VII SA/Wa 714/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Bogusław Cieśla po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. J., S. J. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej postanawia: zmienić postanowienie referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 714/13 w ten sposób, że zwolnić I. J. oraz S. J. od kosztów sądowych w całości. I. J. oraz S. J. (dalej zwani skarżącymi) w dniu 21.03.2013 r. złożyli do Sądu wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z nadesłanych formularzy wynika, że wnioskodawcy są małżeństwem, prowadzącym wspólnie gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w łącznej wysokości 3 164,76 zł. miesięcznie. Wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1 953,30 zł., natomiast wnioskodawczyni w wysokości 1 211,46 zł. Posiadają mieszkanie o pow. 52 m². W uzasadnieniu wniosków podkreślili, że są osobami schorowanymi, co wiąże się z ponoszeniem kosztów na leczenie i zakup lekarstw. Postanowieniem z dnia 29.05.2013 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący w dniu 16.12.2013 r. wraz ze skargą kasacyjną złożyli do Sądu ponowne wnioski o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Z nadesłanych formularzy wynika, że wnioskodawcy są małżeństwem, prowadzącym wspólnie gospodarstwo domowe. Utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytury w łącznej wysokości 2 680,00 zł miesięcznie. Wnioskodawca uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości 1 620,00 zł., natomiast wnioskodawczyni w wysokości 1 060,00 zł. Posiadają mieszkanie o pow. 52 m². W uzasadnieniu wniosków ponownie wskazali, że są osobami schorowanymi, co wiąże się z ponoszeniem kosztów na leczenie i zakup lekarstw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że wnioski o przyznanie prawa pomocy złożone przez skarżących do Sądu w dniu 16.12.2013 r. są kolejnymi wnioskami w tym przedmiocie, w tej samej sprawie. Poprzednie wnioski, o czym powyżej nadmieniono, zostały oddalone prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 29.05.2013 r. Niedopuszczalne jest, aby Sąd ponownie orzekał, co do kwestii, która została już prawomocnie rozstrzygnięta. Zatem aktualne wnioski skarżących należało potraktować, jako wnioski o zmianę prawomocnego postanowienia w zakresie odmawiającym przyznania prawa pomocy (tak w: postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 czerwca 2013 r., I FZ 146/13). Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a." postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis ten możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). Rozpatrując wniosek o ponowne zwolnienie od kosztów sądowych badać należy zmianę tych okoliczności, które są prawnie relewantne dla przyznania prawa pomocy i które zostały wskazane w art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. (tak w: postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 czerwca 2013 r., I FZ 146/13). Należy mieć również na uwadze, że instytucja prawa pomocy jest wyjątkiem od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania przez stronę i ma zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Obowiązek zagwarantowania skutecznego dostępu do sądu nie oznacza konieczności zagwarantowania stronom bezwarunkowego prawa do uzyskania bezpłatnej pomocy prawnej, ani prawa do zwolnienia od kosztów sądowych (tak w: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2013 r., II OZ 419/13). Obowiązek wykazania, że sytuacja materialna uprawnia do przyznania prawa pomocy ciąży na stronie. Rozstrzygnięcie jest uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez wnioskodawcę. W niniejszej sprawie skarżący żądają przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Tym samym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 165 p.p.s.a. są zobowiązani wykazać, że na skutek zmiany okoliczności nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jak wynika z oświadczeń majątkowych skarżących ich sytuacja majątkowa uległa zmianie, albowiem w chwili obecnej osiągają łączne dochody w wysokości 2 680 zł. W porównaniu z poprzednio osiąganymi dochodami w wysokości 3 164,76 zł dochody ich obniżyły się prawie o 500 zł. Powyższa zmiana, w sytuacji materialnej skarżących ma dla nich istotne znaczenie i w ocenie Sądu uniemożliwia im poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Otrzymywane dochody wystarczą jedynie na zaspokojenie ich podstawowych potrzeb, które z uwagi na liczne choroby kształtują się na poziomie wyższym niż przeciętny. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia.