VII SA/Wa 759/14

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych postanawia: odmówić P. M. przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. P. M. po otrzymaniu wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi złożył na urzędowym formularzu wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Z treści wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona i córka, skarżący posiada dom o powierzchni 169 m2. P. M. oświadczył, że otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 5.000 zł. Wskazał ponadto, że spłaca kredyt hipoteczny, którego rata miesięczna wynosi około 2.500 zł. Do comiesięcznych kosztów zaliczył też: alimenty w kwocie 350 zł, opłaty za media w wysokości około 1.200 zł, wydatki na paliwo – około 600 zł. W tym stanie rzeczy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy natomiast rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 ustawy). Zatem prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Strona musi zatem wykazać, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej reguły. Mając na uwadze powołany przepis oraz treść wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzić należy, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania P. M. prawa pomocy, ponieważ nie wykazał on, iż znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, która uprawniałaby do skorzystania z instytucji prawa pomocy. Treść art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Ustawodawca użył tu pojęcia: "wykaże", co oznacza, że wnioskodawca powinien udowodnić, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu poniesienie kosztów postępowania. Wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien być zatem sporządzony w sposób rzetelny, powinny znaleźć się w nim wszelkie informacje niezbędne do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W tym miejscu wskazać trzeba, że pismem z dnia 2 czerwca 2014 r. zobowiązano P. M. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - nadesłanie zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia za pracę, - nadesłanie wyciągów z rachunku bankowego z okresu ostatnich trzech miesięcy, - nadesłanie odpisów zeznań podatkowych za ostatnie dwa lata kalendarzowe, - udokumentowanie wysokości opłat za media, - wskazanie, czy żona skarżącego uzyskuje dochody z tytułu wynagrodzenia za pracę, z działalności gospodarczej, czy podejmuje prace dorywcze, z tytułu umów zlecenia, o dzieło itp.; jeżeli tak, jakiej wielkości dochody uzyskuje z tego tytułu, - wskazanie, czy żona skarżącego jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, czy też ma przyznany zasiłek. Ww. pismo zostało doręczone skarżącemu w dniu 4 czerwca 2014 r. P. M. nie udzielił żadnej odpowiedzi na wezwanie z dnia 2 czerwca 2014 r. Tymczasem to na stronie składającej wniosek ciąży obowiązek wykazania przesłanek określonych w art. 246 ustawy, w interesie strony leży udzielenie wszelkich informacji niezbędnych do rozpoznania wniosku. W sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające dla oceny jej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej lub budzi wątpliwości, a strona (pomimo wynikającego z art. 255 ustawy obowiązku) nie udziela w ogóle bądź nie udziela dokładnej i pełnej odpowiedzi na skierowane do niej wezwanie, nie jest możliwe przyznanie stronie prawa pomocy, jedynie w oparciu o jej twierdzenia o trudnej sytuacji finansowej. Niedopełnienie przez stronę w całości lub w części obowiązku złożenia dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia wymaganych dokumentów uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270).