VII SA/Wa 782/23
WyrokWSA w Warszawie2023-08-17
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Michał Podsiadło
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utwardzenie terenu kostką betonową, które służy jako miejsce postojowe dla samochodów osobowych, wykonane w 1999 r. bez wymaganego zgłoszenia lub pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonanie miejsca postojowego z kostki betonowej w 1999 r. bez wymaganego wówczas pozwolenia na budowę, a w dacie wszczęcia postępowania (2010 r.) bez wymaganego zgłoszenia, stanowi samowolę budowlaną. Ponieważ inwestorzy nie podjęli działań w celu legalizacji samowoli budowlanej, organy nadzoru budowlanego były zobowiązane do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 49b ust. 1 i 3 Prawa budowlanego. Prawo własności nie daje właścicielowi niczym nieograniczonego prawa do zagospodarowania terenu, a obowiązki wynikające z Prawa budowlanego muszą być spełnione.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki utwardzenia terenu kostką betonową, które służyło jako miejsce postojowe dla samochodów osobowych, wykonanego w 1999 r. na nieruchomości skarżących. Organy nadzoru budowlanego uznały wykonanie tego miejsca postojowego za samowolę budowlaną, ponieważ nie zostało ono poprzedzone wymaganym wówczas pozwoleniem na budowę ani późniejszym zgłoszeniem. Skarżący kwestionowali tę kwalifikację, twierdząc, że prace te mieściły się w ramach korzystania z własności i zapewnienia dojazdu. Po wieloletnim postępowaniu administracyjnym, organy wydały ostatecznie decyzję nakazującą rozbiórkę, którą skarżący zaskarżyli do sądu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), Protokolant: specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi I.L. i P.L. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 lutego 2023 r. nr 141/2023 w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
1. Zaskarżoną decyzją z 6 lutego 2023 r. nr 141/2023, Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta S. z [...] grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.
2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.
2.1. W dniu 10.06.2010 r. na terenie nieruchomości położonej w S. przy ul. [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta S. (dalej: PINB) przeprowadził oględziny’ w wyniku których ustalono, że nieruchomość ta stanowi własność I. K. i P. K. (dalej: inwestorów, skarżących) i składa się z działek o nr. geod. [...] i [...] obręb [...], które powstały w wyniku podziału działki
o nr geod. [...]. Na przedmiotowej nieruchomości wykonana jest m.in. utwardzona część terenu kostką betonową. Stwierdzono, że spadek utwardzenia skierowany jest
w kierunku ul. [...] oraz na teren biologicznie czynny własnej działki. Na podstawie oświadczenia właścicieli ustalono, że utwardzenia terenu wykonano w 1999 r. Na wykonanie utwardzenia terenu inwestorzy nie posiadają zgłoszenia bądź pozwolenia na budowę. Stwierdzono również, że utwardzenie kostką brukowy wokół budynku stanowi opaskę i chodnik. Utwardzony teren w części wykorzystywany jest do parkowania posiadanych przez właścicieli działki samochodów osobowych jak
i autobusów. Inwestorzy przedstawili prawomocną decyzję Urzędu Miasta S.
z [...].07.1996 r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy’ dla budynku mieszkalnego, budynku garażowego oraz ogrodzenia działki od strony ulicy. Zgodnie z pkt. 3 ww. decyzji działka o nr geod. [...] przed podziałem położona jest w obszarze strefy mieszkaniowo-usługowej koncentrującej zabudowę średnio intensywną
z dopuszczeniem wszystkich rodzajów usług i produkcji nieuciążliwych dla otoczenia.
W decyzji tej nie określono procentowego wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej oraz intensywności powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki, jak również niezbędnej ilości stanowisk postojowych. Inwestorzy przedstawili również pismo Prezydenta Miasta S. z 30.07.2007 r., z którego wynika, że dla działek o nr geod. [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...] nie ma obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
2.2. Pismem z 15.06.2010 r. PINB zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie wykorzystywanego przez P. Ł. utwardzonego gruntu działek o nr geod. [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...] w S. Postanowieniem z [...].07.2010 r. nr [...] PINB nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia oceny technicznej wykonanych robót bez wymaganego przepisami prawa budowlanego pozwolenia na budowę. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 31.08.2010r. nr 1344/10. Następnie jednak WINB uwzględniając w całości skargę P. Ł. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem nr 1719/10
z 28.10.2010 r. uchylił własne postanowienie nr 1344/10 z 31.08.2010 r. i orzekł
o uchyleniu postanowienia PINB Miasta S. nr [...] z dnia [...].07.2010 przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownej analizie zebranego materiału, PINB decyzją z [...].12.2010 r. nr [...] umorzył prowadzone postępowanie administracyjne w sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania J. K., WINB decyzją nr 246/11 z 15.02.2011 r. utrzymał tę decyzję w mocy. Następnie na skutek skargi J. K., WSA w Warszawie wyrokiem z 12.12.2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 1015/11 uchylił ww. decyzję WINB oraz utrzymaną nią w mocy decyzję PINB.
2.3. Ponownie rozpoznając sprawę, PINB przeprowadził czynności kontrolne uzupełniające dotyczące utwardzenia i ustalił, że stan opisany w protokole z dnia 10.06.2010 nie uległ zmianie. Na wykonanym utwardzeniu nie ma wydzielonych miejsc postojowych. Utwardzenie wykonane jest kostką w dwóch kolorach szarym i czerwonym i stanowi dojazd oraz dojście do budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku garażowego znajdujących się na nieruchomości przy ul. [...]. Państwo Ł. oświadczyli, że utwardzenie o wymiarach 3,50 m x 9,10 m znajdujące się przy budynku garażowym od strony wschodniej służy do parkowania własnych samochodów osobowych. Dokonano również pomiaru uzupełniającego utwardzenia od strony wschodniej budynku i stwierdzono, że wynosi ono 2,18 m mierząc od granicy działki
o nr geod. [...] będącej działką budowlaną. Na tej podstawie, PINB decyzją nr [...] z [...].01.2014 r. znak [...] nakazał inwestorom rozbiórkę części wykonanej z kostki betonowej brukowej stanowiącej miejsce parkingowe zlokalizowane od strony wschodniej budynku garażowego tj.: od granicy działki o nr geod. [...] będącej działką budowlaną, tak aby odległość powierzchni utwardzonej od ww. działki wynosiła 3 m
w terminie 2 miesięcy od daty uprawomocnienia przedmiotowej decyzji. Na skutek odwołania J. K., WINB decyzją nr 636/14 z 16.04.2014 r. uchylił ww. decyzję w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. WINB stwierdził, że przy ponownym rozpatrywaniu niniejszej sprawy organ powiatowy winien ustalić ponad wszelką wątpliwość czy inwestorzy wykonali utwardzenie terenu czy roboty budowlane, na skutek których powstały miejsca postojowe. W przypadku ustalenia, iż inwestorzy wykonali utwardzenie winien przeprowadzić postępowanie
w oparciu o tryb art. 50-51 Prawa budowlanego. Natomiast w przypadku ustalenia, iż powstały miejsca postojowe PINB winien przeprowadzić odpowiednie postępowanie legalizacyjne.
2.4. W dalszej kolejności, PINB przeprowadził w dniu 16.09.2022 r. na terenie działek o nr geod. [...] i [...] obręb [...] położonych przy ul. [...] kontrolę, w wyniku której ustalono, że własność działek oraz powierzchnia utwardzenia opisana
w protokołach znajdujących się w aktach sprawy nie uległa zmianie. Ponadto stwierdzono, że od strony działki [...] obręb [...] i działki o nr geod. [...] obręb [...] zaparkowany jest samochód osobowy (bus) na utwardzonym miejscu natomiast pozostałe utwardzenie działki stanowi, dojazd i dojście do budynku mieszkalnego
i budynku garażowego. W związku z powyższymi ustaleniami stwierdzono, że na utwardzeniu wykonanym przy budynku garażowym o wymiarach 9,10 m na 3,50 m usytuowanym w odległości 2,18 m od działki o nr geod. [...], ok. 10 m od działki [...] obręb [...] i 1,0 m od budynku garażowego powstało 1 stanowisko postojowe dla samochodu osobowego (oznaczonego nr 1 na załączniku do protokołu z 16.09.2022 r. kolorem pomarańczowym) natomiast pozostałe utwardzenie oznaczone nr 3 na ww. załączniku oznaczone kolorem różowym stanowi dojazd i dojście do budynków garażowego oznaczonego nr 2 i budynku mieszkalnego oznaczonego nr 1. Ponadto ustalono, że na terenie działek nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a na ww. działkach znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny wybudowany na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego
w S. z [...].10.1996r. znak [...] o pozwoleniu na budowy i budynek garażowy na samochód dostawczy wybudowany na podstawie decyzji PINB
z [...].02.2000 r. znak [...] udzielającej pozwolenia na wznowienie robót budowlanych w związku z wykonaniem zmian istotnych w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego decyzją [...]. W tym stanie rzeczy, postanowieniem nr [...] z [...].10.2022 r. PINB nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od daty doręczenia postanowienia dokumentów
o których mowa w art. 30 ust. 2 p.b., tj. szkicu utwardzonego kostką betonową stanowiska postojowego usytuowanego od strony wschodniej budynku garażowego na terenie działki o nr geod. [...] obręb [...] położonej w S. przy ul. [...], projektu zagospodarowania ww. działki, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością o nr geod. [...] obręb [...] na cele budowlane, ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu na wykonanie stanowiska postojowego.
2.5. Decyzją z [...] grudnia 2022 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 49b ust. 1
w związku z art. 49b ust 3, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409; dalej: p.b.) w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych ustaw (Dz.U.
z 2020 r. poz. 471) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000; dalej: k.p.a.), PINB nakazał inwestorom dokonanie rozbiórki utwardzonej części terenu kostką betonową
o wymiarach w rzucie poziomym szer. 3,5 m x 9,10 m (oznaczoną nr 3 na mapie stanowiącej załącznik do protokołu kontroli z dnia 10.06.2010 r.) na którym powstało 1 stanowisko postojowe dla samochodu osobowego – wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej tj.: bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej. PINB stwierdził, że inwestorzy nie spełnili obowiązku wynikającego z postanowienia nr [...], co skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki.
2.6. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli inwestorzy, którzy wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego lub o wydanie decyzji o odmowie nakazania rozbiórki.
2.7. Zaskarżoną decyzją z 6 lutego 2023 r. nr 141/2023, WINB utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
2.7.1. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że zgodnie z przepisami obowiązującym w dacie wszczęcia postępowania, tj. art. 29 ust. 1 pkt 10 Prawa budowlanego: Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie. Zgodnie natomiast z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu jw.): Zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, 5-19
i 20a-21. Biorąc pod uwagę, że w toku prowadzonego postępowania ustalono, że inwestorzy przed rozpoczęciem prac polegających na wykonaniu miejsca postojowego nie dokonali zgłoszenia zamiaru rozpoczęcia robót w ww. zakresie właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, PINB prawidłowo zastosował tryb przewidziany w art. 49b ww. ustawy (w brzmieniu jw.). Z uwagi na nieprzedłożenie wymaganej postanowieniem nr [...] dokumentacji, zasadnie organ powiatowy nałożył kwestionowaną decyzją na strony skarżące obowiązek rozbiórki.
2.7.2. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, WINB zauważył, że
w treści protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu 16.09.2022 r. wprost ujęto, że na ww. terenie utwardzonym zrealizowano miejsce postojowe, z czym zgodziła się skarżąca podpisując własnoręcznie protokół kontroli bez żadnych uwag. Powyższe potwierdza również załączona do akt dokumentacja zdjęciowa. Ponadto ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że P. Ł. od 1997 r. prowadzi działalność gospodarczą pod firmą "[...]", polegającą na świadczeniu usług transportowych pojazdami typu autokary i busy. Ponadto, jak wynika z uzasadnienia wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia [...].07.2014r., sygn. akt [...]: "(...) W celu właściwego wykonywania działalności gospodarczej P. Ł. dokonał między innymi utwardzenia powierzchni swojej działki oznaczonej numerem geodezyjnym [...] kostką betonową, nie tylko na części posesji stanowiącej dojazd do budynku mieszkalnego i garażu, ale również utwardził część posesji przy budynku garażowym od strony wschodniej, która przeznaczona została do parkowania samochodów osobowych. Przystępując do wykonania miejsc postojowych dla samochodów osobowych P. Ł. nie tylko nie zgłosił zamiaru ich wykonania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, ale również nie zgłosił właściwemu organowi zamiaru wykonania utwardzenia powierzchni, a obowiązek taki nakładał na niego przepis art. 29 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 30 ust. 1 pkt. 2 Prawa budowlanego. W dniu 6 sierpnia P. Ł. na swojej posesji na jej utwardzonej części zaparkował autokary. Z uwagi, iż jeden z nich posiadał przebite koło, przystąpił do jego naprawy (...). Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie dowodów osobowych obejmujących wyjaśnienia obwinionego P. Ł. (...) i zeznania świadków (...), a także na podstawie dowodów z dokumentów w postaci: notatki urzędowej (...), zaświadczenia o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej (...), kopi wyroków i decyzji administracyjnych (...), dokumentacji fotograficznej (...), pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego wraz z załącznikiem (...), pisma Prezydenta Miasta S. wraz z załącznikiem Na marginesie tut. organ wskazuje, że jakkolwiek ww. wyrok został uchylony wyrokiem Sądu Okręgowego z dnia [...].10.2014r., sygn. akt [...], to jedynie z uwagi na przedawnienie karalności stwierdzonego wykroczenia.
2.7.3. WINB podkreślił, że decyzje podejmowane na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego nie mają charakteru uznaniowego. Oznacza to, że jeżeli stwierdzona zostaje samowola budowlana i nie ma możliwości jej legalizacji (w tym przypadku sama strona zobowiązana nie podejmuje czynności zmierzających do legalizacji), to organ jest nie tylko uprawniony, lecz zobligowany do wydania nakazu rozbiórki. W świetle dokonanych ustaleń, zdaniem WINB decyzja o nakazie rozbiórki jest zasadna, bowiem brak jest możliwości przeprowadzenia procedury legalizacji tego obiektu z uwagi na fakt, że inwestorzy nie przedłożyli dokumentacji umożliwiającej zakończenie procedury legalizacyjnej. Argumentacja przywołana w odwołaniu jest bezzasadna i pozostaje bez wpływu na treść podjętego rozstrzygnięcia, co wykazano powyżej.
3. Inwestorzy wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie ze skargą na ww. decyzję, wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, a ponadto o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie:
1) art. 49b ust. 1 w zw. z art. 49b ust. 3, art. 83 ust. 1 p.b. w zw. z art. 25 ustawy z dnia 13.02.2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych ustaw oraz art. 3 pkt 9 i art. 3 pkt 3 p.b. poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż wykonane w roku 1999 utwardzenie
z kostki brukowej działek oznaczonych Nr geod. [...] i [...] obręb [...] położonych
w S. przy ul. [...] w części o wymiarach w rzucie poziomym szer. 3,5 m x 9,10 m stanowi stanowisko postojowe dla samochodu osobowego, wybudowane w warunkach samowoli budowlanej tj. bez wymaganego przepisami Prawa budowlanego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej, co skutkowało koniecznością orzeczenia nakazu rozbiórki tych robót
w sytuacji, gdy wykonane prace wchodzą w zakres wykonywania uprawnień właścicielskich zapewnienia dojazdu do swojej nieruchomości zabudowanej, jak również możliwości parkowania na niej pojazdów oraz korzystania ze swojej nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem,
2) wyrażonej w art. 6 k.p.a. zasady praworządności stanowiącej odzwierciedlenie art. 7 Konstytucji RP; wyrażonych w art. 7 k.p.a. zasad: kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, prawdy obiektywnej oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w związku z art. 77 i nast. k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego rozważenia zebranego
w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do:
– nierozpoznania w istocie przez organ odwoławczy wniesionego odwołania, jak również wszystkich podniesionych w nim zarzutów, w następstwie przyjęcia
z góry, że podpis skarżącej na protokole z kontroli z 16 września 2022 r., przesądzał o zasadności skarżonej decyzji i dokonanej w niej kwalifikacji prawnej wykonanych przez skarżących w 1999 r. robót w sytuacji, gdy brak było podstaw do takiego przyjęcia, gdyż żadne oświadczenia stron nie uwalniają organów orzekających od obowiązku właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz dokonania jego oceny prawnej w świetle obowiązujących przepisów,
– błędnego uznania, iż wykonane w roku 1999 utwardzenie z kostki brukowej działek oznaczonych Nr geod. [...] i [...] obręb [...] położonych w S. przy ul. [...] w części o wymiarach w rzucie poziomym szer. 3,5 m x 9,10 m stanowi stanowisko postojowe dla samochodu osobowego – wybudowane
w warunkach samowoli budowlanej.
3.1. W odpowiedzi na skargę, WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
3.2. W piśmie procesowym z 20.07.2023 r. uczestnik postępowania J. K. wniósł o oddalenie skargi oraz o przeprowadzenie dowodu z wydruków zdjęć oraz informacji z Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej.
4. Postanowieniem z 30 czerwca 2023 r. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
5. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami
i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.
5.1. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę wyrokowania przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony w sprawie przez organ odwoławczy.
5.2. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że odmówił przeprowadzenia dowodów
i uwzględnienia wniosku uczestnika postępowania J. K. w tym zakresie, albowiem zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a., Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. W ocenie Sądu, wnioski dowodowe uczestnika nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, albowiem dotyczyły działalności gospodarczej prowadzonej przez inwestora, która nie stanowi przedmiotu niniejszej sprawy.
6. Zgodnie z art. 49b ust. 1 p.b., organ nadzoru budowlanego nakazuje,
z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. W ust. 2 tego przepisu przewidziano, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona
– prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:
1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4;
2) projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy
z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu,
w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z akt postępowania wynika, że postanowienie wydane na podstawie art. 49b ust. 2 p.b. zostało doręczone inwestorom 26 października 2022 r., a obowiązek w nim określony nie został przez inwestorów wykonany – nie przedłożyli oni organowi administracji architektoniczno-budowlanej wskazanych w nim dokumentów. Jak natomiast wynika
z art. 49b ust. 3 p.b., w przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w art. 49b ust. 2, stosuje się art. 49b ust. 1.
6.1. W związku z powyższym, biorąc pod uwagę treść wydanych w sprawie decyzji administracyjnych oraz stanowisko strony skarżącej, istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy wykonane przez inwestorów utwardzenie z kostki brukowej działek oznaczonych nr ew. [...] i [...] obręb [...] położonych w S. przy ul. [...]
w części o wymiarach w rzucie poziomym szer. 3,5 m x 9,10 m stanowi stanowisko postojowe dla samochodu osobowego, wybudowane w warunkach samowoli budowlanej.
6.2. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach kontrolowanego postępowania potwierdza ustalenia organów obu instancji co do tego, że:
– inwestorzy wykonali w 1999 r. utwardzenie działek o nr geod. [...] i [...] obręb [...] przy ul. [...], które w części pełni funkcję urządzenia budowlanego dojazd i dojście do budynków a druga część utwardzenia (znajdująca się od strony wschodniej budynku garażowego) pełni funkcję stanowiska postojowego – przedmiot niniejszego postępowania stanowi ta druga część utwardzenia;
– wykonanie utwardzenia działki [...] obręb [...] znajdujące się od strony wschodniej budynku garażowego na którym powstało stanowisko postojowe nie zostało poprzedzone zgłoszeniem do organu administracji architektoniczno-budowlanej ani uzyskaniem pozwolenia na budowę,
– decyzja o warunkach zabudowy, na podstawie której inwestorzy uzyskali pozwolenie na budowy budynku mieszkalnego i garażowego nie określała powierzchni biologicznie czynnej i nie określała liczby stanowisk postojowych na terenie inwestycji.
Sąd podkreśla, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że sporne utwardzenie o wymiarach 9,10 m na 3,50 m, wykonane przy budynku garażowym stanowi miejsce postojowe. Zarówno jego parametry techniczne (substancja, z której zostało wykonane oraz rozmiar), lokalizacja (przed garażem) oraz udokumentowane w aktach wykorzystanie tego utwardzenia potwierdza, że jest to miejsce postojowe, które stanowi odrębny obiekt budowlany.
6.3. W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że w 1999 r. budowa miejsc postojowych wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W obowiązujących wówczas przepisach Prawa budowlanego nie istniały bowiem wyjątki od tej zasady odnoszące się do miejsc postojowych. Jak trafnie wskazały organy, dopiero na mocy art. 1 pkt 22 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718) wprowadzono zmianę zwalniającą budowę "miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie" od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, tj. 15 czerwca 2010 r. budowa miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie, nadal zwolniona od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wymagała uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 10 p.b.). Należy w tym miejscu przypomnieć, że zgodność samowoli budowlanej z prawem należy oceniać na czas jej legalizacji, skoro celem regulacji jest właśnie doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem (a więc w czasie teraźniejszym), nie zaś do stanu prawnego, który utracił już moc (por. wyrok NSA z 2.10.2019 r., II OSK 2474/18, LEX nr 2729263). W związku z tym, prawidłowo organy nadzoru budowlanego uznały, że
w niniejszej sprawie inwestorzy dopuścili się samowoli budowlanej, albowiem wybudowali miejsce postojowe bez zgłoszenia zamiaru realizacji tej inwestycji organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
6.4. W związku z tym, w ocenie Sądu, zostały spełnione wymagania przewidziane przez ustawodawcę do wydania nakazu rozbiórki spornego miejsca postojowego. Zostało ono zrealizowane bez dochowania wymogów proceduralnych przewidzianych przez Prawo budowlane, a inwestorzy dobrowolnie nie skorzystali z przewidzianej prawem możliwości legalizacji tej inwestycji, wynikającej z postanowienia PINB
z [...].10.2022 r. Wobec tego, organy nadzoru budowlanego były zobowiązane do orzeczenia nakazu rozbiórki, na zasadzie art. 49b ust. 3 p.b. Przepis ten, chociaż uchylony na mocy art. 1 pkt 35 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 471), znajdował jednak zastosowanie w tej sprawie w oparciu o art. 25 tej ustawy, albowiem kontrolowane postępowanie zostało wszczęte przed dniem jej wejścia w życie.
6.5. W związku z treścią skargi, Sąd wyjaśnia, że w kontrolowanym postępowaniu nikt nie kwestionował uprawnień właścicielskich inwestorów, w tym prawa do zapewnienia dojazdu do nieruchomości zabudowanej, prawa do parkowania pojazdów na jej terenie lub generalnie, do korzystania z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem. Prawo własności nieruchomości nie ma jednak takiej treści, która umożliwiałaby właścicielowi niczym nieskrępowane zagospodarowanie jej terenu,
a ustawodawca ogranicza to prawo własności m.in. wprowadzając reglamentację procesu budowlanego i nakładając na inwestorów określone obowiązki. Przedmiotem kontrolowanego postępowania było natomiast ustalenie, czy skarżący jako właściciele nieruchomości i inwestorzy, spełnili te, opisane wcześniej, obowiązki – przed zabudową swojej działki w części obejmującej sporne miejsce postojowe. W ocenie Sądu, w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do istotnego naruszenia art. 6, art. 7 ani art. 77 i kolejnych k.p.a. Organy, na przestrzeni wielu lat toczącego się postępowania, zgromadziły wyczerpujący materiał dowodowy i oceniły go przez pryzmat właściwych przepisów, zgodnie z zasadami logicznego rozumowania. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji przedstawiono szczegółowy przebieg postępowania, informacje o podstawach ustaleń faktycznych oraz wyjaśnienie podstawy prawnej.
7. Zarzuty skargi okazały się zatem pozbawione usprawiedliwionych podstaw. Również Sąd nie stwierdził, aby zaskarżony akt był dotknięty innymi uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie lub stwierdzenie jej nieważności.
W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na zasadzie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło