VII SA/Wa 712/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2009 r. sprawy ze skargi J. Ś. i M. Ś. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 712/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008r., znak: [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 1 w związku z art. 148 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., zwana dalej Kpa), po rozpatrzeniu wniosku J. i M. Ś., reprezentowanych przez adwokata Z. W., odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego stwierdzeniem nieważności decyzji Wójta Gminy w B. z dnia [...] września 1997r., znak: [...] o pozwoleniu na dobudowę garażu do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w B. W uzasadnieniu organ wskazał, że podanie o wznowienie postępowania pełnomocnik J. i M. Ś. złożył w dniu 16 maja 2007r. Podstawą do złożenia tego podania było istnienie fałszywych dowodów, na podstawie których wydano decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy w B. z dnia [...] września 1997r., znak: [...] o pozwoleniu na dobudowę garażu do istniejącego budynku mieszkalnego. O istnieniu tych dowodów J. i M. Ś. dowiedzieli się w dniu 19 marca 2007r., tj. w dniu otrzymania odpisów wyroków: Sądu Rejonowego w P. - I Wydział Karny (sygn. akt [...]) oraz Sądu Okręgowego w [...] ( sygn. akt [...]). Z powyższego wynika, że nie został dotrzymany jednomiesięczny termin składania wniosku o wznowienie postępowania określony w przepisie art. 148 § 1 Kpa. We wniosku o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżących podaje, że jedynym powodem uchybienia ustawowego terminu była konieczność "ustalenia z mocodawcami dalszych kroków prawnych". W ocenie Wojewody [...] wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Nie podał również daty ustania przyczyny uchybienia terminu, dlatego nie można ustalić, czy wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu siedmiu dni od daty, kiedy przyczyna niedotrzymania terminu ustąpiła. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 Kpa, po rozpatrzeniu zażalenia J. i M. Ś. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż pełnomocnik J. i M. Ś. otrzymał odpisy wyroków karnych, stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w dniu 19 marca 2007r, natomiast wniosek o wznowienie postępowania wraz z prośbą o przywrócenie terminu został nadany w Urzędzie Pocztowym w B. w dniu 16 maja 2007r., a zatem po upływie terminu do jego wniesienia. Jako przyczynę uchybienia terminu wskazano konieczność uzgodnienia z mocodawcami dalszych kroków prawnych. W ocenie organu odwoławczego brak możliwości kontaktu pełnomocnika z mocodawcą, w sytuacji gdy był on umocowany do reprezentacji stron przed organami administracji publicznej, nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. W przedmiotowej sprawie nie został zatem uprawdopodobniony brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2009r., znak [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. i M. Ś. wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: * naruszenie art. 107 § 1 i 3 Kpa poprzez pominięcie w uzasadnieniu postanowienia należytej i rzetelnej oceny faktów, stosowanego prawa oraz celów i skutków rozstrzygnięcia, a więc niezachowanie warunków wymaganych dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia, * błąd w ustaleniach faktycznych mających wpływ na rozstrzygnięcie, a polegający na przyjęciu, iż nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu do złożenia podania do wznowienia postępowania z urzędu, * naruszenie art. 58 Kpa poprzez błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione wszystkie przesłanki konieczne do przywrócenie terminu, wskazane w treści przywołanego przepisu. W ocenie skarżących organ błędnie przyjął, iż wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Pełnomocnik skarżących wskazuje, że otrzymał odpisy wyroków karnych w dacie 19 marca 2007r. i w tej też dacie podjął starania o uzyskanie kontaktu z J. i M. Ś. celem ustalenia dalszych kroków prawnych. Z uwagi na przyczyny życiowe powyższy kontakt był niemożliwy. Dopiero na początku maja 2007r. (10-12) udało się adw. Z. W. skontaktować ze skarżącymi i poczynić ustalenia co do dalszych kroków prawnych. Wskutek powyższych ustaleń skierowany został w dacie 16 maja 2007 roku wniosek o wznowienie postępowania wraz z jednoczesnym wnioskiem o przywrócenie terminu. Ponadto, w ocenie skarżących, wznowienie postępowania winno było nastąpić z urzędu, z uwagi na fakt, iż dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe (art. 145 § 1 Kpa). Podkreślenia wymaga również, iż powyższa okoliczność stanowi, zdaniem skarżących, zgodnie z treścią art. 156 Kpa podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W niniejszej sprawie skarżący wniosek o wznowienie postępowania zakończonego stwierdzeniem nieważności decyzji Wójta Gminy w B. z dnia [...] września 1997r., znak: [...] o pozwoleniu na dobudowę garażu do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w B. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia tego wniosku nadali w Urzędzie Pocztowym w dniu 16 maja 2007r. Instytucja przywrócenia terminu uregulowana w art. 58 Kpa stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Ma ona na celu usunięcie ujemnych dla strony następstw procesowych, powstałych wskutek uchybienia terminu. Zgodnie z art. 58 § 1 i § 2 Kpa, przywrócenie terminu uwarunkowane jest od łącznego wystąpienia czterech przesłanek: wniesienie prośby o przywrócenie terminu, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, wniesienie wniosku (prośby) w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu i dopełnienie czynności dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby - w niniejszej sprawie tj. złożenie wniosku o wznowienie postępowania. Wskazać należy, iż niespełnienie chociażby jednej z nich, przy równoczesnym dopełnieniu pozostałych, przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. Odnośnie pierwszej przesłanki podkreślić trzeba, że "nie jest możliwe przywrócenie terminu z urzędu - bez złożenia stosownego wniosku przez osobę zainteresowaną" (H. Knysiak-Molczyk, Problematyka wstępnego postępowania odwoławczego, "Glosa" 2000, nr 12, s. 6). Sam fakt dokonania określonej czynności po terminie nie może być podstawą do domniemania, że osoba zainteresowana składa wniosek o przywrócenie terminu. Skarżący tę przesłankę spełnili poprzez złożenie stosownej prośby. Następną przesłanką jest uprawdopodobnienie braku winy, dlatego też obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. Z utrwalonego orzecznictwa NSA wynika, że o braku winy zainteresowanego podmiotu w zachowaniu terminu można mówić jedynie wówczas, gdy zainteresowany podmiot działał z najwyższą starannością, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanej (por. wyrok NSA OZ w Lublinie z 8 lipca 1998 r., I SA/Lu 727/97 - LexPolonica nr 341817; wyrok NSA OZ w Szczecinie z 2 lutego 2000 r., SA/Sz 2125/98 - LexPolonica nr 350238). W wyroku z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1718/96 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że o braku winy strony w niedopełnieniu w ustawowym terminie określonej czynności procesowej można mówić tylko w przypadku uprawdopodobnienia przez nią, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nagłej i nie do przezwyciężenia, tj. takiej której strona nie mogła przezwyciężyć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego lub jego pełnomocnika zalicza się np. przerwę w komunikacji, powódź, pożar, nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inna osobą. Jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej o swoje interesy. Nie budzi zatem żadnych wątpliwości, iż ocena, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 58 Kpa, musi odbywać się z odniesieniem do okoliczności konkretnego przypadku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1397/05). Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że zostało ono spowodowane przeszkodą nie do przezwyciężenia. W ocenie Sądu, strona skarżąca nie uprawdopodobniła, aby zaistniały okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania przez nią czynności w przewidzianym terminie, tj. niemożność wniesienia złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego stwierdzeniem nieważności decyzji Wójta Gminy w B. z dnia [...] września 1997r., znak: [...] o pozwoleniu na dobudowę garażu do istniejącego budynku mieszkalnego na działce nr [...] w B. W przedmiotowej sprawie podstawą do złożenia w/w wniosku było istnienie fałszywych dowodów, na podstawie których wydano decyzję stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy w B. z dnia [...] września 1997r., znak: [...] o pozwoleniu na dobudowę garażu do istniejącego budynku mieszkalnego. O istnieniu tych dowodów J. i M. Ś. dowiedzieli się w dniu 19 marca 2007r., tj. w dniu otrzymania odpisów wyroków: Sądu Rejonowego w P. - I Wydział Karny (sygn. akt [...]) oraz Sądu Okręgowego w [...] ( sygn. akt [...]), zatem termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania upłynął skarżącym w dniu 19 kwietnia 2007r. Wniosek o wznowienie postępowania wraz z prośbą o przywrócenie terminu został nadany w Urzędzie Pocztowym w B. w dniu 16 maja 2007r., a więc po upływie ustawowego terminu. W skardze pełnomocnik J. i M. Ś. wskazał, że "z uwagi na przyczyny życiowe" nie mógł skontaktować się z mocodawcami i poczynić ustaleń co do dalszych kroków prawnych. Udało to mu się dopiero na początku (10-12) maja 2007r. Wskutek ustaleń poczynionych ze skarżącymi w dniu 16 maja 2007r. został złożony wniosek o przywrócenie terminu a więc, zdaniem adw. Z. W., 7 dniowy termin został zachowany. Wskazać należy, że wymóg braku winy w razie uchybienia terminu z art. 58 § 1 Kpa dotyczy również pełnomocnika skarżących. Nie jest brakiem winy pełnomocnika niemożność skontaktowania się z mocodawcami co do sposobu dalszego prowadzenia sprawy. Brak możliwości kontaktu pełnomocnika z mocodawcą, w sytuacji, gdy był on umocowany do reprezentacji stron przed organami administracji publicznej, nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu. Podkreślić należy, że pełnomocnik będąc ustanowiony w sprawie winien działać ze szczególną starannością i jako znający przepisy prawa złożyć wniosek o wznowienie postępowania w terminie do tego przewidzianym. Sąd podziela stanowisko organów orzekających w niniejszej sprawie, iż brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie został uprawdopodobniony. Ostatnia przesłanka została spełniona, bo skarżący jednocześnie z wniesieniem prośby dopełnili czynności, której terminowi uchybiła, czyli złożyli wniosek o wznowienie postępowania. Mając na uwadze, że nie zostały spełnione wszystkie przesłanki warunkujące przywrócenie terminu, zdaniem Sądu, organy obu instancji trafnie odmówiły przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.