VII SA/Wa 72/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), asesor WSA Iwona Ścieszka, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi P. z siedzibą w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2023 r. nr 1353/23 w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz P. sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "MWINB", "organ odwoławczy") decyzją z 14 listopada 2023 r. nr 1353/23 znak: WOP.7721.528.2023 MN działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775, dalej: "k.p.a.) oraz art. 83 ust 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682) po rozpatrzeniu odwołania P. sp. z o.o. w W ( dalej: "skarżąca") od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] W. ( dalej: "PINB", "organ I instancji") Nr [...] z [...] maja 2023 r., nakazującej P. Spółka z o.o. w W, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie na kondygnacji 1 piętra w budynku przy ul. [...] w W usuniętej części komina nr 10 z pustaków ceramicznych (o wymiarach max. 20 x 20 cm) z kwadratowym otworem w środku (min 14 x 14 cm), na zaprawie cementowo-wapiennej w terminie 6 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, że niniejsza sprawa była już przedmiotem postępowania przez Mazowieckim WINB, który decyzją Nr 1398/2021 z 3 listopada 2021 r. uchylił decyzję PINB [...] W. Nr – [...] z [...] maja 2021 r., nakazującą A Spółce z o.o. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie pionu kominowego nr 10 "wyciętego" (wyburzonego) na poziomie 1 piętra budynku przy ul. [...] w W przywracając prawidłowy ciąg i drożność w przewodach kominowych nr 2,3,4,5,6,7,8,9,10. Wobec powyższego PINB postanowieniem Nr [...] z [...] stycznia 2022 r. nałożył na Spółdzielnię [...] ( dalej: "spółdzielnia") obowiązek przedłożenia inwentaryzacji przewodów wentylacyjnych w pionie 10 w budynku przy ulicy [...] w W oraz ekspertyzy technicznej tychże przewodów z uwzględnieniem sposobu przywrócenia prawidłowego ciągu wentylacji grawitacyjnie w ww. pionie. W dniu 5 kwietnia 2022 r. do organu powiatowego wpłynęła "Ekspertyza techniczna przewodów wentylacyjnych w pionie 10, w budynku przy ul. [...] w W", opracowana przez rzeczoznawcę budowlanego Polskiego Związku Inżynierów i Techników Budownictwa T. B. Po analizie przedłożonego opracowania technicznego, PINB decyzją Nr [...] z [...] maja 2023 r., nakazał obecnemu właścicielowi nieruchomości - P Spółka z o.o. w W, doprowadzenie w terminie 6 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna obiektu do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie na kondygnacji 1 piętra w budynku przy ul. [...] w W usuniętej część komina nr 10 z pustaków ceramicznych (o wymiarach max. 20 x 20 cm) z kwadratowym otworem w środku (min 14 x 14 cm), na zaprawie cementowo-wapiennej. P sp. z o.o. w W wniosła odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia. Po rozpoznaniu ww. zażalenia organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie PINB [...] W. podjął prawidłowe rozstrzygnięcie w sprawie, a w szczególności nie naruszył przepisów art. 7, 10 i art. 77 § 1 k.p.a. Organ odwoławczy zauważył, że przedmiotem postępowania jest sprawa robót budowlanych wykonanych na drugiej kondygnacji budynku znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w W. Roboty te polegały na likwidacji (wycięciu) pionu kominowego na poziomie I piętra ww. budynku. W protokole nr [...] z [...] marca 2021 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych ww. obiektu, stwierdzono: "brak ciągu i prawidłowej drożności w przewodach kominowych nr. 2,3,4,5,6,7,8,9,10 - Pion nr 10. Powyższe przewody, zostały "wycięte" (wyburzone) na poziomie I pietra budynku. Pomieszczenia zlokalizowane (poniżej) na parterze oraz w piwnicy, których wentylacje obsługiwane są przez ww. przewody pozbawione są wentylacji grawitacyjnej, a co za tym idzie - prawidłowej wymiany powietrza". Ponadto wizja lokalna przeprowadzona w dniu 15 lutego 2022 r. na potrzeby sporządzenia przez rzeczoznawcę budowlanego T B ekspertyzy technicznej przewodów wentylacyjnych w pionie 10 wykazała, że: "w piwnicy budynku znajduje się część komina 10 z 4 otworami wentylacji grawitacyjnej, przy kominie 10 znajdują się pomieszczenia higieniczno - sanitarne, które powinny być przez ten komin obsługiwane, w pomieszczeniach higieniczno- sanitarnych wykonana jest instalacja wentylacji mechanicznej, instalacja wentylacji mechanicznej w piwnicy była nieczynna, z informacji uzyskanej od najemcy piwnicy i parteru (obecnego na wizji lokalnej) wynika, że instalacja wentylacji mechanicznej ma ok. 16 lat, - w poziomie parteru stwierdzono podłączenie do komina 10 pomieszczenia byłej kuchni, (od lokalu gastronomicznego) 2 otworami wentylacji grawitacyjnej oraz jednym otworem grawitacyjnym do pomieszczenia składziku, na parterze wykonana jest instalacja wentylacji mechanicznej, instalacja wentylacji mechanicznej na parterze była nieczynna, brak komina 10 na kondygnacji 1 piętra, otwory pionów wentylacji grawitacyjnej komina 10 zostały zaślepione w poziomie posadzki i stropu pierwszego piętra, na dachu stwierdzono komin 10 z dziesięcioma otworami wentylacji grawitacyjnej, część komina 10 na dachu nie jest połączona w żaden sposób z częścią komina 10 z piwnicy i parteru". We wnioskach powołanego opracowania autor wskazał, że: "Na podstawie przeprowadzonych czynności diagnostycznych komina 10 stwierdzono, że w wyniku usunięcia części komina 10 na kondygnacji 1 piętra pozbawiono wentylacji grawitacyjnej pomieszczeń higieniczno - sanitarnych w piwnicy budynku oraz w pomieszczeniu magazynowym (składziku) na parterze". Dalej stwierdzono, że taki stan rzeczy jest niezgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Normą PN-83/B-03430/Az3:2000. Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej oraz PN-89/B-10425 Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły, a "w wyniku usunięcia części komina 10, lokal na parterze wraz z piwnicą nie spełnia obowiązujących przepisów i norm obowiązujących w Polsce". Mając na uwadze przedłożony przez Spółdzielnię aktualny protokół nr [...] z [...] kwietnia 2023 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych budynku organ wezwał do uzupełnienia ww. protokołu o szkic kontrolowanych przewodów kominowych z ich usytuowaniem, tak aby można było w sposób jednoznaczny wskazać, których z nich dotyczy opis i ewentualne zastrzeżenia (jak miało to miejsce w przypadku protokołu nr [...] z [...] marca 2021 r.). W szczególności uzupełniony aktualny protokół kominiarski winien zawierać informacje odnośnie przewodu kominowego nr 10 w ww. budynku. Spółdzielnia pomimo upływu terminu na uzupełnienie protokołu nr [...], uzupełnienia tego nie dokonała. Tym samym zgodnie z zawartym w ww. wezwaniu pouczeniem, rozpoznanie sprawy nastąpiło w oparciu o posiadane dowody i materiały. W tej sytuacji MWINB zauważył, że protokół nr [...] dotyczy istniejących przewodów kominowych, a przewody kominowe w pionie nr 10 będące przedmiotem niniejszego postępowania zostały zaś usunięte - wyburzone na poziomie I pietra budynku. Jednocześnie we wnioskach i zaleceniach ekspertyzy technicznej przewodów wentylacyjnych w pionie 10, wskazano, że "Należy odkryć otwory pionów wentylacyjnych w posadzce i stropie na kondygnacji pierwszego piętra, sprawdzić drożność odkrytych kanałów. Odtworzyć (na kondygnacji 1 piętra) usuniętą część komina 10 z pustaków ceramicznych (o wymiarach max. 20x20 cm) z kwadratowym otworem w środku (min. 14x14 cm) (...). Przed przystąpieniem do robót remontowych należy opracować projekt techniczny remontu wraz z technologią oraz harmonogramem robót naprawczych w pełni uwzględniający stan techniczny budynku i jego bezpośredniego otoczenia". Jeżeli zatem przedłożona ekspertyza techniczna, określa roboty niezbędne do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem, to PINB zasadnie zastosował w sprawie tryb naprawczy przewidziany w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane regulujący tryb i zasady postępowania naprawczego, którego zasadniczym celem pozostaje przywrócenie takiego stanu. Organ podkreślił również, że autor opracowania posiada kompetencje i wiedzę specjalistyczną w wymaganym zakresie i ponosi odpowiedzialność przed właściwą izbą zawodową za wykonane przez siebie opinie bądź ekspertyzy. Przepis art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane uprawnia zaś organ nadzoru budowlanego do nakazania zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, jeżeli jest to niezbędne do przywrócenia robót do stanu zgodności z prawem. Odnosząc się do kwestii adresata decyzji Nr [...], MWINB wyjaśnił, że krąg podmiotów zobowiązanych do dokonania na swój koszt obowiązku, o którym mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane określa art. 52 tej ustawy. Zgodnie z powołanym przepisem, obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Koszty związane z wykonaniem obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Organ odwoławczy przypomniał, że jakkolwiek Mazowiecki WINB w decyzji Nr 1398/2021 wskazał na konieczność ustalenia właściciela budynku przy ul. [...] w W, gdyż kanały wentylacyjne i spalinowe są uznawane za elementy konstrukcyjne budynku, to jednak równocześnie stwierdził, że należy ustalić inwestora robót polegających na wyburzeniu przewodów kominowych pionu nr 10 na poziomie I pietra budynku, a także czy roboty w niniejszym przypadku zostały zakończone. W odniesieniu do powyższego, zdaniem organu powiatowego wycięcie pionu kominowego nastąpiło pomiędzy 2 lutego 2018 r., a 29 stycznia 2019 r., z kolei według pisma A Sp. z o.o. z 10 lutego 2022 r. wraz z załącznikami, która nabyła ww. lokal w dniu 2 czerwca 2017 r., roboty wykończeniowe wykonywał jeszcze poprzedni właściciel lokalu – K sp. z o.o. Następnie A Sp. z o.o. zbyła w 2021 r. nieruchomość na rzecz P Spółka z o.o. W tym stanie rzeczy nie jest możliwe nałożenie obowiązków na inwestora robót budowlanych. W pierwszej kolejności adresatem obowiązków powinien być bowiem inwestor, jedyne gdy w dacie działań legalizacyjnych pozostaje nadal w sytuacji, w której ma możliwość wykonania obowiązków i odniesie korzyści z legalizacji. W sprawie kolejni nabywcy lokalu przejęli wszelkie prawa i obowiązki z nim związane. W tych warunkach nie ma znaczenia twierdzenie, że strona skarżąca nie była inwestorem robót budowlanych związanych z wycięciem przewodów kominowych na poziomie I pietra ww. budynku. Jednocześnie wobec tego, że stwierdzone w ekspertyzie technicznej przewodów wentylacyjnych w pionie 10 w budynku przy ul. [...] w W nieprawidłowości są wynikiem przeprowadzonych w ich obrębie robót budowlanych, a nie zużycia budynku, to adresatem obowiązków nakazowych w tym zakresie winien być aktualny właściciel lokalu, w którym przeprowadzone prace doprowadziły do stanu obecnego. Tym samym nakaz przewidziany w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego winien być skierowany do Spółki P. Z tych względów organ utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] W. Nr [...] z [...] maja 2023 r. Skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła P Spółka z o.o. w W. Zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji PINB zarzucono, że zostały wydane z rażącym naruszeniem zarówno przepisów postępowania administracyjnego mających istotny wpływ na wynik postępowania, jak również przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik postępowania, a w szczególności: 1. art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81a § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a.; 2. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie w decyzji PINB [...] W. - przy ponownym rozpatrzeniu sprawy - wytycznych wynikających z decyzji MWINB; 3. naruszenie art. 52 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (Dz.U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.; dalej - "Prawo budowlane") poprzez nałożenie obowiązku na podmiot do tego niezobowiązany. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Jednocześnie wniesiono o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi wskazano, że MWINB pominął nie tylko zarzuty skarżącej dotyczące braku poczynienia stosownych ustaleń mających wpływ na ustalenie podmiotu właściwego do wydania decyzji, ale również pominął swoje własne ustalenia wynikające z własnej decyzji nr 1398/2021 z 3 listopada 2021 r., w której to decyzji przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego okoliczności, jakie powinien wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Skarżąca podniosła, że pomimo swoich wyraźnych wytycznych sprowadzających się do tego, że jeśli prace nakazane dotyczą nieruchomości wspólnej i wymagają ingerencji w te części (wspólne), to adresatem obowiązków i związanych z tym uprawnień wynikających z przepisów ustawy Prawo budowlane jest wspólnota mieszkaniowa, MWINB nie tylko nie odniósł się do zarzutów skarżącej w tej sprawie, ale nałożył - bez uzasadnienia - obowiązek na właściciela lokalu, tj. skarżącą, co narusza przepisy art. 6 k.p.a., art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., art. 81 a § 1 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a. PINB nie uwzględnił bowiem przy ponownym rozpatrzeniu sprawy wytycznych wynikających z decyzji MWINB 3 listopada 2021 r. Pominięcie wcześniejszych własnych wytycznych MWINB jest o tyle niezrozumiałe, że PINB w zaskarżonej decyzji ustalił, że "Kanały wentylacyjne i spalinowe są uznawane za elementy konstrukcyjne budynku i jako takie zawsze stanowią część nieruchomości wspólnej". MWINB zdaniem skarżącej nie uzasadnił dlaczego nałożył obowiązek na jednego ze współwłaścicieli, a nie na obydwu czy na zarządcę nieruchomości (Spółdzielnię Mieszkaniową). Następnie skarżąca przy toczyła fragment uzasadnienia decyzji MWINB z dnia 3 listopada 2021 r. gdzie wskazano na konieczność nałożenia obowiązków na właściciela lub zarządcę obiektu, stwierdzając, że jest nim spółdzielnia. W konsekwencji powyższego decyzja MWINB powinna być w ocenie skarżącej skierowana albo do obydwu współwłaścicieli albo tylko do Spółdzielni jako zarządcy obiektu. Wydanie innego rozstrzygnięcia, prowadzi do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana bezpodstawnie. Jest to tym bardziej istotne, że skarżąca nie była inwestorem robót, ani ich nie wykonywała. Jest tylko i wyłącznie właścicielem lokalu i współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, a roboty budowlane dotyczące nieruchomości wspólnej (części wspólnej budynku) mogą być wykonywane legalnie wyłącznie przez zarządcę budynku, a nie jednego ze współwłaścicieli. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w ramach tak zakreślonej kognicji, Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak też decyzja ją poprzedzająca, naruszają prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie ich z obrotu prawnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 listopada 2023 r. Nr 1353/23, utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] W. Nr [...] z dnia [...] maja 2023 r., znak: [...], nakazującą skarżącej doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego poprzez odtworzenie na kondygnacji 1 piętra w budynku przy ul. [...] w W usuniętej części komina nr 10 z pustaków ceramicznych (o wymiarach max. 20 x 20 cm) z kwadratowym otworem w środku (min 14 x 14 cm), na zaprawie cementowo-wapiennej w terminie 6 miesięcy od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczna. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Wątpliwości Sądu nie budzi zarówno tryb postępowania zastosowany przez organy, jak też podstawa prawna nałożenia wskazanych w decyzji organu I instancji obowiązków. Sąd w pełni podziela argumentację organów dotyczącą zastosowanego trybu naprawczego i nie ma potrzeby w tym miejscu jej ponownego przytaczania. Przypomnieć należy, że przedmiotem niniejszego postępowania jest sprawa robót budowlanych wykonanych na drugiej kondygnacji budynku znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w W. Roboty te polegały na likwidacji (wycięciu) pionu kominowego na poziomie I piętra w/w budynku. W protokole nr [...] z dnia [...] marca 2021 r. z okresowej kontroli przewodów kominowych w/w obiektu, opracowanym przez Mistrza Kominiarskiego A R (dyplom nr [...]) bowiem stwierdzono (cyt.): "brak ciągu i prawidłowej drożności w przewodach kominowych nr. 2,3,4,5,6,7,8,9,10 - Pion nr 10. Powyższe przewody, zostały "wycięte" (wyburzone) na poziomie I pietra budynku. Pomieszczenia zlokalizowane (poniżej) na parterze oraz w piwnicy, których wentylacje obsługiwane są przez w/wym. przewody, pozbawione są wentylacji grawitacyjnej, a co za tym idzie - prawidłowej wymiany powietrza". Również wizja lokalna przeprowadzona w dniu 15 lutego 2022 r. na potrzeby sporządzenia przez rzeczoznawcę budowlanego T B ekspertyzy technicznej przewodów wentylacyjnych w pionie 10, w budynku przy ul. [...] wykazała, że (cyt.): "w piwnicy budynku znajduje się część komina 10 z 4 otworami wentylacji grawitacyjnej, przy kominie 10 znajdują się pomieszczenia higieniczno - sanitarne, które powinny być przez ten komin obsługiwane, w pomieszczeniach higieniczno- sanitarnych wykonana jest instalacja wentylacji mechanicznej, instalacja wentylacji mechanicznej w piwnicy była nieczynna, z informacji uzyskanej od najemcy piwnicy i parteru (obecnego na wizji lokalnej) wynika, że instalacja wentylacji mechanicznej ma ok. 16 lat, - w poziomie parteru stwierdzono podłączenie do komina 10 pomieszczenia byłej kuchni, (od lokalu gastronomicznego) 2 otworami wentylacji grawitacyjnej oraz jednym otworem grawitacyjnym do pomieszczenia składziku, na parterze wykonana jest instalacja wentylacji mechanicznej, instalacja wentylacji mechanicznej na parterze była nieczynna, brak komina 10 na kondygnacji 1 piętra, otwory pionów wentylacji grawitacyjnej komina 10 zostały zaślepione w poziomie posadzki i stropu pierwszego piętra, na dachu stwierdzono komin 10 z dziesięcioma otworami wentylacji grawitacyjnej, część komina 10 na dachu nie jest połączona w żaden sposób z częścią komina 10 z piwnicy i parteru." (str.17). We wnioskach powołanego opracowania autor wskazał, że (cyt.): "Na podstawie przeprowadzonych czynności diagnostycznych komina 10 stwierdzono, że w wyniku usunięcia części komina 10 na kondygnacji 1 piętra pozbawiono wentylacji grawitacyjnej pomieszczeń higieniczno - sanitarnych w piwnicy budynku oraz w pomieszczeniu magazynowym (składziku) na parterze". Dalej stwierdzono, że taki stan rzeczy jest niezgodny z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, Normą PN-83/B-03430/Az3:2000 Wentylacja w budynkach mieszkalnych zamieszkania zbiorowego i użyteczności publicznej oraz PN-89/B-10425 Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły, a (cyt.) "w wyniku usunięcia części komina 10, lokal na parterze wraz z piwnicą nie spełnia obowiązujących przepisów i norm obowiązujących w Polsce" (str. 17). Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, nie budzi zastrzeżeń Sądu zarówno konieczność wykonania wskazanych w sentencji decyzji organu I instancji obowiązków, jak też sposób ich wykonania. Istota sporu w niniejszej sprawie, sprowadza się natomiast do ustalenia właściwego adresata nałożonych obowiązków, który zdaniem Sądu określony został wadliwie, bez uwzględnienia całokształtu okoliczności. Przypomnieć zatem należy, że krąg podmiotów zobowiązanych do wykonania na swój koszt obowiązku, o którym mowa w art. 51 Prawa budowlanego określa art. 52 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Koszty związane z wykonaniem obowiązków, o których mowa w ust.1, ponosi inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 1748/21 ( wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), nakaz rozbiórki powinien być w pierwszej kolejności nałożony na inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej i niewątpliwie dotyczy to sytuacji, gdy inwestor posiada w dalszym ciągu tytuł prawny do nieruchomości. Przez inwestora należy rozumieć osobę fizyczną lub prawną dokonującą inwestycji, czyli nakładów gospodarczych, których celem jest stworzenie nowych lub powiększenie istniejących obiektów majątku trwałego. Inwestorem jest zatem podmiot, który wyraża wolę budowy oraz inicjuje budowę i podejmuje się jej w aspekcie faktycznym, w tym wykonuje samodzielnie bądź za pośrednictwem innego podmiotu roboty budowlane oraz ponosi jej koszty. W pierwszej kolejności ustalenia wymagało zatem jaki podmiot dokonał usunięcia części przedmiotowego komina doprowadzając do wadliwego funkcjonowania pomieszczeń higieniczno - sanitarnych w piwnicy budynku oraz w pomieszczeniu magazynowym (składziku) na parterze. Sąd oczywiście podziela ocenę organów, że nie jest możliwe nałożenie obowiązków na inwestora przedmiotowych robót budowlanych, w sytuacji gdy w dacie nałożenia obowiązków nie jest już on właścicielem przedmiotowego lokalu i nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie obowiązków. W realiach niniejszej sprawy, ustalenie inwestora wykonanych samowolnie robót mogło jednak mieć wpływ na określenie adresata nałożonych obowiązków. W ocenie Sądu, ustalenia organów zgodnie z którymi wycięcie pionu kominowego nastąpiło pomiędzy 2 lutego 2018 r. a 29 stycznia 2019 r. nie znajdują żadnego potwierdzenia w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Nie wynika z niego również, by samowolnej likwidacji komina dokonał poprzedni właściciel lokalu, a mianowicie A Sp. z o.o., która lokal ten nabyła w dniu [...] czerwca 2017r., co wynika z aktu notarialnego znajdującego się w aktach sprawy. Wskazać należy, że również A Sp. z o.o., kwestionowała nałożenie na nią wspomnianego obowiązku decyzją PINB z dnia [...] maja 2021 r. [...]. W odwołaniu od tej decyzji, które zostało uwzględnione przez MWINB, spółka ta wyraźnie wskazywała, przedstawiając dokumentację fotograficzną, że w momencie wyprowadzki z lokalu w listopadzie 2017 r. na I piętrze przedmiotowego budynku, nie istniał już pion kominowy nr 10. Wskazać też należy, że jak wynika z Ekspertyzy technicznej konstrukcji stropu nad I piętrem opracowanej przez mgr inż. D K (upr. [...], Rzeczoznawca budowlany PUB nr [...], PZITB nr [...], Członek MOIIB nr [...]) z września 2020 r. ( str. 17): "Inwentaryzacje z lat 2007 (2) i 2018 (7) pokazują ścianki działowe w różnej lokalizacji, innej niż w projekcie pierwotnym (1). Komin został rozebrany przed 2007 r. wg (2). Nie analizowano wpływu wyciętych kanałów wentylacyjnych na I piętrze na pozostała część budynku ( w tym celu niezbędne byłoby przeprowadzenie inwentaryzacji kanałów wentylacyjnych w tej części budynku, co nie jest w zakresie niniejszej ekspertyzy". W sytuacji zatem ustalenia, że inwestorem przedmiotowych prac polegających na usunięciu komina była Spółdzielnia, nie byłoby żadnych przeszkód, by stosownie do treści art. 52 Prawa budowlanego to na Spółdzielnię w pierwszym rzędzie nałożyć wspomniane obowiązki. Rozważenia zatem wymaga przeprowadzenie postępowania dowodowego, które mogłoby wykluczyć, że to Spółdzielnia była inwestorem robót polegających na likwidacji części komina. Jednakże również w sytuacji niemożności ustalenia inwestora ( podmiotu, który dokonał usunięcia komina), niezasadne , a także sprzeczne z poprzednimi wytycznymi MWINB, byłoby nakładanie wspomnianych obowiązków na skarżącą. Jest to niekonsekwencja ze strony organu wojewódzkiego, który w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 3 listopada 2021 r. Nr 1398/2021, wyraźnie wskazał, że: "Należy zgodzić się z zarzutami zawartymi w odwołaniu, że prace nakazane zaskarżoną decyzją dotyczą nieruchomości wspólnej i wymagają ingerencji w te części (wspólne). Wobec powyższego organ I instancji powinien ustalić właściciela budynku, tj. czy w/w budynek stanowi własność Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowa "W", czy też w w/w budynku zawiązała się wspólnota mieszkaniowej, która powierzyła zarząd nieruchomością w/w spółdzielni (na co wskazano w odwołaniu). Zgodnie bowiem z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 19.02.2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2296/19: "Na nieruchomość wspólną składa się grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali (patrz art. 3 ust. 1 i 2 u.w.l.). Nieruchomość wspólna stanowi współwłasność w częściach ułamkowych wszystkich właścicieli lokali mieszkalnych i użytkowych, przy czym w imieniu współwłaścicieli działa właśnie wspólnota mieszkaniowa. Może ona nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana (patrz m.in. w zw. z art. 22 ust. 3 pkt 5 i u.w.l.). Nie ma zatem wątpliwości, że adresatem obowiązków i związanych z tym uprawnień wynikających z przepisów ustawy Prawo budowlane jest wspólnota mieszkaniowa, jeśli przepisy te bądź akty stosowania prawa odnoszą się do części wspólnych budynku". MWINB obecnie rozpoznając sprawę zignorował powyższe wskazania zawarte w uzasadnieniu swojej wcześniejszej decyzji, stwierdzając "Jakkolwiek Mazowiecki WINB w decyzji Nr 1398/2021 wskazał na konieczność ustalenia właściciela budynku przy ul. [...] w W, gdyż kanały wentylacyjne i spalinowe są uznawane za elementy konstrukcyjne budynku, to jednak równocześnie stwierdził, że należy ustalić inwestora robót polegających na wyburzeniu przewodów kominowych pionu nr 10 na poziomie I pietra budynku, a także czy roboty w niniejszym przypadku zostały zakończone". Pomijając już fakt, że właściciel budynku nie został przez organy ustalony, a w każdym razie ustalenie to nie wynika jasno z uzasadnienia decyzji, podnieść należy, że kwestia czy kanały wentylacyjne stanowią części wspólne, miała jak już wskazano, istotne znaczenie dla ustalenia adresata nałożonych obowiązków. Sąd podziela pogląd wyrażony w decyzji MWINB z dnia 3 listopada 2021 r. Nr 1398/2021 i wskazuje, że nieruchomością wspólną, w świetle art. 3 ust. 2 ustawy z 1994 r. o własności lokali, jest grunt oraz te części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Składnikiem tzw. współwłasności przymusowej są instalacje, i to zarówno te, które znajdują się poza poszczególnymi lokalami, jak i ich elementy znajdujące się w wydzielonych lokalach ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 czerwca 2012 r., VII SA/Wa 550/12 ). Chociaż kanały wentylacyjne i dymowe odprowadzają odpowiednio powietrze i dym z poszczególnych lokali w budynku, stanowią instalację będącą częścią składową budynku, a nie elementem poszczególnych lokali. Tym samym, niesprawność występująca w poszczególnych lokalach, dotyczy instalacji budynku stanowiących całość techniczno-użytkową (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 października 2017 r., II SA/Ol 426/17). Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 18 ust. 1 ustawy z 24 czerwca 1994 r., o własności lokali (Dz.U. z 2021 r. , poz. 1048, dalej: "u.w.l."), właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Przepis art. 27 ustawy z 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych ( Dz.U. z 2024 r., poz. 558), stanowi natomiast, w ustępach 1 i 2, że w zakresie nieuregulowanym w ustawie, do prawa odrębnej własności lokalu stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali z tym między innymi zastrzeżeniem, że zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni, jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony (o którym mowa w przywołanym wyżej przepisie art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali), choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni. Z powyższego wynika, że na gruncie omawianej sprawy zarząd nieruchomością wspólną sprawuje Spółdzielnia. Tym samym obowiązek nałożony w przedmiotowej decyzji dotyczący przewodów wentylacyjnych stanowiących część wspólną budynku mieszkalnego pozostającego w zarządzie Spółdzielni powinien obciążać Spółdzielnię. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2747/17, w art. 27 ust. 2 u.s.m. ustawodawca wprowadza przymusowy zarząd nieruchomością wspólną sprawowany przez spółdzielnię mieszkaniową. Tym samym jeżeli nie ustanowiono odrębnej własności lokali w budynku wielorodzinnym, spółdzielnia mieszkaniowa jest właścicielem tego obiektu jako całości, a zatem także i jego zarządcą. Jeżeli natomiast wyodrębniono wspomniane lokale, spółdzielnia ta jest zarządcą nieruchomości wspólnej, obejmującej także wspólne urządzenia. W obu przypadkach należy ją zatem uznać za adresata decyzji z art. 61 pkt 1 w zw. z art. 66 ust. 1 p.b. W ocenie Sądu ocena ta znajduje również zastosowanie do określania adresata obowiązków określonych w art. 51 Prawa budowlanego. Organy zatem przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnią powyższą argumentację, ustalą właściciela budynku oraz prawidłowo określą adresata nałożonych obowiązków. Nie jest natomiast zasadny zarzut skarżącej polegający na niewydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych na tej podstawie może bowiem nastąpić jedynie w sytuacji, gdy są one wykonywane w dacie wydania postanowienia. W niniejszej sprawie kwestionowane roboty budowlane polegające na usunięciu komina, zostały wykonane. Jeśli roboty już zostały zrealizowane, to powinien mieć zastosowanie art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji orzeczenie o wstrzymaniu robót budowlanych jest zbędne (por. wyroki NSA: z 12 października 2007 r., sygn. akt II OSK 629/07, z 4 czerwca 2007 r., sygn. akt II OSK 861/06, oraz z 17 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1106/10). Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. ,uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy. O kosztach postępowania, Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.