VII SA/Wa 781/17

WyrokWSA w Warszawie2018-01-31

Skład orzekający: Paweł Groński, Marta Kołtun - Kulik, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania z powodu wniesienia go od decyzji ostatecznej, przez podmiot niebędący stroną postępowania, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania było zgodne z prawem. Odwołanie od decyzji ostatecznej, wniesione przez podmiot niebędący stroną postępowania, jest niedopuszczalne. Nawet jeśli organ odwoławczy miał wątpliwości co do legitymacji strony, mógł stwierdzić niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 k.p.a., zwłaszcza w przypadku oczywistego braku legitymacji.
Stan faktyczny
J. M. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody umarzającej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na utwardzenie terenu posesji Wspólnocie Mieszkaniowej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdził niedopuszczalność odwołania, wzywając J. M. do wyjaśnienia, czy działa we własnym imieniu czy w imieniu Wspólnoty. J. M. wyjaśnił, że działa we własnym imieniu jako właściciel mieszkania i członek Wspólnoty. GINB uznał, że odwołanie zostało wniesione od decyzji ostatecznej i przez podmiot niebędący stroną postępowania, co skutkowało stwierdzeniem jego niedopuszczalności.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.), Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. M. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2017 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GINB"), w wyniku odwołania J. M. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. znak [...], postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...], stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania. Postanowienie GINB zostało wydane w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Wojewoda [...] ww. decyzją z dnia [...] października 2016 r. umorzył, wszczęte z urzędu, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] pozwolenia na utwardzenie terenu posesji w [...] przy ul. [...], na działce nr ewid. [...]. Decyzja została skierowana do ww. Wspólnoty Mieszkaniowej. Odwołanie od powyższej decyzji Wojewody [...]złożył J. M. Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., GINB wezwał odwołującego się do wskazania (z uwagi na zawartą w piśmie informację o byciu członkiem Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] oraz członkiem jej zarządu) czy podanie wnosi w imieniu własnym czy w imieniu Wspólnoty. W przypadku wniesienia odwołania w imieniu Wspólnoty, organ nakazał uzupełnić braki formalne podania poprzez jego podpisanie przez drugiego członka zarządu Wspólnoty oraz o dokumenty wskazujące skład osobowy zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] na dzień jego złożenia. J. M. wyjaśnił, że złożone odwołanie wniósł w imieniu własnym, jako właściciel mieszkania i członek Wspólnoty Mieszkaniowej. Z uwagi na powyższe, GINB ww. postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. stwierdził niedopuszczalność wniesienia odwołania. Organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie przed organem odwoławczym składa się z fazy wstępnej, postępowania wyjaśniającego oraz fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej organ odwoławczy ma obowiązek ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy wniesione zostało w terminie. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn przedmiotowych albo podmiotowych. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji w toku instancji. Natomiast niedopuszczalność odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje wniesienie odwołania przez podmiot niemający legitymacji do wniesienia tego środka zaskarżenia albo wniesienie odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. W sytuacji gdy odwołanie wnosi podmiot, który twierdzi, że zaskarżona decyzja dotyczy jego interesu prawnego lub obowiązku, organ odwoławczy ma obowiązek rozpoznać odwołanie. Warunkiem jednak skuteczności czynność procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. strona postępowania administracyjnego może wnieść odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej lub ogłoszenia decyzji. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. W myśl art. 16 § 1 k.p.a. decyzja staje się ostateczna niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Organ odwoławczy wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia zgody inwestorowi na utwardzenie posesji, została doręczona stronie postępowania tj. Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...] w dniu [...]października 2016 r. (co wynika ze zwrotnego potwierdzenia jej odbioru). Wspólnota Mieszkaniowa nie złożyła odwołania od decyzji organu wojewódzkiego do dnia [...] listopada 2016 r. W tym miejscu GINB wyjaśnił, że 14-dniowy termin na złożenie odwołania mijał w piątek [...] listopada 2016 r., jednakże z uwagi, iż dzień ten był dniem ustawowo wolnym od pracy, ostatnim dniem terminu na wniesienie odwołania był poniedziałek [...] listopada 2016 r. A zatem z upływem tego dnia przedmiotowa decyzja stała się ostateczna. Organ podniósł, że J. M. nie był stroną toczącego się postępowania, nie był uprawniony do złożenia odwołania w imieniu zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, pomimo tego odwołanie wniósł, które nadał w dniu [...] listopada 2016 r. Powyższe świadczy o tym, że środek zaskarżenia został wniesiony od decyzji ostatecznej, natomiast podmiot, który nie brał udziału w postępowaniu może wnieść odwołanie w terminie przewidzianym dla stron postępowania. Jednocześnie GINB stwierdził, że skoro wniesione odwołanie dotyczy decyzji, która uzyskała przymiot ostateczności w administracyjnym toku instancji, to tym samym jest niedopuszczalne z przyczyn przedmiotowych (tak wyrok NSA w Warszawie z dnia 10 marca 1985 r., sygn. akt III SA 1377/85; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 410/13). W konsekwencji GINB stwierdził, że wobec stwierdzenia niedopuszczalności odwołania nie mógł ustosunkować się do argumentacji podniesionej w odwołaniu. Postanowienie GINB z dnia [...] lutego 2017 r. stało się przedmiotem skargi J. M., który zarzucił organowi błędną i niemerytoryczną ocenę materiału dowodowego stanowiącego podstawę wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca szczegółowo opisała swoje stanowisko w sprawie. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z dnia [...] września 2017 r. pełnomocnik z urzędu uzupełniła skargę, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, co do których oświadczyła, że nie zostały one uiszczone ani w całości, ani w odpowiedniej części. W uzasadnieniu strona skarżąca wyjaśniła, że w razie stwierdzenia przez organ drugiej instancji, iż osobie wnoszącej odwołanie nie przysługuje przymiot strony możliwe są dwa rozstrzygnięcia procesowe: stwierdzenie niedopuszczalności odwołania (art. 134 k.p.a.) lub umorzenie postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.). Organ odwoławczy nie powinien jednak wydawać postanowienia w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania, jeżeli odwołanie wnosi podmiot przekonany o przysługiwaniu mu przymiotu strony. Organ drogiej instancji powinien w takim przypadku przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w celu ustalenia czy podmiotowi wnoszącemu odwołanie przysługuje przymiot strony. W niniejszej sprawie organ nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i ograniczył się do stwierdzenia, że skarżący nie był stroną postępowania przed Wojewodą [...]. Dalej strona skarżąca podniosła, że GINB wydał postanowienie o niedopuszczalności odwołania ze względu na wniesienie odwołania "od decyzji ostatecznej". Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, która stała się ostateczna wskutek upływu terminu do wniesienia odwołania, jest odwołaniem wniesionym po terminie, ale nie jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a., albowiem termin ten może zostać stronie przywrócony, a sprawa rozpatrzona. W odniesieniu do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji nie jest wobec tego możliwe wydanie postanowienia o jego niedopuszczalności w sytuacji zbiegu przesłanek do wydania postanowienia o uchybieniu terminu. Nie jest kwestionowane, że niedopuszczalność odwołania i uchybienie terminu do wniesienia odwołania są odrębnymi instytucjami procesowymi, a zatem wniesienie odwołania po terminie nie oznacza jego niedopuszczalności, odmienne są w każdym przypadku przesłanki rozstrzygnięcia. W ocenie skarżącego w niniejszej sprawie stwierdzenie niedopuszczalności odwołania z powołaniem się na ostateczność decyzji organu pierwszej instancji, było nieprawidłowe. Stwierdzenie niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. nie jest prawidłowym rozstrzygnięciem w sytuacji, gdy zachodzi potrzeba badania interesu prawnego wnoszącego odwołanie. W wyniku negatywnego zweryfikowania legitymacji wnoszącego odwołanie, organ odwoławczy nie wydaje postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a. Twierdzenie wnoszącego odwołanie, że decyzja dotyczy jego interesu prawnego, podlega weryfikacji w toku postępowania odwoławczego. Strona skarżąca wskazała, że nie we wszystkich sprawach to wyłącznie zarząd wspólnoty będzie legitymował się statusem strony postępowania. Status strony może przysługiwać również indywidualnie właścicielom poszczególnych lokali znajdujących się w danym budynku. W wyroku z dnia 7 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1648/06 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że jeżeli członek wspólnoty mieszkaniowej wykaże swój własny, indywidualny interes prawny w danym postępowaniu, to istnieje podstawa, aby mógł on wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie, w której występuje także wspólnota. Organ administracji nie ma całkowitej dowolności w przyznawaniu przymiotu strony, bowiem o tym decydują przepisy prawa materialnego. Dalej podniesiono (powołując się na orzecznictwo sądowe), że w przypadku wniesienia odwołania z uchybieniem terminu do jego wniesienia, organ rozpatrujący odwołanie powinien wnikliwie zbadać charakter wniesionego przez skarżącego pisma i ustalić czy nie powinno ono zostać rozpatrzone jako wniosek o wznowienie postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. O prawidłowej kwalifikacji pisma świadczy nie jego tytuł, ale okoliczności danej sprawy. Weryfikacja twierdzeń osoby, której organ nie doręczył decyzji, a która twierdzi, że jest stroną postępowania następuje albo w postępowaniu odwoławczym (wyrazem negatywnej oceny tych twierdzeń jest decyzja z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.) albo w postępowaniu wznowieniowym. Rozstrzygnięcie o tym, w jakim trybie należy rozpatrzeć żądanie obywatela i zweryfikować jego twierdzenia dotyczące jego prawa do udziału w postępowaniu jest obowiązkiem organu. Podmiot, któremu decyzji nie doręczono nie ma możliwości ani równoczesnego korzystania z tych dwóch trybów, ani decydowania o tym, z którego z tych trybów chce skorzystać. Jeżeli organ uznał odwołanie za wniesione z uchybieniem terminu, to powinien uznać je za wniosek o wznowienie postępowania złożony na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i nadać mu bieg właściwy dla tego typu postępowania. Tylko takie postępowanie organu administracji może być uznane za przeprowadzone zgodnie z zasadami zawartymi w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W ocenie Sądu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie GINB z dnia [...] lutego 2017 r. znak [...], wydane na podstawie art. 134 k.p.a., stwierdzające niedopuszczalność odwołania J. M. od decyzji Wojewody [...]z dnia [...] października 2016 r. znak [...]. Powołaną decyzją Wojewoda [...], w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a., umorzył wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...]pozwolenia na utwardzenie terenu posesji w [...] przy ul. [...], na działce nr ewid. [...]. Zdaniem Sądu zaskarżone postanowienie, mimo częściowo niezbyt jasnego uzasadnienia, ostatecznie odpowiada prawu. Instytucją służącą do wzruszenia decyzji organu pierwszej instancji w trybie zwykłym jest odwołanie, które strona może wnieść w terminie 14 dni od dnia doręczenia jej lub ogłoszenia decyzji (art. 127 § 1 k.p.a., art. 129 § 2 k.p.a.). W powyższym terminie może wnieść odwołanie także osoba mająca uprawnienia strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym i której organ nie doręczył i nie ogłosił decyzji, a o wydaniu jej dowiedziała się z innych źródeł. Jednak taka strona może wnieść odwołanie w terminie, który biegnie dla stron postępowania, którym decyzję doręczono. W razie nieskorzystania przez strony z odwołań w powyższym terminie decyzja, w myśl art. 16 § 1 k.p.a., staje się ostateczna, niezależnie od tego, czy organ doręczył lub ogłosił ją wszystkim stronom. Decyzja ostateczna może być wzruszona tylko w trybach nadzwyczajnych. Stronie, która bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu i dowiedziała się o wydaniu decyzji, gdy ta była już ostateczna, przysługuje wniosek na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.; nie przysługuje jej natomiast wniosek, o którym mówi art. 58 § 1 k.p.a. Z tego ostatniego przepisu może korzystać tylko strona, której organ doręczył decyzję, lecz która z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła wnieść odwołania w terminie ustawowym (zob. wyrok NSA z 5 grudnia 1997 r., sygn. akt I SA 1329/95, ONSA 1998/3/103; wyrok NSA z 14 grudnia 2007 r., sygn. akt II OSK 1759/06, LEX nr 425313; wyrok NSA z 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 505/08, LEX nr 554884; wyrok NSA z 24 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1762/09, LEX nr 746776). Złożenie więc odwołania po upływie terminu do jego wniesienia dla stron uprawnionych oznacza złożenie go od decyzji ostatecznej i z tego powodu jest ono niedopuszczalne. Sąd w niniejszym składzie poglądy tam wyrażone w pełni podziela. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2016 r. Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...] w [...], biorąca udział w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, odebrała w dniu [...] października 2016 r., co oznacza, że termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] listopada 2016 r. (piątek), który był dniem ustawowo wolnym od pracy. Wobec tego termin do złożenia odwołania upłynął z końcem dnia [...] listopada w poniedziałek. Po tej dacie decyzja stała się ostateczna. Od decyzji ostatecznej nie przysługuje zaś odwołanie. Słusznie też GINB stwierdził, że J.M. nie jest osobą uprawnioną do wniesienia odwołania w imieniu Wspólnoty Mieszkaniowej, albowiem jak wynika z akt sprawy, na mocy Uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. właścicieli lokali Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...], został odwołany ze składu zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, który aktualnie jest sprawowany przez R. N. oraz P.P.. Jednocześnie materiał dokumentacyjny wskazuje, że [...] lipca 2015 r. właściciele lokali ww. Wspólnoty złożyli oświadczenie do Urzędu Miejskiego w [...], że J.M. (jako sprawujący jeszcze w tej dacie funkcję członka zarządu) nie został upoważniony do reprezentowania jednoosobowo Wspólnoty w jakichkolwiek sprawach jej dotyczących. Właściwie też organ wyjaśnił, że niedopuszczalność odwołania, o czym mowa w art. 134 k.p.a., zachodzić może z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Niedopuszczalność z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia tego środka przez podmiot niemający legitymacji albo też wniesienia tego środka przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnych. Przyczyny podmiotowe pozostają w bezpośrednim związku z przyznaniem jednostce statusu strony. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje zaś przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji bądź postanowienia w administracyjnym toku instancji. Zdaniem Sądu, organ odwoławczy niezbyt precyzyjnie wyjaśnił w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powody swojego rozstrzygnięcia. Z jednej bowiem strony wskazał na przeszkodę podmiotową, tj. brak legitymacji do złożenia odwołania w imieniu Zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej, która była stroną postępowania przed organem pierwszej instancji a następnie stwierdził, że jako strona nie biorąca udziału w tym postępowaniu J. M. wniósł odwołanie z uchybieniem terminu (w dacie [...] listopada 2016 r.), czyli od decyzji ostatecznej, a to stanowi przeszkodę przedmiotową do rozpoznania odwołania. W ocenie Sądu, wady uzasadnienia tego postanowienia nie mogą jednak skutkować wyeliminowaniem go z obrotu prawnego. W pierwszej kolejności należy wskazać, że o tym czy określonemu podmiotowi przysługują uprawnienia strony rozstrzygają przepisy prawa materialnego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego panuje zgodny pogląd, iż mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym to tyle, co wskazać przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którym składający wniosek opiera swoje żądanie. Przy tym, interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie przymiotu strony w sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dana osoba wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. Przystępując do rozpatrzenia odwołania organ drugiej instancji ma obowiązek ustalenia, czy odwołanie pochodzi od strony postępowania – gdyż art. 127 § 1 k.p.a. stanowi, że od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie. Nie jest zatem dopuszczalne rozpatrzenie przez organ odwoławczy odwołania pochodzącego od podmiotu nie będącego stroną postępowania. I tak akta administracyjne sprawy jednoznacznie wskazują, że stroną w postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. [...] w [...]pozwolenia na utwardzenie terenu posesji w [...] przy ul. [...], na działce nr ewid. [...] – była Wspólnota Mieszkaniowa. Z zagospodarowania terenu wynika, że budynek wielorodzinny Wspólnoty zlokalizowany jest na działce nr ewid. [...] w bezpośrednim sąsiedztwie z drogą wojewódzką nr [...] relacji [...]– [...] (ul. [...]). Działka posiada zjazd indywidualny z drogi wojewódzkiej do granicy posesji wykonany z kostki betonowej, zaś teren posesji w granicach działki nie posiada utwardzenia. Na dzień wnoszenia odwołania członkami zarządu uprawnionymi do reprezentowania Wspólnoty byli R.N. oraz P.P., nie zaś J. M.. Jednocześnie wskazać należy, że wspólnota mieszkaniowa działa w imieniu własnym i na własny rachunek, jako podmiot stosunków zobowiązaniowych wynikających z zarządu nieruchomością wspólną. Wspólnota mieszkaniowa zaliczana jest bowiem do kategorii tzw. "osób ustawowych", do której znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o osobach prawnych. Zgodnie z art. 33 (1) k.c., osobą ustawową jest konstrukcja charakteryzująca się trzema zasadniczymi cechami: ma ustawowo przyznaną zdolność prawną, nie jest osobą prawną oraz jest jednostką organizacyjną (ma określoną strukturę organizacyjną). Wspólnota mieszkaniowa charakteryzuje się wskazanymi cechami. Zatem to wspólnota, a nie jej członkowie, może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Stanowisko to, wynikające z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (j.t. Dz.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) zostało potwierdzone w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt III CZP 65/07 (OSNC 2008/7-8/69), w której stwierdzono, że wspólnota mieszkaniowa, działając w ramach przyznanej jej zdolności prawnej, może nabywać prawa i obowiązki do własnego majątku. Ponadto w uchwale NSA z dnia 26 listopada 2001 r., sygn. akt OPK 19/01 wyjaśniono, że w celu uniknięcia sytuacji, w której w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wspólnoty mieszkaniowej powstałaby konieczność występowania wielu stron (właścicieli poszczególnych lokali), odchodzi się od konieczności występowania każdego członka wspólnoty na rzecz działania organów wspólnoty w imieniu członków. Przepisy ustawy o własności lokali nie wskazują na odrębność interesów prawnych wspólnoty mieszkaniowej oraz właścicieli poszczególnych, wyodrębnionych lokali mieszkalnych, uprawniających do występowania jako strona postępowania. Wobec tego w stosunkach zewnętrznych, odnoszących się do nieruchomości wspólnej, wspólnotę reprezentuje jej zarząd. Oznacza to, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę stroną w odniesieniu do nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania planowanego obiektu jest wspólnota, którą w postępowaniu reprezentuje zarząd. Dla uznania za stronę tego postępowania nie wystarczy powołanie się na sam fakt, że jest się właścicielem lokalu, członkiem wspólnoty, współwłaścicielem części wspólnych budynku - jak to uczynił skarżący. Wskazać należy, że w sprawach kiedy organ odwoławczy ma wątpliwości co do interesu prawnego wnoszącego odwołanie bez wątpienia zachowuje aktualność uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r. (OPS 16/98; ONSA 1999, nr 4, poz. 119), zgodnie z którą stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Na takie rozwiązanie prawne powoływała się zresztą strona skarżąca w uzupełnieniu skargi. Jednakże w sytuacji oczywistego braku legitymacji odwoławczej organ drugiej instancji jest uprawniony do apriorycznego przyjęcia, że odwołanie wniesione przez nieuprawniony podmiot jako niedopuszczalne i bezskuteczne podlega trybowi wskazanemu w art. 134 k.p.a. Takie stanowisko można wyprowadzić z pierwszej części uzasadnienia postanowienia GINB, który takiej legitymacji J. M. odmówił (tj. z przyczyny podmiotowej). I to stanowisko Sąd podziela. Jednocześnie należy stwierdzić, że nawet gdyby przyjąć, iż po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy uznałby J. M. za legitymowanego do wniesienia odwołania, to i tak odwołanie to zostało wniesione z uchybieniem 14 dniowego terminu do jego wniesienia, czyli od decyzji ostatecznej, co także stanowiłoby podstawę do wydania postanowienia w oparciu o przepis art. 134 k.p.a. Dlatego, zapadłe w sprawie postanowienie o niedopuszczalności odwołania, wydane w oparciu o art. 134 k.p.a., w ocenie Sądu, nie narusza prawa. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzekł o oddaleniu skargi. ----------------------- 4

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło