VII SA/Wa 820/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Daria Gawlak - Nowakowska, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi A. [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie wniesienia sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. [...] S.A. z siedzibą w [...] kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej przez A. [...] S.A. w W. jest decyzja Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymująca w mocy -w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), decyzję Prezydenta W. z [...] marca 2008 r. nr [...] wnoszącą sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych związanych z montażem konstrukcji wsporczej nośnika reklamowego BLW 18 -kaseton usytuowany symetrycznie, fundament trwale związany z gruntem- na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy Al. [...] i ul. W. w W., w następujących okolicznościach faktycznych: Pismem z [...] stycznia 2008 r. A. [...] S.A. w P. reprezentowana przez K. W. zgłosiła zamiar montażu urządzenia reklamowego na działce nr ew. [...] z obrębu [...] przy Al. [...] i ul. W. w W. o wymiarach zewnętrznych 6,28 m x 3,28 m i wysokości słupa 5 m oraz stopą fundamentową zagłębioną w gruncie. Oświadczyła jednocześnie, że ww. obiekt jest urządzeniem objętym dyspozycją art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy – Prawo budowlane i załączyła do zgłoszenia projekt budowlany powtarzalny konstrukcji wsporczej nośnika reklamowego BLW 18. W dniu [...] marca 2008 r. Prezydent W. wydał decyzję nr [...], którą na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane wniósł sprzeciw do robót budowlanych wyszczególnionych w ww. zgłoszeniu. W uzasadnieniu wskazał, iż projektowane urządzenie reklamowe jest konstrukcją odpowiadającą ogólnym cechom budowli, o której mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Pismem z [...] kwietnia 2008 r. Spółka A. [...] reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika odwołała się od ww. decyzji Prezydenta W. Wniosła o uchylenie sprzeciwu i umorzenie postępowania organu I instancji. Zarzuciła naruszenie: -art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez wniesienie sprzeciwu po upływie 30 dni od dokonania zgłoszenia, -art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego oraz -art. 7, art. 77, art. 107 k.p.a. poprzez niewłaściwe prowadzenie postępowania dowodowego i niewłaściwe uzasadnienie decyzji. Uzasadniając zarzut naruszenia art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego Spółka podniosła, iż dokonała zgłoszenia [...] stycznia 2008 r., a sprzeciw został doręczony jej pełnomocnikowi dopiero w dniu 10 kwietnia 2008 r. W dniu [...] lutego 2010 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z [...] marca 2008 r. nr [...] wnoszącą sprzeciw. W uzasadnieniu orzeczenia Wojewoda [...] zauważył, że kluczowym zagadnieniem w analizowanej sprawie jest to, czy zgłoszone roboty stanowią instalowanie tablic i urządzeń w rozumieniu art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego (i tym samym nie wymagają pozwolenia na budowę), czy też stanowią budowlę w rozumieniu przepisów tejże ustawy. Wskazał przy tym na przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 podnosząc jednocześnie, iż nie ma on zastosowania do urządzeń reklamowych, o których mowa w art. 3 pkt 3 (tj. do urządzeń trwale związanych z gruntem), a jedynie do tablic i urządzeń reklamowych instalowanych na obiektach budowlanych i do wolnostojących nie związanych trwale z gruntem. W konsekwencji Wojewoda [...] stwierdził, iż zgłoszona inwestycja wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, albowiem nie jest objęta wyłączeniem z art. 29 ust. 2 pkt 6. Powołując się na orzecznictwo wyjaśnił, iż o tym, czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem, czy też nie, nie decyduje metoda i sposób związania z gruntem ale to, czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja i przeznaczenie oraz względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. W skardze na decyzję Wojewody [...] z [...] lutego 2010 r. A. [...] S.A. (obecnie) z siedzibą w Warszawie reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Zarzuciła naruszenie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy bezskutecznej decyzji z 14 marca 2008 r. oraz naruszenie art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego odnośnie daty otrzymania zgłoszenia przez Prezydenta W. oraz poprzez nieodniesienie się do zarzutów podniesionych w tym zakresie przez skarżącą w odwołaniu. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka podniosła, iż zgłoszenie o zamiarze przystąpienia do robót budowlanych zostało złożone w dniu 3 marca 2008 r. do Urzędu Miasta Biura Obsługi Inwestorów (co wynika z odręcznej notatki podpisanej przez pracownika Urzędu M. [...] na 3 stronie zgłoszenia). Zgłoszenie zostało następnie przekazane do Urzędu Dzielnicy [...] w dniu [...] marca 2008 r. (co jednoznacznie wynika z pieczątki znajdującej się na pierwszej stronie zgłoszenia). Decyzja wnosząca sprzeciw została doręczona pełnomocnikowi Spółki w dniu 10 kwietnia 2008 r., a więc po terminie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Skarżąca zauważyła, iż zwracała uwagę na tę okoliczność w odwołaniu, a organ odwoławczy w ogóle nie uczynił tej kwestii przedmiotem swojego zainteresowania. I dalej skarżąca zauważyła, że zważywszy na fakt, iż zgłoszenie zostało dokonane 3 marca 2008 r., organ chcąc skorzystać z instytucji sprzeciwu powinien był wydać decyzję i ją doręczyć pełnomocnikowi Spółki -z uwagi na brzmienie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego- do dnia 2 kwietnia 2008 r. Tymczasem decyzja wnosząca sprzeciw została doręczona w dniu 10 kwietnia 2008 r., czyli po upływie 30 dni od dnia dokonania sprzeciwu. Skarżąca podnosząc powyższe powołała się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2008 r. sygn. akt II GPS 4/08. Nadto zauważyła, że nawet gdyby przyjąć, iż zgłoszenie zostało dokonane 10 marca 2008 r., to i tak sprzeciw został doręczony po 30 dniach. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Skarżąca Spółka słusznie bowiem wywiodła, iż w kontrolowanym postępowaniu doszło do naruszenia art. 30 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), a to miało istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. Wyjaśnić należy, iż wskazany przepis w zd. 2 stanowi, iż do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Termin 30-dniowy określony w tym przepisie jest terminem wiążącym organ. W tym tylko okresie organ architektoniczno-budowlany ma kompetencję do wydania decyzji wnoszącej sprzeciw. W tym terminie -w ocenie Sądu- organ powinien nie tylko wydać i nadać w urzędzie pocztowym akt administracyjny, ale także doręczyć ten akt inwestorowi. Termin ten jest bowiem terminem do załatwienia sprawy, a nie sporządzenia aktu administracyjnego, a to oznacza, że sprzeciw wywoła skutek prawny dopiero z chwilą jego doręczenia stronie (czy też jej pełnomocnikowi). Takie stanowisko jest zgodne z wykładnią przedstawioną w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 października 2008 r. sygn. II GPS 4/08 (ONSA/WSA 2009/1/poz. 1), podjętej na tle przepisu art. 69 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. nr 123 z 2002 r., poz. 1058 z późn. zm.) przewidującego podobną konstrukcję prawną do określonej w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Wyrażone powyżej stanowisko jest również zgodne z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o analogicznym stanie faktycznym jak sprawa kontrolowana. W wyroku z 16 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1927/08 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż termin 30 dni do wyrażenia przez organ administracyjny sprzeciwu na podstawie art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest terminem doręczenia sprzeciwu zainteresowanemu inwestorowi. Podobne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny wyraził w wyroku z 17 grudnia 2009 r. sygn. akt II OSK 1957/08. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdził, że sprzeciw o którym mowa w art. 30 ust. 5 ustawy – Prawo budowlane jest skutecznie wniesiony, jeżeli właściwy organ wydaną w tym przedmiocie decyzję doręczy stronie w terminie określonym w tym przepisie. Konkludując, jeżeli organ do końca 30-dniowego terminu nie doręczy sprzeciwu traci z tą chwilą kompetencję do działania w sposób przewidziany w art. 30 Prawa budowlanego. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy zauważyć trzeba, iż skarżąca Spółka -reprezentowana przez pełnomocnika- pismem z 28 stycznia 2008 r. zgłosiła zamiar dokonania -jak podała- montażu urządzeń reklamowych. Pismo to zawiera na 1 stronie prezentatę wskazującą na jego wniesienie do organu w dniu 10 marca 2008 r. Zawiera również na stronie 3 adnotację o następującej treści: "przesyłam pismo zgodnie z właściwością BOI nie zajmuje się billbordami", podpis osoby bez wskazania stanowiska służbowego ([...]) oraz datę 3 marzec 2008 r. W dniu [...] marca 2008 r. (taka data widnieje na decyzji znajdującej się w aktach sprawy), Prezydent W. w oparciu o art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego wydał decyzję wnoszącą sprzeciw do robót budowlanych objętych ww. zgłoszeniem. Sprzeciw ten został doręczony na adres pełnomocnika Spółki w dniu 10 kwietnia 2008 r. Zatem, skoro zgłoszenie zostało doręczone organowi na pewno (i najpóźniej) w dniu 10 marca 2008 r., bo jest to data potwierdzona prezentatą znajdującą się na zgłoszeniu, to tym samym organ I instancji miał czas na odpowiednie zareagowanie do dnia 9 kwietnia 2008 r. Do tego dnia winien doręczyć akt administracyjny wyrażający sprzeciw. Po tym terminie tracił bowiem swoje kompetencje w tym zakresie. Nadto, należy zaznaczyć, iż doręczenie jest skuteczne i wywołuje skutki prawne materialne i procesowe, o ile zostanie dokonane zgodnie z przepisami uregulowanymi w rozdziale 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że jeżeli inwestor działa przez pełnomocnika, to o skutecznym doręczeniu można mówić tylko wówczas, gdy korespondencja zostanie doręczona temu pełnomocnikowi (v. art. 40 § 2, art. 109 § 1 k.p.a.). W niniejszej sprawie sprzeciw został wprawdzie prawidłowo doręczony pełnomocnikowi (reprezentującemu Spółkę na tym etapie), jednakże okoliczność ta miała miejsce po 9 kwietnia 2008 r., a tym samym po terminie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. To zaś czyniło koniecznym uwzględnienie skargi i uchylenie obu decyzji wydanych w sprawie. Niezależnie od powyższego zauważenia wymaga, iż rację ma skarżąca Spółka zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie przepisów procesowych. W odwołaniu skarżąca wskazała wyraźnie na wniesienie sprzeciwu z uchybieniem terminu. Wojewoda [...] obowiązany był więc odnieść się do tego zarzutu. Przedtem jednak winien bezspornie ustalić datę dokonania przez Spółkę zgłoszenia pismem z 28 stycznia 2008 r., od której to należało liczyć w sprawie termin z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. Akta sprawy i twierdzenia skarżącej sugerować mogą, że zgłoszenie zostało dokonane wcześniej niż 10 marca 2008 r., tj. w dniu 3 marca 2008 r. Okoliczność ta nie jest jednak oczywista. Nie została także wyjaśniona przez organ odwoławczy, który zarzuty skarżącej w ww. zakresie zbagatelizował naruszając w ten sposób przywołane w skardze przepisy procesowe, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., a w efekcie wydał decyzję z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 tej ustawy poprzez utrzymanie w mocy sprzeciwu wniesionego po terminie z art. 30 ust. 5 prawa budowlanego. Sąd orzekając w sprawie uznał jednak, iż uzupełnienie materiału dowodowego przez organ odwoławczy celem bezspornego ustalenia daty wniesienia zgłoszenia jest zbyteczne. Nawet bowiem przy przyjęciu, że zgłoszenie zostało dokonane w dniu 10 marca 2008 r. (a ta data jest pewna bo wynika z pieczątki znajdującej się na 1 stronie zgłoszenia), termin z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego został przekroczony. Stąd też Sąd postanowił uchylić nie tylko zaskarżone orzeczenie, ale także decyzję wydaną w I instancji. Orzekając ponownie Prezydent W. winien mieć na względzie upływ terminu z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego. W tym miejscu Sąd jeszcze raz zauważa, iż wskazany termin ma charakter kompetencyjny, określa bowiem czas trwania kompetencji organu architektoniczno-budowlanego do skorzystania z prawa wniesienia sprzeciwu (czy wydania postanowienia z art. 30 ust. 2). Po upływie tego terminu organ traci uprawnienia jakie daje mu art. 30 Prawa budowlanego (por. wyrok NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1674/08). Z wymienionych powodów, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135, art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.