VII SA/Wa 731/11
WyrokWSA w Warszawie2011-09-21
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, na które wymagane było pozwolenie na budowę, może zostać zrealizowane na podstawie zgłoszenia, jeśli organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu w ustawowym terminie?Ratio decidendi
Wolnostojące, trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, stanowiące obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego, wymaga pozwolenia na budowę. Samo przekonanie inwestora o konieczności zgłoszenia lub brak skutecznego sprzeciwu organu w ustawowym terminie nie zmienia charakteru inwestycji wynikającego z przepisów prawa i nie zwalnia organów nadzoru budowlanego z obowiązku oceny zgodności budowy z przepisami. W przypadku braku wymaganego pozwolenia, organ ma obowiązek orzeczenia rozbiórki.Stan faktyczny
Spółka A. M. S. wybudowała wolnostojącą tablicę reklamową na fundamencie betonowym, trwale związanym z gruntem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył obowiązek przedłożenia dokumentów w celu legalizacji obiektu, a po jego niewykonaniu nakazał rozbiórkę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. Skarżąca spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, twierdząc, że obiekt mógł zostać zrealizowany na podstawie zgłoszenia, ponieważ organ nie wniósł skutecznego sprzeciwu, a obiekt nie stanowi części składowej gruntu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. sprawy ze skargi A. M. S. [...] z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), nałożył na inwestora A. M. S. [...] obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Organ ustalił bowiem, że inwestor wybudował wolnostojącą tablicę reklamową na fundamencie betonowym trwale związanym z gruntem, konstrukcji metalowej, podświetlaną na dz. ew. [...] przy ul [...].
Inwestor nie przedłożył w wyznaczonym terminie żądanej dokumentacji.
W związku z tym organ powiatowy decyzją z dnia [...] listopada 2010r,. nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nakazał A. M. S. [...] rozbiórkę ww. nośnika reklamowego.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] po rozpoznaniu odwołania A.. M. S. [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wskazał, iż nakaz rozbiórki został orzeczony zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Nośnik reklamowy spełnia kryteria budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż jest trwale związane z gruntem przez betonowy fundament. Na jego realizację wymagane było zatem pozwolenie na budowę.
Natomiast inwestor zgłosił zamiar instalacji tego nośnika reklamowego, co do którego organ wniósł sprzeciw, ale z przekroczeniem ustawowego 30-dniowego terminu. Fakt ten nie zwalnia jednak organu nadzoru budowlanego od oceny, czy urządzenie to zbudowano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawą zgłoszenia sprzeciwu było stwierdzenie, iż na realizację ww. nośnika konieczne było pozwolenie na budowę. Tym samym zgłoszenie takiego obiektu stanowi obejście prawa. Nie dotyczy bowiem obiektów lub robót budowlanych poddanych tej formie reglamentacji.
Skargę na powyższą decyzję wniosła A. M. S. [...] i wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, zarzuciła naruszenie: art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 48 ust 1 i 4 Prawa budowlanego poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego i w konsekwencji błędne zastosowanie art. 48 ust. 1 i 2 cyt. Prawa budowlanego.
Ponadto, wskazała na naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w zw. art. 6 i 16 k.p.a. przez pominięcie skutków prawnych wynikających z ostatecznej decyzji Wojewody [...] z [...] września 2009 r. nr [...] uchylającej sprzeciw do zgłoszenia montażu nośnika reklamowego.
Zdaniem skarżącej, organy przedwcześnie zastosowały art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, błędnie przyjmując, że sporny nośnik reklamowy jest trwale związany z gruntem. W opinii skarżącej nośniki reklamowe umieszczone na gruncie są z nim połączone do przemijającego użytku i mogą być od niego odłączone bez istotnej zmiany całości gruntu albo uszkodzenia nośnika. W tym przypadku nośnik reklamowy nie stanowi części składowej gruntu w rozumieniu art. 47 § 2 i 3 Kc.
Spółka podkreśliła, że złożyła zgłoszenie, co do którego nie wniesiono skutecznego sprzeciwu, tym samym inwestycję zrealizowano zgodnie z prawem i nie ma podstaw do orzekania nakazu rozbiórki. Nie wniesienie w terminie sprzeciwu oznacza milczące udzielnie zgody na realizację obiektu. Inwestor nie dopuszcza się samowoli budowlanej gdy wykonuje roboty budowlane po upływie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia, nawet gdy po tym terminie organ budowlany wniesie sprzeciw lub doręczy postanowienie nakładające obowiązek uzupełnienia zgłoszenia.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja odpowiada przepisom prawa.
Przede wszystkim podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych istniały rozbieżności co do tego, czy a jeśli tak to, jakie urządzenia reklamowe podlegają reżimowi pozwolenia na budowę. Ostatecznie przyjęto pogląd, zgodnie z którym można mówić o co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Do pierwszej grupy należy zaliczyć budowle wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę jako że są to obiekty budowlane nie wymienione w art. 29-31 Prawa budowlanego i na co wskazuje art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Do drugiej grupy wymagającej jedynie zgłoszenia zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem - art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2009r., II OSK 1361/08, z dnia 3 września 2009r.- II OSK 1331/08, z dnia 25 sierpnia 2009r., II OSK1293/08).
W myśl art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 ppkt b wymienionej ustawy obiektem budowlanym jest budowla stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.
Mając na uwadze przytoczoną definicję budowli, stwierdzić należy, iż urządzenie reklamowe, wolno stojące, trwale związane z gruntem stanowi obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 1 ppkt b Prawa budowlanego.
Odnosząc powyższe uwagi do przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego jak i sposób osadzenia, świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania, jak podnosi skarżąca Spółka, instytucja zgłoszenia. Przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych.
W konsekwencji należało podzielić pogląd organów, iż na jego wzniesienie wymagane było pozwolenie na budowę, a to z kolei determinowało zastosowanie trybu legalizacyjnego przewidzianego w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego.
Prawidłowo zatem ww. postanowieniem organ powiatowy przystąpił do legalizacji spornego obiektu nakładając na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w sentencji tegoż postanowienia w zakreślonym terminie. Wobec niewykonania ww. obowiązku organ miał obowiązek orzeczenia rozbiórki.
Odnosząc się do zarzutów skargi należy wyjaśnić, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Strona skarżąca konsekwentnie podtrzymuje stanowisko, iż budowa przedmiotowego nośnika reklamowego została prawidłowo zrealizowania na podstawie zgłoszenia, skoro Prezydent [...] nie wniósł sprzeciwu w ustawowym terminie 30-dni, tym samym inwestor przystąpił do realizacji obiektu zgodnie z prawem.
Należy jednak wskazać, że samo przekonanie inwestora, że realizacja obiektu budowlanego wymaga formy zgłoszenia, nie zmienia charakteru inwestycji wynikającego z przepisów powszechnie obowiązujących. Nie oznacza to również, że organy nadzoru budowlanego nie mogą dokonać oceny, czy przedmiotowe urządzenie zostało zbudowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach. Nie można "instalowaniem" określić budowy samodzielnej konstrukcji na betonowym fundamencie.
Wprawdzie słuszny był zarzut skargi, że organy nie dysponowały pełnym materiałem dowodowym, w szczególności dokumentacją załączoną do zgłoszenia. Tym niemniej, w ocenie Sądu, okoliczność ta pozostawała bez istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, skoro organ nadzoru budowlanego w dniu 16 lutego 2010 r. dokonał oględzin nośnika w miejscu jego posadowienia.
Mając na uwadze powyższą argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji w trybie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.(Dz. U. 153 poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło