VII SA/Wa 804/20
WyrokWSA w Warszawie2020-11-20
Skład orzekający: Joanna Gierak-Podsiadły, Bogusław Cieśla, Tomasz Janeczko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo wznowił postępowanie administracyjne na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uznając, że projekt budowlany zamienny zawierał błędy dotyczące przebiegu linii elektroenergetycznej, które nie były znane organowi w dacie wydawania decyzji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji nieprawidłowo wznowił postępowanie, ponieważ wiedza o rzeczywistym przebiegu linii elektroenergetycznej była znana organowi już na etapie wydawania pozwolenia na budowę w 2013 r. Błędna ocena dowodów lub niepełne sprawdzenie dokumentacji przez organ nie stanowi nowej okoliczności faktycznej ani nowego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. W związku z tym, zaskarżona decyzja uchylająca poprzednie rozstrzygnięcia została uchylona.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB), która uchyliła wcześniejszą decyzję zatwierdzającą projekt budowlany zamienny i nakazała doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z pierwotnym pozwoleniem na budowę. Podstawą do wznowienia postępowania przez PINB było stwierdzenie, że projekt budowlany zamienny zawierał błędny przebieg linii elektroenergetycznej, co nie było znane organowi przy zatwierdzaniu projektu. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym błędne wznowienie postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 listopada 2020 r. sprawy ze skargi J. K. i W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. K. i W. K. kwotę 1014 zł (jeden tysiąc czternaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2020 r., nr [...], znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań J. K., W. K. oraz A. N. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB [...]", "PINB", "organ I instancji") z [...] czerwca 2018 r., nr [...], uchylającej własne rozstrzygnięcie z [...] września 2016 r., nr [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego oraz nałożenia obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, a także doprowadzenia budynku - na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego - do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
Decyzja organu II instancji zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
PINB [...] decyzją z [...] września 2016 r., nr [...], zatwierdził J. K. i W.K. (dalej: "inwestorzy") projekt budowlany zamienny zagospodarowania działki nr ew. [...] przy ul. W. [...] w S., związany z rozbudową budynku opieki dla osób w podeszłym wieku, powstałą po przebudowie i rozbudowie budynku gospodarczego, opracowany przez mgr inż. J.B. oraz sprawdzony przez mgr inż. arch. T. P., a także nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie omawianego budynku. Następnie w dniu 27 września 2017 r. do siedziby organu powiatowego wpłynął wniosek A. N. (dalej: "wnioskodawca") o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego przedmiotową decyzją. Po jego rozpatrzeniu organ I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. wznowił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] września 2016 r.
Po ponownym przeanalizowaniu niniejszej sprawy PINB [...] decyzją z dnia [...] marca 2018 r., Nr [...], uchylił własne rozstrzygnięcie z [...] września 2016 r. i na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego odmówił zatwierdzenia inwestorom projektu budowlanego zamiennego.
Po rozpatrzeniu odwołania inwestorów, [...]WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że organ powinien dokonać oceny stanu faktycznego sprawy w świetle art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
Ponownie analizując sprawę PINB [...] decyzją z [...] czerwca 2018 r. uchylił własne rozstrzygnięcie nr [...] z [...] września 2016 r. i na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nakazał inwestorom doprowadzenie budynku opieki dla osób w podeszłym wieku do stanu zgodnego z projektem zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z [...] maja 2013 r., nr [...].
Odwołania od powyższego rozstrzygnięcia wnieśli inwestorzy oraz wnioskodawca, domagając się jego uchylenia.
Po ich rozpatrzeniu [...]WINB, skarżoną decyzją z [...] marca 2020 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie PINB [...].
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w omawianej sprawie niewątpliwie zaistniała przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Z ustaleń PINB [...], wynika bowiem, że przed Starostą [...] przedłożono szkic wykonany przez geodetę S. N. (nr upr. [...]), na którym naniesiono przebieg linii napowietrznej 220kV wraz z pasem technologicznym, z którego wynika inny przebieg linii niż oznaczony w projekcie zagospodarowania działki zatwierdzonym przez organ decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Projektant sporządzając projekt budowlany zamienny oznaczył przebieg linii napowietrznej 220kV niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, a okoliczność ta nie była znana organowi na etapie zatwierdzania projektu budowlanego zamiennego, co potwierdza analiza geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej z dnia 10 listopada 2016 r. sporządzonej przez geodetę uprawnionego S. N. (stanowiąca załącznik do wniosku z dnia 25 września 2017 r.). Zdaniem [...]WINB powyższe okoliczności uzasadniają wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją.
Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego wydaje decyzję, którą uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W ocenie [...]WINB, z uwagi na zaistnienie przesłanki wznowieniowej, PINB [...] zasadnie uchylił decyzję nr [...] i orzekł w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wskazał, że przedłożenie projektu zamiennego, który nie może zostać zaakceptowany (nie odpowiada przepisom) jest w istocie niewykonaniem obowiązku i wiąże się z koniecznością wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Dodał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest jednolite stanowisko, zgodnie z którym pod pojęciem niewykonania obowiązku rozumie się także sytuację, kiedy zobowiązany przedłoży wprawdzie projekt budowlany zamienny, ale zawiera on rozwiązania niezgodne z przepisami, co uniemożliwia jego zatwierdzenie. Równocześnie organ II instancji wyjaśnił, że działka, na której zlokalizowana jest inwestycja, zgodnie z § 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy S. z [...] czerwca 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., znajduje się na terenie, dla którego określono korytarze linii elektroenergetycznych z ograniczeniami w zagospodarowaniu terenu. Dla linii 220 kV powyższy plan przyjmuje strefy oddziaływania (pasy technologiczne) o szerokości 50 m (po 25 m w obie strony od osi linii). Ponadto zgodnie z § 12 ust. 2 w pasach technologicznych napowietrznych linii elektroenergetycznych 400kV, 220kV i 110kV: a) lokowanie budynków, parkingów oraz roboty budowlane i instalacyjne powinny odbywać się z uwzględnieniem pasów technologicznych zgodnie z przepisami odrębnymi, c) zakazuje się lokalizowania nowej zabudowy mieszkaniowej i innych miejsc stałego przebywania ludzi ponad 4 godziny dziennie.
W świetle powyższych regulacji [...]WINB uznał, że część budynku opieki dla osób w podeszłym wieku jest usytuowana niezgodnie z § 12 ust. 1 pkt 2 lit c omawianego planu, a zatem na gruncie art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, niedopuszczalne było zatwierdzenie projektu budowlanego zmiennego zagospodarowania działki związanego z rozbudową budynku na części działki nr ew. [...] obręb [...], gmina S. Zdaniem organu odwoławczego w takim przypadku należało nakazać doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z decyzją o pozwoleniu na budowę Nr [...], która pozostaje w obrocie prawnym. Co więcej, jak wskazał organ I instancji w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji, zatwierdzony projekt przewidywał, m.in. wykonanie garażu (który następnie na mocy decyzji Nr [...] został zmieniony na pokoje), a zatem wykonanie garażu w tej części inwestycji nie będzie naruszać § 12 ust. 1 pkt 2 lit c planu zagospodarowania przestrzennego. Stąd też zdaniem [...] WINB, skoro w obrocie prawnym istnieje decyzja o pozwoleniu na budowę, i nie istnieje możliwość zalegalizowania wykonanych odstępstw, o których mowa w decyzji PINB [...] Nr [...], należało orzec o nakazaniu doprowadzenia obiektu do stanu z projektem zatwierdzonym decyzją [...]Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Dodatkowo organ II instancji podkreślił, że decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Starosta [...] odmówił uchylenia własnej decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. Jak z kolei wynika z pisma Starosty [...] z dnia 9 stycznia 2020 r. decyzja ta stała się ostateczna w dniu 9 stycznia 2020 r., co oznacza, że rozstrzygnięcie Nr [...] pozostaje w obrocie prawnym.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniach, [...]WINB stwierdził, że pozostają one bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia. Podkreślił przy tym, że kwestia związana ze wznowieniem postępowania w zakresie decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. została ostatecznie zakończona decyzją Nr [...] Starosty [...] z dnia [...] listopada 2019 r. Z kolei postanowieniem Nr [...] inwestorzy zostali poinformowani o wznowieniu postępowania. Natomiast na etapie postępowania odwoławczego poinformowano strony o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a., jednakże inwestorzy nie skorzystali z tej możliwości. W tym miejscu organ II instancji wyjaśnił, że to strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej (np. złożenia dokumentu). Nie każde bowiem naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej poddanej kontroli wojewódzkiego sądu administracyjnego, a tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w treści odwołania inwestorzy nie wykazali jakiej konkretnie czynności procesowej nie mogli dokonać.
Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożyli J. K. i W. K., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie rozstrzygnięć organów I i II instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zarzucili decyzji [...]WINB naruszenie:
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym poprzez ocenę materiału dowodowego w sposób niewyczerpujący i skrajnie nieobiektywny, poprzez dokonanie ustalenia, które nie zostało poparte dogłębną analizą materiału dowodowego i jest jednostronne, dowolne oraz wykraczające poza swobodną ocenę dowodów,
- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez wznowienie postępowania pomimo faktu, że nie zaistniały przesłanki wznowieniowe wskazane w omawianym przepisie – wszelkie fakty przytoczone w decyzji jak i posiadane przez organ istniały i były znane organowi w dniu wydania decyzji nr [...] z dnia [...] września 2016 r. zatwierdzającej inwestorom projekt budowlany zamienny,
- art. 107 k.p.a., poprzez brak wskazania w treści decyzji skutków prawnych danej decyzji oraz braku wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak wyjaśnienia w uzasadnieniu podstawy prawnej decyzji wraz z przytoczeniem przepisów prawa,
- art. 16 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP poprzez wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji ostatecznej, uprawniającej skarżących do realizacji uzyskanych praw w zaufaniu do prawidłowego funkcjonowania organów administracji publicznej, w sytuacji gdy skarżący, działając w dobrej wierze, nie dopuścili się uchybień w procedurze zatwierdzania projektu zamiennego,
- art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego w zw. z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku w zakresie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego przy wydawaniu decyzji nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2020 r.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących rozwinął powyższe zarzuty. Podkreślił, że błąd organu nie może być podstawą do wznowienia postępowania. To na organie spoczywał bowiem obowiązek weryfikacji dokumentacji dostarczonej przez inwestorów. Decyzja z [...] września 2016 r. potwierdza, że projekt jest zgodny z przepisami prawa, a za jej wydanie odpowiedzialny jest organ. Natomiast wznowienie postępowania i wydanie decyzji stwierdzającej, że rozstrzygnięcie zatwierdzające projekt budowlany i udzielające pozwolenia na rozbudowę budynku zostało wydane bez wiedzy organu o faktach istotnych dla postępowania, jest przenoszeniem odpowiedzialności na skarżących. W ocenie strony skarżącej organ ponad wszelką wątpliwość wiedział o posadowieniu linii elektroenergetycznych w pobliżu dokonywanej rozbudowy przez skarżących, a wyłącznie zaniedbania organu spowodowały dokonanie błędnej oceny dowodów.
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację prezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest decyzja [...]WINB z dnia [...] marca 2020 r., utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...] czerwca 2020 r.
Z kolei wskazaną wyżej decyzją z [...] czerwca 2018 r., PINB uchylił własną decyzję z dnia [...] września 2016 r. zatwierdzającą inwestorom projekt budowlany zamienny zagospodarowania działki nr [...], związany z rozbudową budynku opieki dla osób w podeszłym wieku, powstałą po przebudowie i rozbudowie budynku gospodarczego, opracowany przez mgr inż. J. B. oraz sprawdzony przez mgr inż. arch. T. P., a także nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie omawianego budynku.
Jednocześnie PINB w decyzji z dnia [...] czerwca 2018 r., na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazał inwestorom, doprowadzenie budynku opieki dla osób w podeszłym wieku do stanu zgodnego z projektem zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z [...] maja 2013 r., nr [...] ( pozwoleniem na budowę garażu, zmienionym następnie decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. przewidującą zamiast garażu, 3 pokoje 2 osobowe z łazienkami), która nie została wyeliminowana z obrotu prawnego
Kluczową kwestią, wymagającą oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest zasadność wznowienia postępowania.
Przypomnieć należy, że jest to nadzwyczajny tryb kontroli ostatecznych decyzji administracyjnych, stanowiący wyjątek od zasady trwałości tych decyzji wyrażonej w art. 16 k.p.a. Jego istotą jest zbadanie, czy postępowanie poprzedzające wydanie kwestionowanej decyzji, dotknięte jest kwalifikowanymi wadami prawnymi, a w wypadku pozytywnych ustaleń w tym zakresie - wydanie nowej decyzji rozstrzygającej sprawę co do jej istoty (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.) Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego, zostały wyczerpująco wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. oraz w art. 145a i 145b k.p.a.
W rozpoznawanej sprawie, postępowanie zakończone ostateczną decyzją PINB z dnia [...] września 2016 r., wznowione zostało na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
Zgodnie z treścią tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Organ odwoławczy zaakceptował ustalenia PINB, zgodnie z którymi przed Starostą [...], przedłożono szkic wykonany przez geodetę S. N. (nr upr. [...]), na którym naniesiono przebieg linii napowietrznej 220kV wraz z pasem technologicznym, z którego wynika inny przebieg linii niż oznaczony w projekcie zagospodarowania działki inwestycyjnej zatwierdzonym przez organ decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2016 r. Organy przyjęły, że projektant sporządzając projekt budowlany zamienny, oznaczył przebieg linii napowietrznej 220 kV niezgodnie z rzeczywistym stanem rzeczy, a okoliczność ta nie była znana organowi na etapie zatwierdzania projektu budowlanego zamiennego, co potwierdza analiza geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej z dnia 10 listopada 2016 r. sporządzonej przez geodetę uprawnionego S. N. (stanowiąca załącznik do wniosku z dnia 25 września 2017 r.). Jednocześnie organy obu instancji, uznały także, że organ zatwierdzający projekt zamienny, został wprowadzony w błąd.
W ocenie Sądu, przedstawione wyżej stanowisko organów, nie może zostać zaakceptowane. W tym zakresie organy naruszyły art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a., nie uwzględniając przy wydawaniu rozstrzygnięć wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Bezspornym jest, że działka, na której zlokalizowana jest inwestycja, zgodnie z § 12 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S. zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy S. z [...] czerwca 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy S., znajduje się na terenie, dla którego określono korytarze linii elektroenergetycznych z ograniczeniami w zagospodarowaniu terenu. Dla linii 220 kV, powyższy plan przyjmuje strefy oddziaływania (pasy technologiczne) o szerokości 50 m (po 25 m w obie strony od osi linii). Ponadto zgodnie z § 12 ust. 2 planu, w pasach technologicznych napowietrznych linii elektroenergetycznych 400kV, 220kV i 110kV: a) lokowanie budynków, parkingów oraz roboty budowlane i instalacyjne powinny odbywać się z uwzględnieniem pasów technologicznych zgodnie z przepisami odrębnymi, c) zakazuje się lokalizowania nowej zabudowy mieszkaniowej i innych miejsc stałego przebywania ludzi ponad 4 godziny dziennie.
Organ I instancji ustalił, że skutkiem sporządzenia przez projektanta, projektu budowlanego zamiennego i oznaczenia przebiegu linii napowietrznej 220kV niezgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem, było usytuowanie budynku przeznaczonego na pobyt ludzi w strefie oddziaływania linii elektroenergetycznej, co jest niezgodne z treścią z § 12 ust. 2 lit. c planu miejscowego ( str. 2 decyzji).
Należy w tym miejscu podkreślić, że plan ten, uchwalony został zarówno przed datą wydania przez Starostę [...] decyzji Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r. o pozwoleniu na budowę, jak też decyzji o zatwierdzeniu projektu zamiennego z dnia [...] września 2016 r. Ponadto jak wynika z pkt II i III projektu zamiennego, jego zakres dotyczy wyłącznie zmian w zagospodarowaniu terenu związanych ze zrealizowanym już wcześniej budynkiem.
Jednocześnie poza sporem jest także fakt istnienia linii napowietrznej przed datą wydania pozwolenia na budowę spornego budynku w 2013 r.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę ), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
W świetle powyższej regulacji, niewątpliwy jest zatem ciążący na organie administracji architektoniczno – budowlanej, obowiązek dokonania sprawdzenia zgodności projektu z przepisami planistycznymi oraz projektu zagospodarowania działki z przepisami techniczno – budowlanymi. Potwierdza to także orzecznictwo. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2018 r., sygn akt II OSK 1944/16, LEX nr 2527237, wskazał, że z treści art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, jednoznacznie wynika, że w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę na terenie, na którym obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, lub gdy w przypadku jego braku wydana została decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, podstawowym obowiązkiem organu jest zbadanie zgodności rozwiązań zaproponowanych w projekcie budowlanym z ustaleniami prawa miejscowego, bądź też decyzji o warunkach zabudowy. Podobny pogląd wyrażony został także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt II OSK 2720/17, LEX nr 2744507), gdzie dodatkowo podkreślono, że zaniechanie organu w tym zakresie, stanowi rażące naruszenie prawa obwarowane sankcją nieważności, której zastosowanie ma podstawy w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Nie ma zatem zdaniem Sądu wątpliwości co do tego, że to właściwy organ, powinien przed wydaniem pozwolenia na budowę w dniu [...] maja 2013 r. dokonać oględzin działki inwestycyjnej oraz rzeczywistego przebiegu w terenie wspomnianej linii napowietrznej. Z projektu budowlanego, stanowiącego załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] maja 2013 r., wynika, że działka inwestycyjna, znajduje się na obszarze zmeliorowanym i zdrenowanym z oddziaływaniem linii elektroenergetycznej napowietrznej 220 kV, dla której strefa ochronna wynosi po 25 metrów obu stronach linii ( Opis techniczny do projektu budowlanego rozbudowy budynku domu opieki dla osób w podeszłym wieku pkt III.1 zagospodarowanie terenu). Jednocześnie na dołączonej do projektu mapie sytuacyjno – wysokościowej dla celów projektowych ( str. 63 projektu ), jest wyraźnie zaznaczony przebieg napowietrznej linii 220 kV z korektą jego przebiegu parafowaną przez projektanta. Należy także w tym miejscu zwrócić uwagę na treść wyjaśnień projektanta znajdujących się w aktach, a złożonych w związku z wnioskiem PINB z dnia 13 marca 2018 r. o wszczęcie postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie (k. 93 akt). Projektant w swoim piśmie z dnia 23 kwietnia 2018 r. (k. 101) , wyjaśnił, że na projekcie zagospodarowania terenu ( wykonanym na mapie do celów projektowych, na której nie było naniesionego przebiegu linii napowietrznej ), naniósł oś tej linii na podstawie stwierdzenia w terenie jej przebiegu. Następnie na żądanie Wydziału Architektury, naniósł korektę przebiegu osi linii na podstawie przedłożonej mapy z naniesionymi na niej dwoma słupami, na których jest zawieszona ta linia w jej przebiegu nad działką. Po dokonaniu na tej podstawie korekty osi linii wraz z jej zgodną z warunkami zawartymi w MPZP granicą strefy ochronnej, wynoszącą 25 m od linii, uznano ją za prawidłową i udzielono pozwolenia na budowę nr [...]. Projekt ten, nie został zrealizowany, natomiast inwestor zlecił opracowanie projektu zamiennego, który projektant wykonał na aktualnej mapie dla celów projektowych. Na mapie tej również nie była naniesiona oś linii, którą projektant naniósł wraz ze strefą ochronną identycznie do poprzednio wrysowanego skorygowanego jej przebiegu. PINB na tej podstawie wydał decyzję nr [...] udzielającą pozwolenia na użytkowanie części budynku gospodarczego po obowiązkowej kontroli dokonanej w dniu 1 lutego 2017 r., potwierdzającej zgodność realizacji inwestycji z projektem budowlanym, warunkami pozwolenia na budowę i obowiązującymi przepisami. Utwierdziło to projektanta w przekonaniu, że przebieg napowietrznej linii 220 kV wraz z jej strefą ochronną, po dokonanej korekcie, został nakreślony prawidłowo.
Powyższe okoliczności, świadczą zdaniem Sądu o tym, że wiedzę na temat linii napowietrznej przebiegającej przez działkę inwestycyjną, organ miał już przed wydaniem pozwolenia na budowę w dniu [...] maja 2013 r. Nie można zatem zgodzić się z organem II instancji, że zaistniała określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. przesłanka do wznowienia postępowania zakończonego decyzją PINB z [...] września 2016 r., co przemawia za zasadnością postawionego w skardze zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Doszło jednocześnie do naruszenia art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego, bowiem jak już wspomniano, to organ administracji architektoniczno – budowlanej, powinien także sam dokonać przed wydaniem pozwolenia koniecznych sprawdzeń.
Ponadto obowiązek sprawdzenia przez organ, czy możliwe jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem wynikający z treści art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, dotyczy także sytuacji gdy wydawana jest, tak jak w rozpatrywanej sprawie, decyzja zatwierdzająca projekt budowlany zamienny ( por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 209/16, LEX nr 2084947). Sprawdzenie przez organ przebiegu linii powinno zatem poprzedzać również zatwierdzenie projektu zamiennego.
Podsumowując organy zarówno na etapie wydawania pozwolenia na budowę, jak też zatwierdzania projektu budowlanego zamiennego, miały obowiązek uprzednio sprawdzić projekty pod kątem rzeczywistego przebiegu linii elektroenergetycznej, zaś fakt jej istnienia wynikał z dokumentów i był im znany co najmniej w dacie zapoznawania się z projektem poprzedzającym wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w dniu [...] maja 2013 r. Przedstawiony zatem przebieg linii energetycznej inny niż rzeczywisty, nie może być w tej sytuacji uznany za nową okoliczność, nie znaną organowi. Jeżeli organ jest w posiadaniu określonych danych, wynikających z materiałów będących w jego dyspozycji, to należy przyjąć, że okoliczności z nich wynikające są organowi znane ( wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. akt I SA/Sz 119/20, LEX nr 30287960 ). Z kolei błędna ocena dowodu, który istniał i był znany organowi, nie może stanowić uzasadnienia wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Dowody na istnienie okoliczności, o których mowa w tym przepisie, nie mogą znajdować się w aktach sprawy administracyjnej zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji, aby możliwe było na podstawie tych okoliczności wznowienie postępowania ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2019 r. , sygn. akt I OSK 1874/17, LEX nr 2768236). Zdaniem Sądu rozpoznającego sprawę, w pojęciu błędnej oceny mieści się także ocena niepełna, w tym wypadku pomijająca treść planu miejscowego i przebiegającą nad działką inwestycyjną linię energetyczną. W świetle art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. istotny jest obiektywny fakt nieznajomości, niewiedzy organu, co do istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, nie zaś przyczyny tej niewiedzy (dające się np. przypisać organowi albo stronie) – wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 5 grudnia 2019 r., sygn. akt I GSK 1508/18, LEX nr 3047344.
Z uwagi na powyższe, odnoszenie się do zarzutu naruszenia art. 16 k.p.a. w zw. z art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, jest w ocenie Sądu przedwczesne.
Jednocześnie niezrozumiałe jest dla Sądu, nakazanie inwestorowi w oparciu o art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z projektem zatwierdzonym decyzją z dnia [...] maja 2013 r., skoro ten projekt w ocenie organów naruszał przepisy planu miejscowego. Z powyższych względów, Sąd orzekający w sprawie, zmuszony był do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Organ ponownie rozpoznając sprawę, uwzględni argumentację Sądu dotyczącą przesłanek wznowienia postępowania. Ponadto biorąc pod uwagę niejasności dotyczące przebiegu wspomnianej linii elektroenergetycznej, wynikające również z przytoczonych wyjaśnień projektanta, należy bezspornie ustalić rzeczywisty przebieg linii napowietrznej i nie bazować w tym zakresie wyłącznie na szkicu sporządzonym przez S. N., który stał się w istocie podstawą do wznowienia postępowania. Rzeczywisty przebieg tej linii, powinien być wykazany w taki sposób, by w tym zakresie, nie było jakichkolwiek wątpliwości oraz by przebieg tej linii możliwy był do weryfikacji przez strony postępowania. Z kolei po dokonaniu powyższych ustaleń, organy jeszcze raz powinny rozważyć, czy doprowadzenie już usytuowanego budynku do stanu zgodnego z pozwoleniem z dnia [...] maja 2013 r., będzie możliwe w świetle przepisów planu miejscowego a jeśli nie, to jakie niesie to za sobą konsekwencje.
Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło