VII SA/Wa 782/19
WyrokWSA w Warszawie2019-09-25
Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Mirosława Kowalska, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, która była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych, jest zgodne z prawem, gdy strona podnosi nowe okoliczności dotyczące niewykonalności decyzji?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli kwestie podnoszone przez stronę jako podstawy nieważności były już przedmiotem analizy sądów administracyjnych w postępowaniu zwyczajnym, które zakończyło się oddaleniem skargi. Nawet jeśli strona podnosi nowe argumenty dotyczące niewykonalności decyzji, nie stanowią one podstawy do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności, jeśli istota sprawy była już merytorycznie rozstrzygnięta przez sądy.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy z 2013 r., nakładającej obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom wodnym, wskazując na rażące naruszenie prawa, niewykonalność decyzji i szkodliwość jej wykonania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że kwestie podnoszone przez skarżącą były już przedmiotem kontroli sądowej, a także że wniosek dotyczył jedynie decyzji organu I instancji. Skarżąca zaskarżyła postanowienie SKO, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi B. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
I.
Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...] Wójt Gminy [...] nakazał B. G. (dalej również jako Skarżąca) właścicielce gruntu oznaczonego w ewidencji jako działka nr [...], położonego w miejscowości [...], gmina [...] wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom poprzez:
1. wykonanie w nowo wybudowanym murku oporowym (podmurówce pod ogrodzenie) czterech otworów o średnicy 15 cm w miejscach odpowiadających otworom wykonanym przez G. i L. H. z jednoczesnym ich odblokowaniem,
2. wykonanie zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu tj. ze spadkiem w kierunku działki nr [...] systemu drenażowego polegającego na wykonaniu jednego zbiorczego przewodu drenarskiego, do którego należy włączyć przewody, których końcówki należy umieścić w wykonanych w murku oporowym (podmurówce pod ogrodzenie) otworach. Zbiorczy przewód drenarski o średnicy 110 mm należy umieścić w wykopie wyścielonym geowłókniną przy zachowaniu rzędnych dna systemu drenażowego, które nie mogą być wyższe od 141,2 m n.p.m. Przewód drenarski należy obsypać materiałem filtracyjnym tj. żwirem o granulacji 16-32 mm. System należy wykonać tak, aby przewód drenarski i materiał filtracyjny znajdowały się w otulinie z geowłókniny.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 lipca 2014 r. sygn. akt IV SA/Wa 948/14 uchylił zaskarżoną decyzję SKO wskazując, że co do zasady podlegające kontroli sądowej postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, wnioski organów są słuszne, niemniej jednak z uwagi na nieokreślenie terminu w jakim B. G. winna wykonać nałożone na nią obowiązki decyzję należało uchylić.
Po rozpatrzeniu skarg kasacyjnych wywiedzionych od powyższego orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2923/14 uchylił zaskarżony wyrok tutejszego Sądu w całości i oddalił skargę B. G.
Sąd podzielił stanowisko o prawidłowości działań organów przyjął także, że nieokreślenie terminu w jakim winny zostać wykonane obowiązki było prawidłowe, gdyż brak jest podstawy materialnoprawnej do zakreślenia w decyzji organu administracji publicznej takiego terminu
II.
Pismem z dnia 10 września 2018 r. B. G. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2013 r. znak [...]. Wskazała, że decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem Prawa wodnego, Prawa budowlanego, ustawy o drogach publicznych, ustawy o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania oraz była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwał, a także w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą. W uzasadnieniu stwierdziła, że w decyzji został pominięty art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego który stanowi, iż nie można odprowadzać wód i ścieków na grunty sąsiednie. Dlatego wykonanie decyzji doprowadzi do zalania i zniszczenia jej działki nr [...], ponieważ brak jest wskazania odbiornika wód z drenowania, tylko spadek do działki nr [...], a to jest droga powiatowa. Powoływanie się na możliwość skorzystania z systemu odwodnienia drogi powiatowej przy której położona jest działka nr [...], jest niezgodna z prawem, gdyż system rowów do odwodnienia drogi nie może stanowić odbiornika dla urządzeń melioracyjnych wodnych. W decyzji
Występują również błędy techniczne i prawne uniemożliwiające jej realizację w całości - połączenie końcówek rur z przewodem o średnicy 110 mm, przemarzanie końcówek rur, decyzja nie wskazuje odbiornika wód z drenowania. Wykonanie tej wersji decyzji spowoduje podmakanie i zaleganie wody na terenie jej działki.
III.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] odmówiło wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2013 r.
Po zbadaniu wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.
W motywach rozstrzygnięcia wskazano, że w sprawie słusznie zastosowano instytucję odmowy wszczęcia postępowania przewidzianą w art. 61a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 10960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - dalej jako k.p.a.). Taka odmowa może nastąpić w przypadku zaistnienia m.in. braków przedmiotowych które występują, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn (przyczyny te nie zostały w ustawie skonkretyzowane).
Zdaniem SKO okoliczność, że decyzja której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności była już przedmiotem kontroli sądów administracyjnych: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowi taką przeszkodę.
W wyniku wstępnego badania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta ustalono, że okoliczność uprzedniego badania sprawy przez sądy administracyjne, stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia tego nadzwyczajnego postępowania. Kolejną przesłankę odmowy takiego wszczęcia stanowi objęcie wnioskiem wyłącznie decyzji organu I instancji, z pominięciem orzeczenia organu odwoławczego. Zarówno wniosek jak i jego uzupełnienie odnoszą się wyłącznie do decyzji Wójta, z pominięciem decyzji SKO w [...].
W niniejszej sprawie w treści wyroku tutejszego Sądu z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 948/14 jak i wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2923/14 wynika, że kwestie aktualnie podnoszone przez Skarżącą były rozpatrywane przez sądy.
Sądy rozpoznające skargę dokonały kompleksowej i dogłębnej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, jak również treści zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...]. Przyjęto, że decyzje te odpowiadają prawu.
Kontrolując zaskarżone decyzje sąd administracyjny bada nie tylko zarzuty przedstawione przez stronę w skardze, ale niezależnie od nich poddaje ocenie wszystkie inne okoliczności, dokonując oceny zaskarżonej decyzji pod kątem ich zgodności z przepisami prawa materialnego, jak również prawidłowości przyjętej przez organ procedury. Wyrok oddalający skargę jest rezultatem nieuwzględnienia skargi wobec niewystępowania wad prawnych decyzji, uzasadniających jej uchylenie albo stwierdzenie jej nieważności.
W powyższej sytuacji, po wyroku oddalającym skargę niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu ustalił, że nie występują okoliczności uzasadniające takie stanowisko. Skoro więc w dacie wydania decyzji nie występowały przyczyny jej nieważności, to nie powstaną one również po jej wydaniu.
IV.
Skargę na powyższe postanowienie wywiodła B. G., kwestionując je w całości i zarzucając:
1. obrazę przepisów polegającą na odmowie wszczęcia postępowania w sprawie pomimo istnienia przesłanek do jego podjęcia oraz bezzasadne przyjęcie, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji tytko organu I instancji nie może spowodować wszczęcia postępowania nieważnościowego,
2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez:
a) niewłaściwe zakwalifikowanie wniosku Skarżącej jako dotyczącego tylko i wyłącznie decyzji organu I instancji,
b) zaniechanie należytego i wyczerpującego poinformowania wnioskodawczyni o okolicznościach prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego,
c) działanie powodujące u wnioskodawczyni kompletny brak zaufania do władzy publicznej, która nie kieruje się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,
d) naruszenie przepisów art. 156 i art. 157 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że organ był związany żądaniem strony podczas, gdy w postępowaniu nieważnościowym nie jest związany żądaniem strony i orzeka bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę żądającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji,
e) naruszenie art. 61a k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że uprzednie rozstrzyganie w sprawie decyzji Wójta [...] utrzymanej w mocy decyzją SKO przez WSA i NSA stanowi w realiach niniejszej sprawy przeszkodę przedmiotową do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, podczas gdy:
i. rozpoznanie sprawy przed WSA i NSA dotyczyło li tylko przebiegu postępowania przed organem I instancji, w tym uchybień postępowania dowodowego, naruszenia przepisów prawa materialnego, a także braku wskazania w decyzji terminu na wykonanie nałożonego obowiązku,
ii. w toczących się uprzednio sprawach sądowych nie były podnoszone ani badane przesłanki nieważności wydanych decyzji z uwagi na ich niewykonalność,
iii. Skarżąca dopiero po zapadnięciu prawomocnego orzeczenia powzięła informację, że:
- brak jest na rynku producentów asortymentu drenarskiego o parametrach wskazanych w decyzji Wójta Gminy [...], wykonanie prac wskazanych w decyzji Wójta jest niemożliwe z uwagi na to, że nie zawarto w niej łączników, trójników oraz muf, którymi łączone byłyby poszczególne elementy rur drenarskich,
- nie istnieje i nigdy nie istniała lokalna baza drenażowa, do której miałyby być (zgodnie z uzasadnieniem decyzji Wójta Gminy [...]) odprowadzane wody z drenażu,
- decyzja Wójta Gminy [...] nakazuje Skarżącej złamanie zapisów ustawy Prawo wodne; odprowadzenie wód z drenowania ze spadkiem do działki nr [...] jest dorozumiane jako odprowadzenie wód na działkę sąsiednią pomimo bezwzględnego zakazu odprowadzania jakichkolwiek wód poza obszar swojej nieruchomości. Wbrew twierdzeniom organu, w tym przypadku nie można mówić o skierowaniu wód zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu w kierunku działki nr [...]. Z definicji wynika, iż naturalny, to ten, który w żaden sposób nie został przekształcony a w tym przypadku, obie dziatki zostały ogrodzone osobnymi podmurówkami: działka nr [...] już w roku 1999 a działka nr [...] dopiero w tatach 2011/2012, zatem naturalne ukształtowanie terenu oraz naturalny spływ wód na terenie ww. działek nie istnieje. Dodatkowo, podkreślenia wymagają przepisy ustawy Prawo wodne, które mówią, iż wody opadowe w zagospodarowanych nieruchomościach nie stanowią odpływu naturalnego i dlatego ich odprowadzanie (kierowanie) na grunty sąsiednie, poza granice swojej działki jest niedopuszczalne. Jedyny dopuszczalny przypadek odprowadzania wód opadowych na cudzą nieruchomość to odprowadzanie ich do kanalizacji deszczowej lub ogólnospławnej a takiej w obrębie spornych działek nie ma;
- brak odprowadzenia wód do lokalnej bazy drenażowej (która przecież nie istnieje) naruszy warunki gruntowo-wodne na działkach sąsiednich, poprzez podniesienie się poziomu wód gruntowych i powierzchniowych, które doprowadzą do zmiany stanu wód na tych gruntach.
Mając to na uwadze Skarżąca wniosła o:
1. uchylenie postanowienia SKO z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz poprzedzającego go postanowienia tego organu z dnia [...] listopada 2018 r.,
2. stwierdzenie nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] listopada 2013 r., utrzymanej w mocy decyzją SKO w [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w całości, w związku z przyczynami określonymi w art. 156 k.p.a.,
3. orzeczenie o kosztach postępowania.
V.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI.
Skarga nie jest zasadna.
W pierwszej kolejności Sąd zwraca uwagę, że zgodnie z przywołaną w zaskarżonym rozstrzygnięciu SKO uchwałą 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09 "żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a."
Należy wyjaśnić, iż wskazana uchwała przecięła istniejące poprzednio wątpliwości powstałe na tle problematyki związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego oddalającym skargę na decyzję, w następczym postępowaniu dotyczącym kontroli tejże decyzji w trybie nadzwyczajnym - stwierdzenia nieważności. W istocie więc uchwała przeciwdziała wadliwej praktyce organów, przejawiającej się w niejako automatycznym, negatywnym już we wstępnej fazie, rozstrzyganiu wniosków o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, poddanych wcześniej prawomocnej kontroli sądu administracyjnego, który nie podzielił argumentów przedstawionej mu skargi. Uchwała nie zmieniła jednak domniemania, że w tych sprawach, w których decyzja była oceniana przez sąd administracyjny, inicjowanie procedury nadzwyczajnej - stwierdzenia nieważności, zależy przede wszystkim od zakresu orzekania sądu, które miało już miejsce i dotyczyło istoty sprawy.
Upraszczając powyższe rozważania Sąd wskazuje, że uchwała dopuszcza formalne rozstrzygnięcie w przedmiocie postępowania nieważnościowego (odmowa wszczęcia postępowania obecnie następująca w trybie art. 61a § 1 k.p.a.) w sytuacji, gdy już ze wstępnych okoliczności sprawy, zwłaszcza zaś z analizy wydanego wyroku i skontrolowanej decyzji wynika, że "wada nieważności", a ściślej określona kwestia, z której aktualnie Strona wywodzi skutki nieważności decyzji, została zbadana i oceniona przez sąd administracyjny. Nie zmienia tego poglądu uchylenie przez ustawodawcę art. 157 § 3 k.p.a., bowiem uchwała zachowuje swoją aktualność także w obecnym stanie prawnym, w którym odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego następuje w drodze postanowienia - art. 61a § 1 k.p.a.
VII.
W niniejszej sprawie Skarżąca wskazuje, że jej żądanie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy [...] (a także utrzymującej ją w mocy decyzji SKO) jest uzasadnione rażącym naruszeniem prawa bowiem:
- w postępowaniu zwyczajnym sądy badały wyłącznie przebieg postępowania przed organem I instancji, w tym uchybienia postępowania dowodowego, naruszenia przepisów prawa materialnego, a także brak wskazania terminu wykonania robót; nie badano natomiast tych decyzji z uwagi na ich niewykonalność;
- Skarżąca powzięła dopiero po prawomocnym zakończeniu postępowania informację o tym, że brak jest na rynku producentów asortymentu drenarskiego o parametrach wskazanych w decyzji Wójta Gminy [...], a wykonanie samych prac jest niemożliwe z uwagi na niewymienienie w niej łączników, trójników oraz muf, którymi łączone byłyby poszczególne elementy rur drenarskich,
- nie istnieje i nigdy nie istniała lokalna baza drenażowa, do której miałyby być odprowadzane wody z drenażu,
- decyzja Wójta Gminy [...] nakazuje Skarżącej łamanie prawa wodnego (odprowadzanie wód na działkę sąsiednią co jest zakazane),
- brak odprowadzenia wód do lokalnej bazy drenażowej naruszy warunki gruntowo-wodne na działkach sąsiednich, poprzez podniesienie się poziomu wód gruntowych i powierzchniowych, które doprowadzą do zmiany stanu wód na tych gruntach.
W kontekście tak przedstawionych okoliczności uzasadniających zdaniem Skarżącej stwierdzenie nieważności decyzji Sąd zauważa, że organ zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie, bowiem wszystkie kwestie istotne dla rozstrzygnięcia były przedmiotem analizy w poprzednim postępowaniu sądowym. Niewątpliwe jest to, że merytoryczne zagadnienia związane z wydaną decyzją Wójta Gminy [...] czy następnie z drugoinstancyjną decyzją SKO, zostały kompleksowo przeanalizowane i ocenione w postępowaniu sądowym w sprawach o powołanych wyżej sygnaturach (tak przez WSA jak i NSA). Skarżąca zdaje się nie dostrzegać tego, że sprawa (rozpatrzona w trybie zwykłym) merytorycznie dotyczyła właśnie kwestii naruszonych stosunków wodnych, które to naruszenie zostało ostatecznie jej przypisane. Istotą zarówno postępowania Wójta i SKO działających w postępowaniu administracyjnym, jak i sądów obu instancji działających na etapie kontroli sądowej było więc rozważenie, czy w ustalonym stanie faktycznym stosunki wodne naruszono i w jaki sposób przywrócić stan zgodny z prawem. Akceptacja stanowiska organów, nakazującego Skarżącej wykonanie opisanych w sentencji decyzji Wójta robót nie pozostawia obecnie wątpliwości, że sądowa kontrola obejmowała wszelkie szczegóły sprawy czyli tak przyjęte rozwiązania techniczne wynikające z przygotowanej opinii biegłego, jak i obowiązek ponownego umożliwienia naturalnego spływu wód w kierunku działki nr [...] i dalej do tzw. lokalnej bazy drenażowej. W tej sytuacji organ słusznie odmówił wszczęcia postępowania nieważnościowego.
Niezależnie od powyższego Sąd podkreśla również, że aktualne twierdzenia Strony o tym, że sądy nie skontrolowały jednak decyzji nakazujących wykonanie określonych robót celem przywrócenia prawidłowych stosunków wodnych są chybione nawet gdyby oceniać je ponownie merytorycznie. Odwołując się tak do decyzji wydanych w trybie zwykłym, jak również do obu wyroków podkreślenia wymaga fakt, że naturalne ukształtowanie terenu (jego spadek) przebiega od strony działki G. i L. H. w kierunku działki Skarżącej i dalej w kierunku działki nr ewid. [...]. Kwintesencją dokonanej oceny sądowej było zatem to w jaki sposób doprowadzić do sytuacji, w której zaburzone wody będą na powrót w sposób prawidłowy przepływać przez obie nieruchomości. W ramach tego postępowania sądy oceniły zatem: zasadność nałożenia samego obowiązku, techniczną jego wykonalność (oceniając wykorzystany dowód w postaci opinii biegłego), a także możliwość i celowość jej wykonania.
Na marginesie, kierując się konstytucyjnym i ustawowym obowiązkiem informowania Strony oraz przekonywania jej do dobrowolnego wykonania postanowień wydanej decyzji Sąd zauważa, że podnoszenie obecnie przez Skarżącą zarzutów, że nałożony na nią obowiązek jest nieczytelny, niewykonalny czy wręcz nakazujący łamanie prawa jest niewłaściwe. Należy podkreślić, że w ten sposób Skarżąca próbuje podważyć przesądzoną i ocenioną przez sądy zasadę, że to właśnie ona ma doprowadzić do usunięcia stanu, który zakłócił stosunki wodne. Wskazywanie więc, że w decyzji Wójta nie wymieniono sposobu łączenia rur drenażowych, czy też że brak jest w ogóle rur drenażowych o przekroju 110 mm, a także że nie istnieje lokalna baza drenażowa, jest działaniem nietrafnym. Po pierwsze, nałożony obowiązek należy odczytywać przede wszystkim funkcjonalnie, jako wyraźne zobowiązanie do skutecznego działania w przedmiocie usunięcia stanu zakłócenia stosunków wodnych (wywołanego podwyższeniem terenu i zablokowaniem przepływu wód). Jeżeli więc Skarżąca napotyka trudności w jego zrozumieniu (z uwagi na wskazywaną niejasność czy też brak na rynku odpowiednich materiałów) może się w tej sprawie zwrócić do organu o wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości. Po drugie, nie jest prawdą, że na rynku nie są dostępne rury drenarskie o przekroju 110 mm. Skarżąca wniosek w tym zakresie zdaje się wywodzić z przyjętego założenia, iż w decyzji chodzi o giętkie rury drenażowe o tym właśnie przekroju, których katalog przedstawiła. Jak jednak wskazuje zupełnie pobieżna analiza dostępnych w Internecie ofert sprzedaży tego rodzaju asortymentu, na rynku są dostępne tzw. rury drenażowe nacinane PCV o przekroju 110 mm (zob. chociażby ofertę firmy [...] https://[...]). Po trzecie, równie pobieżna jak w przypadku dostępności materiałów do wykonania drenażu analiza map zgromadzonych w aktach sprawy wskazuje (por. mapy dołączone do opinii), że "lokalną bazę drenażową" stanowią rowy melioracyjne uwidocznione na owych mapach (por. mapa z zaznaczony kierunkiem spadku terenu i spływu wód). Po czwarte, nie jest prawdą, że decyzja Wójta nakazuje Skarżącej łamanie prawa, bowiem jako rozstrzygnięcie organu administracji publicznej wydana została na podstawie Prawa wodnego i w sposób autorytatywny oraz wiążący prawnie wszystkie podmioty, rozstrzyga o sposobie przywrócenia zachwianych stosunków wodnych, w tym możliwości odprowadzania wody do przydrożnego rowu.
W tej sytuacji nie są trafne zarzuty Skarżącej wskazujące na zaistnienie podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji. Wszelkie kwestie z tym związane zostały w sposób kompleksowy ocenione przez organy w postępowaniu zwykłym, jak również w postępowaniu sądowym. Nie ma zatem podstaw do wszczynania postępowania o stwierdzenie nieważności.
W tej sytuacji nie można przyjąć, aby SKO wadliwie orzekło o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego.
VIII.
Niezależnie od wskazanych powodów odmowy wszczęcia postępowania i formalnego zakończenia sprawy, Sąd zwraca uwagę na częściowo słuszne zastrzeżenia Strony w zakresie błędnego przyjęcia przez organ, że jej intencją było wyłącznie kwestionowanie w trybie nieważności decyzji Wójta, bez podważania wydanej w trybie odwoławczym decyzji SKO, co miałoby stanowić dodatkową przeszkodę we wszczęciu postępowania.
Podzielić wprawdzie należy - co do samej zasady - uwagi SKO, że wnioskiem o stwierdzenie nieważności powinna zostać objęta zarówno decyzja I jak i II instancyjna, jeżeli istota wady kwalifikowanej tkwi w decyzji organu I instancji, zaś w sprawie wypowiadał się również organ odwoławczy. Niemniej jednak powyższy wymóg nie może być rozumiany w sposób skrajnie formalistyczny, a takie właśnie jego rozumienie prezentuje SKO w niniejszej sprawie. Inaczej mówiąc, jeżeli Strona wskazuje na kwalifikowaną wadliwość decyzji pierwszoinstancyjnej, przy niewątpliwym istnieniu decyzji drugoinstancyjnej, o której notabene Skarżąca wspomina we wniosku, to organ nie może przyjąć założenia, że wiąże go li tylko językowe sformułowanie użyte we wstępnej części wniosku, wskazujące na decyzję pierwszoinstancyjną. Jeżeli bowiem analiza pisma zawierającego żądanie wszczęcia postępowania pozostawia wątpliwości co do rzeczywistych intencji strony organ, realizując kodeksową zasadę informowania, powinien ją wezwać do sprecyzowania żądania, zawiadamiając jednocześnie o skutkach jakie określone rozumienie i działanie za sobą pociąga.
W niniejszej sprawie twierdzenia SKO w tym względzie są jednoznacznie chybione, jednakże wada ta nie ma jakiegokolwiek wpływu na treść kontrolowanego rozstrzygnięcia.
W tej zatem sytuacji Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. oddalił skargę nie stwierdzając podstaw do jej uwzględnienia. Jeszcze raz należy podkreślić, że w postępowaniu zwykłym, skontrolowanym następnie przez sądy administracyjne obu instancji, kompleksowo oceniono decyzje nakazujące Skarżącej przywrócenie w określony sposób naruszonych stosunków wodnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło