 pkt 3 w/w ustawy "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę jako że są to obiekty budowlane niewymienione w art. 29-31 w/w ustawy i na co wskazuje art. 28 ust. 1 w/w ustawy. Do drugiej grupy wymagającej jedynie zgłoszenia zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem (art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy). Organ podniósł, iż z dokumentacji zgromadzonej w przedmiotowej sprawie wynika, iż sporna wolnostojąca tablica reklamowa jest związana trwale z gruntem. Z tego względu zdaniem organu na realizację przedmiotowego nośnika reklamowego wymagane było pozwolenie na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Organ uznał, iż dla zalegalizowania wykonanych robót organ powiatowy właściwie zastosował tryb określony w art. 48 ust. 2 w/w ustawy. Wskazano, iż stosownie do art. 48 ust. 3 oraz art. 49 ust. 1 w/w ustawy organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek dostarczenia wskazanych dokumentów, po których przedłożeniu i pozytywnej weryfikacji w drodze postanowienia ustalana jest wysokość opłaty legalizacyjnej. Jeżeli zobowiązany uiści opłatę organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zatwierdzić przedłożony projekt budowlany i wydać zezwolenie na dokończenie budowy, jeśli ta nie została zakończona. Natomiast w myśl art. 48 ust. 4 oraz art. 49 ust. 3 w/w ustawy, w przypadku niespełnienia w/w obowiązku lub też nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej stosuje się przepis art. 48 ust. 1 w/w ustawy, tj. organ nakazuje rozbiórkę stwierdzonej samowoli. W świetle powyższego organ stwierdził, że w rozpatrywanym przypadku, pomimo upływu wyznaczonego 3 - miesięcznego terminu inwestor nie dostarczył dokumentów określonych w postanowieniu Nr [...] z dnia [...] marca 2010r., pozbawiając się tym samym możliwości doprowadzenia zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Nakazanie rozbiórki było zatem zasadne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła spółka [...] S.A. z siedzibą w [...] wnosząc uchylenie zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w całości oraz o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego i w konsekwencji błędne zastosowanie art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego; 2) art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w zw. z art. 6 i 16 k.p.a. poprzez pominięcie skutków prawnych wynikających z ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] września 2009r. nr [...] o uchyleniu sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru montażu nośnika reklamowego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argument zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej, uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ organy administracyjne obu instancji prawidłowo uznały że przedmiotowe urządzenie reklamowe zostało zrealizowane z naruszeniem art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, tj. inwestor przystąpił do wykonania prac bez uzyskania ostatecznej decyzji właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej. W myśl art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 1 pkt b cyt. ustawy obiektem budowlanym jest budowla stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Mając na uwadze definicję budowli określoną w treści przywołanego przepisu, stwierdzić należy, iż urządzenie reklamowe, wolno stojące, trwale związane z gruntem stanowi obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 ust. 1 pkt b ustawy Prawo budowlane. Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego, jak i sposób osadzenia, świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. Sporne urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych np. wiatru. Z przedłożonego przez inwestorów projektu budowlanego, z którego dowód został przeprowadzony na rozprawie wynika, że kwestionowana tablica reklamowa o wymiarach 6,38 x 3,38m, posadowiona jest na słupie nośnym na wysokości 8,38m nad terenem (góra tablicy) i 5m od terenu (dół tablicy). Słup nośny zakończony jest stopą fundamentową z betonu o wymiarach dolnej podstawy 2,10 x 3,40m. Poziom posadowienia fundamentu wynosi -1,05m poniżej poziomu terenu. W konsekwencji należy podzielić pogląd organów, iż przedmiotowa inwestycja, tj. tablica reklamowa, jest związana trwale z gruntem, a więc zgodnie z ogólnie przyjętą linią orzecznictwa sądowo - administracyjnego budowa urządzeń reklamowych wolno stojących trwale z gruntem związanych wymaga pozwolenia na budowę i nie korzysta ze zwolnienia, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 923/05 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 2006 r. sygn. akt II OSK 931/05). W związku z powyższym należy stwierdzić, iż na realizację spornego nośnika reklamowego wymagane było pozwolenie na budowę, którego inwestor nie uzyskał. Zastosowanie przez organy trybu określonego w art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane dla zalegalizowania wykonanych robót należy uznać za prawidłowe. Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego [...] zgodnie z art. 48 ust. 3 oraz art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego, w celu umożliwienia legalizacji wykonanego nośnika reklamowego, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2010r., nałożył na skarżącą spółkę obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia. Nie ulega wątpliwości, iż skarżąca spółka nie dokonała nakazanych czynności we wskazanym przez organ terminie. Sąd stwierdza, iż w związku z powyższym organ I instancji prawidłowo nakazał rozbiórkę przedmiotowego nośnika reklamowego, a organ II instancji utrzymał w mocy ww. decyzję. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez nie zebranie całości materiału dowodowego należy stwierdzić, iż jest on niezasadny. Organy posiadały wszelką dokumentację potrzebną do wydania rozstrzygnięcia, m.in. protokół oględzin z dnia [...] lutego 2010r., który potwierdził, iż w niniejszej sprawie mamy do czynienia z nośnikiem reklamowym, podświetlanym, trwale z gruntem związanym. Nie można zgodzić się z również zarzutem naruszenia art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego. Sądowo-administracyjna linia orzecznicza nie pozostawia bowiem wątpliwości w kwestii zastosowania w analogicznej sytuacji (podświetlany nośnik reklamowy trwale z gruntem związany) przepisów dotyczących pozwolenia na budowę, a nie jak wskazuje skarżący - zgłoszenia. Nie można także uznać zasadności zarzutu, iż niewniesienie przez organ w terminie sprzeciwu oznaczało w praktyce milczące udzielenie zgody na realizację zgłoszonego zamierzenia inwestycyjnego. Jak już wskazano fakt, że inwestor dokonał zgłoszenia przewidzianego w art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, na które organ administracji architektoniczno - budowlanej nie zgłosił w ustawowym terminie sprzeciwu, nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od zbadania sprawy merytorycznie, tj. oceny czy przedmiotowe urządzenie zostało zbudowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Mając powyższe na względzie Sąd stwierdza, iż w niniejszym postępowaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa, które by miały istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej i prowadziłyby do obligatoryjnego uchylenia zapadłych w postępowaniu decyzji. Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło