VII SA/Wa 810/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-13

Skład orzekający: Bożena Więch - Baranowska, Włodzimierz Kowalczyk, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na budowę może zostać zawieszone na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. z powodu toczącego się postępowania cywilnego o wydanie nieruchomości, jeśli inwestor przedstawił oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, poparte aktem notarialnym i wpisem do księgi wieczystej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że toczące się postępowanie cywilne o wydanie nieruchomości nie stanowi zagadnienia wstępnego, od którego zależy rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej o pozwolenie na budowę. Inwestorzy wykazali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane poprzez przedstawienie aktu notarialnego, umowy sprzedaży i wpisu do księgi wieczystej, co czyniło ich oświadczenie wystarczającym. W związku z tym, brak było podstaw do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Stan faktyczny
Inwestorzy złożyli wniosek o pozwolenie na przebudowę budynku mieszkalnego. Organ I instancji odmówił wydania pozwolenia, kwestionując prawo inwestorów do dysponowania nieruchomością ze względu na toczące się postępowanie cywilne o wydanie części budynku. Organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, uznając spór cywilny za zagadnienie wstępne. Inwestorzy zaskarżyli postanowienie o zawieszeniu, twierdząc, że posiadają tytuł prawny do nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody (...) oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta (...), stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch - Baranowska, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2014 r. sprawy ze skargi K D i J D na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody (...) na rzecz skarżących K D i J D kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Postanowieniem z dnia (...) listopada 2013 r. nr (...) Prezydent (...), na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267), dalej k.p.a., w związku z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) i art. 92 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 595), w związku z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta (...) (Dz. U. Nr 41 poz. 361 ze zm.), zawiesił postępowanie w sprawie wniosku inwestorów K i J D o pozwolenie na budowę – przebudowę przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na nieruchomości przy (...). Zażalenie na postanowieniem z dnia (...) listopada 2013 r. złożyli K i J D. Wojewoda (...) postanowieniem z dnia (...) stycznia 2014 r. nr (...), po rozpatrzeniu zażalenia inwestorów, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Prezydenta (...) z dnia (...) listopada 2013 r. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W dniu (...) grudnia 2012 r. inwestorzy: K D i J D złożyli wniosek o wydanie pozwolenia na przebudowę segmentu położonego przy ul. (...). Wraz z wnioskiem przedłożyli wymagane przepisami Prawa budowlanego dokumenty, w tym oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prezydent (...) decyzją z dnia (...) lutego 2013 r. Nr (...) odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na przebudowę wskazanego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Uczestniczka postępowania M L zakwestionowała złożone przez inwestorów oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wskazując, że przed Sądem Rejonowym (...) toczy się postępowanie o wydanie części budynku, którego dotyczy wniosek o pozwolenie na budowę. Odwołanie od decyzji Prezydenta (...) decyzją z dnia (...) lutego 2013 r. wnieśli inwestorzy: K i J D. Wojewoda (...), po rozpatrzeniu odwołania K i J D, decyzją z dnia (...) lipca 2013 r. Nr (...) uchylił decyzję Prezydenta (...) z dnia (...) lutego 2013 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Prezydent (...), pismem z dnia (...) października 2013 r., wezwał inwestorów do ponownego przedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz do wskazania nieruchomości, której dotyczy postępowanie sądowe prowadzone przed Sądem Rejonowym (...) I (...) sygn. akt (...) o wydanie nieruchomości wraz z kserokopią pozwu. Następnie postanowieniem z (...) listopada 2013 r. zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy uznał prawidłowość takiego rozstrzygnięcia wskazując, że wniesienie powództwa jest równoznaczne z istnieniem sporu pomiędzy domniemanym właścicielem rzeczy, a faktycznym posiadaczem tej rzeczy, który neguje tytuł prawny właściciela, podważa prawdziwość złożonego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawomocny wyrok sądowy pozwoli przesądzić, czy powód rzeczywiście legitymuje się prawem własności i tym samym dysponuje tytułem do nieruchomości na cele budowlane. Wskazał, że jedna ze stron kwestionuje prawo własności inwestora do działki nr ew. (...) (pismo (...) z dnia (...) października 2013 r.), zatem organ nie może oprzeć się wyłącznie na oświadczeniu inwestora. Podkreślił, że domniemanie prawdziwości wpisu w księdze wieczystej, o którym stanowi art. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2013 r., poz. 707 ze zm.) jest niewystarczające, tym bardziej, że jedną z dróg prowadzących do jego obalenia jest wytoczenie powództwa windykacyjnego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Wojewody (...) z dnia (...) stycznia 2014 r. wnieśli Ka D i Ja D domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. polegające na przyjęciu, iż wydanie orzeczenia w sprawie zawisłej przed Sądem Rejonowym (...) o wydanie części nieruchomości, której dotyczy wniosek o wydanie pozwolenia na przebudowę jest zagadnieniem wstępnym, którego uprzednie rozstrzygnięcie jest niezbędne dla rozpatrzenia niniejszej sprawy i wydania decyzji, a tym samym uzasadnia zawieszenie postępowania, podczas gdy skarżący przedstawili dokumenty wykazujące tytuł prawny do nieruchomości położonej w (...) przy ul. (...), a tym samym udowodnili, iż dysponują oni prawem do nieruchomości na cele budowlane. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia (...) stycznia 2014 r. Wojewoda (...) utrzymał w mocy postanowienie Prezydenta (...) z dnia (...)listopada 2013 r. zawieszające z urzędu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 28 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane, postępowanie z wniosku inwestorów: K D i J D w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej, na terenie działek nr ew. (...). Podstawą prawną kontrolowanego rozstrzygnięcia jest art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Należy podkreślić, że wskazana podstawa zawieszenia postępowania administracyjnego ma zastosowanie wyłącznie w przypadku, gdy organ rozstrzygający określoną sprawę administracyjną nie może orzec do co istoty bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przesądzającego o dalszych czynnościach w sprawie. Przesłanka ta występuje m.in. gdy organ zwraca się o rozstrzygnięcie określonej kwestii prawnej do innego organu, w którego właściwości pozostaje określony problem prawny mający wpływ na orzeczenie o całości sprawy administracyjnej. Zagadnienie wstępne powinno wyłonić się w toku postępowania administracyjnego, należeć do kompetencji innego organu lub sądu oraz musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji. Przede wszystkim jednak musi istnieć zależność pomiędzy rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 marca 2001 r. sygn. akt III SA 32/00 (lex nr 47487), przez pojęcie zagadnienia wstępnego należy rozumieć sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uzależnione jest od uprzedniego rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego. Jednocześnie ocena wspomnianego zagadnienia, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i zawieszenie postępowania administracyjnego możliwe jest zatem wyłącznie wówczas, gdy istnieje bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a wynikiem innego postępowania i zajęciem stanowiska przez inny organ administracji publicznej lub sąd. Samo zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji (por. wyroki: WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 27 lipca 2011r. sygn. akt II SA/Go 141/11, WSA w (...) z dnia 7 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Rz 917/11, WSA w (...) z dnia 26 marca 2012r., sygn. akt II SA/Kr 112/12, WSA w (...) z dnia 12 kwietnia 2011r., sygn. akt II SA/Kr 131/11,opublikowane na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sprawie organy uznały, że zaistniała podstawa do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie z wniosku o pozwolenie na przebudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie szeregowej przy ul. (...), na działce ewid. (...) do czasu zakończenia postępowania sądowego wszczętego z wniosku inwestorów prowadzonego przed Sądem Rejonowym (...) o wydanie przez (...) części budynku posadowionego na nieruchomości gruntowej położonej w (...). Skład orzekający w sprawie nie podziela powyższego stanowiska organu, uznając jednocześnie, że nie zaistniały przesłanki konieczne dla zawieszenia postępowania administracyjnego, o których mówi art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., co słusznie podniesiono w skardze. Zakończenie postępowania przed sądem cywilnym - sygn. akt (...) o wydanie przedmiotowej nieruchomości nie stanowi, w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zagadnienia wstępnego od którego rozstrzygnięcia zależy wydanie pozwolenia na przebudowę budynku. Zdaniem Sądu brak rozstrzygnięcia sprawy przed sądem powszechnym nie uniemożliwia zakończenia sprawy administracyjnej, ani nie powoduje powstania wątpliwości, co do oświadczenia inwestorów o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z akt postępowania wynika, że skarżący umowę zakupu – sprzedaży nieruchomości przy ul(...) , zawarli w formie aktu notarialnego Repertorium (...) w dniu (...) czerwca 2012 r. Z umowy tej wynika, że inwestorzy K D i Ja D nabyli od E T nieruchomość stanowiącą zabudowaną działkę gruntu oznaczoną nr ewid. (...), w obrębie (...), objętą księgą wieczystą (...) bez jakichkolwiek obciążeń na rzecz osób trzecich. W księdze wieczystej zostało ujawnione prawo własności inwestorów do przedmiotowej nieruchomości. W aktach sprawy znajduje się również oświadczenie złożone przez (...) o posiadanym prawie do dysponowania w/w nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością. Przesłanką udzielenia pozwolenia na budowę jest zatem posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co oznacza - w myśl art. 3 pkt 11 ustawy - Prawo budowlane - posiadanie tytułu prawnego wynikającego z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych. W przedmiotowej sprawie skarżący, jako inwestorzy wykazali, że posiadają tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i znajduje to potwierdzenie w aktach sprawy. Złożyli także wymagane oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Wobec powyższych ustaleń brak było podstaw do kwestionowania złożonego oświadczenia, a tym samym do zawieszenia postępowania do czasu zakończenia postępowania przed sądem powszechnym. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podzielił zarzuty skargi uznając, że rozstrzygnięcie organu zapadło z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł, jak w punkcie I wyroku. Rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności oparto na art. 152 w/w ustawy. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło