VII SA/Wa 83/04
WyrokWSA w Warszawie2005-05-13
Skład orzekający: Leszek Kamiński, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ wyższego stopnia w stosunku do wojewody, był właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że organ ten nie przeprowadził wszechstronnego postępowania wyjaśniającego. Sąd wskazał, że organ odwoławczy przyznał, iż jego decyzja została wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych (art. 7 i 77 § 1 kpa), co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, sąd zauważył, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie precyzowała numerów działek, przez które miała przebiegać inwestycja, co utrudniało prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i zakresu ewentualnej nieważności.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej i kanalizacyjnej. Wcześniej Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta, uznając, że inwestor nie dysponował prawem do nieruchomości, przez które miała przebiegać inwestycja, co stanowiło rażące naruszenie Prawa budowlanego. Spółdzielnia zarzuciła GINB naruszenie przepisów o właściwości oraz stwierdzenie nieważności całej decyzji, podczas gdy wadliwość dotyczyła tylko części.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dot. pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
VII SA/Wa 83/04
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Wojewoda [...] na podstawie art. 156 i art. 158 § 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku J. H., P. H., K. P., H. P. i F. W. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1999r. o pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej, kanalizacji sanitarnej i deszczowej na osiedlu "S." w M. dla Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]."
– odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1999r. w sprawie pozwolenia na budowę sieci wodno-kanalizacyjnej wraz z przyłączami do budynków.
W uzasadnieniu organ podał, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę przedłożył wszystkie wymagane dokumenty, w tym opinie, uzgodnienia oraz decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Udokumentował także własność terenu, na którym zaprojektowano sieć wodno-kanalizacyjną wraz z przyłączami do działek.
W ocenie organu inwestorzy budynków wolnostojących nie są zainteresowani budową kanalizacji wg projektu Spółdzielni, gdyż wystąpili indywidualnie o pozwolenie na budowę przyłączy kanalizacyjnych wg własnych projektów i dlatego wystąpili o unieważnienie decyzji o pozwoleniu na budowę z [...] kwietnia 1999r.
Ponieważ pozwolenie na budowę sieci wodno-kanalizacyjnej dla całego osiedla wg projektu Spółdzielni nie blokuje wykonania sieci wg projektów indywidualnych – organ uznał, "że nie ma powodu do unieważnienia decyzji z [...] kwietnia 1999r.".
Dodatkowo Wojewoda [...] wskazał, iż właścicielem terenu objętego inwestycją, w dacie wydawania pozwolenia na budowę, była Gmina [...], w tym działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], które przeszły na własność skarżących dopiero w 2003r.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J.H., P.H., K. P., H.P. i F. W.
Zdaniem skarżących przy wydawaniu pozwolenia na budowę doszło do naruszenia art. 33 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż Spółdzielnia występując z wnioskiem o pozwolenie na budowę nie przedstawiła dowodu stwierdzającego prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wskazali, że są użytkownikami wieczystymi działek nr [...], [...], [...], [...] i [...], przez które zaprojektowano przebieg sieci i przyłączy do ich budynków.
W dacie wydawania kontrolowanego pozwolenia na budowę teren objęty inwestycją był w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni, jak i indywidualnych inwestorów (wskazane powyżej działki). W dacie tej nie byli już także członkami Spółdzielni "[...].", w związku, z czym nie byli zobowiązani do uczestniczenia w realizacji inwestycji prowadzonej przez Spółdzielnię.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1999r.
W uzasadnieniu podał, iż skarżący w chwili wydawania pozwolenia na budowę sieci wodno-kanalizacyjnej dla Spółdzielni "[...].", byli już użytkownikami wieczystymi nieruchomości, przez które, zgodnie z załącznikami do przedmiotowego pozwolenia na budowę, przebiegać ma inwestycja i tak:
– P. H. i A. H. prawo użytkowania wieczystego działki nr [...] uzyskali na mocy aktu notarialnego w dniu [...] grudnia 1997r.,
– F. i K. W. (działka nr [...]) w dniu [...] grudnia 1997r.,
– K. i J. P. – (działka nr [...]) w dniu [...] grudnia 1997r.,
– H. i K. P. – (działka nr [...]) w dniu [...] marca 1998r.,
– J. i W. H. (działka nr [...]) w dniu [...] grudnia 1997r.
Oznacza to, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1999r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż inwestor nie mógł dysponować tymi nieruchomościami na cele budowlane.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniosła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...]. podnosząc, iż decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem skarżących Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł stwierdzić nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...], gdyż zgodnie z art. 157 § 1 kpa właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji jest organ wyższego stopnia.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem wyższego stopnia w stosunku do wojewodów i wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego, a nie prezydenta miasta. Zatem wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości powoduje jej nieważność.
Nadto zdaniem skarżącej Spółdzielni organ mając prawne umocowanie do stwierdzenia nieważności decyzji w części, która dotknięta jest kwalifikowaną wadliwością bez potrzeby stwierdził nieważność całej decyzji, która w pozostałym zakresie była niewadliwa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Podał, iż podstawą jego rozstrzygnięcia było ustalenie, że inwestor Spółdzielnia [...]. w chwili wydawania pozwolenia na budowę nie posiadała prawa dysponowania nieruchomościami skarżących, (przez które zaprojektowana została sporna inwestycja) na cele budowlane.
Zdaniem organu podniesiony przez Spółdzielnię zarzut, iż stwierdzenie nieważności decyzji powinno nastąpić tylko w części dotyczącej przyłączy do budynków na działkach skarżących jest zasadny.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał nadto, że z akt sprawy nie wynika jednak bezspornie czy inwestor posiadał prawo do dysponowania pozostałymi działkami, przez które przebiega sporna inwestycja.
Także zgromadzony materiał dowodowy jest niekompletny, co nie pozwoliło na wszechstronne wyjaśnienie sprawy. Jego decyzja wydana została, zatem z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponieważ jednak na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie jest możliwe wydanie decyzji uwzględniającej skargę w całości na podstawie art. 54 § 3 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270),wniósł o uchylenie swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są zasadne.
Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym. Postępowanie to jest jednym z trybów nadzwyczajnych umożliwiających wzruszenie decyzji ostatecznej i wszczęte być może na żądanie strony, bądź z urzędu. Wszczęcie postępowania na żądanie strony, nie zwalnia organu od przeprowadzenia kontroli decyzji w sprawie, w której wszczęto postępowanie, w pełnym zakresie pod względem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa.
W niniejszej sprawie organ drugiej instancji uchylając decyzję Wojewody [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę sieci wodno-kanalizacyjnej i stwierdzając nieważność tej decyzji, ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia braku dysponowania przez inwestora na cele budowlane wszystkimi działkami objętymi pozwoleniem na budowę.
Wskazać jednak należy, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] kwietnia 1999r. nie precyzowała, na jakich działkach realizowana będzie inwestycja wskazując ogólnie, iż budowla sieci wodno-kanalizacyjnej wraz z przyłączami do budynków realizowana będzie na osiedlu "S." w [...] przy zbiegu ulic [...], [...] i [...].
Także mapa sytuacyjno-wysokościowa będąca załącznikiem do decyzji o pozwoleniu na budowę, przedstawiająca przebieg projektowanej sieci nie określa numerów działek, przez które sieci ma przebiegać.
W sprawie niesporne jest, ze uczestnicy postępowania J.H., P.H., K.P., H.P. i F.W. prawo użytkowania wieczystego działek o nr – odpowiednio - [...], [...], [...], [...] i [...], nabyli przed wydaniem na rzecz skarżącej Spółki Mieszkaniowej pozwolenia na budowę.
Ustalenie powyższego stanowiło przesłankę do stwierdzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nieważności pozwolenia na budowę, jako wydanego z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego.
Zauważyć jednak należy, jak to wyżej wskazano, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie określała numerów działek, przez które ma przebiegać projektowana sieć wodociągowo-kanalizacyjna wraz z przyłączami.
Jeżeli w ocenie organu inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomościami, które w dacie wydania pozwolenia na budowę były w użytkowaniu wieczystym wskazanych wyżej uczestników postępowania a nie Spółdzielni Mieszkaniowej to rozważyć powinien stwierdzenie nieważności decyzji jedynie w tej części.
W ocenie Sądu przeprowadzone przez organ odwoławczy postępowanie nie doprowadziło jednak do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, na co wskazuje pośrednio uzasadnienie skarżonej decyzji pozbawione praktycznie faktycznego uzasadnienia (art. 107 § 3 kpa) rozstrzygnięcia.
Przyznał to Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w udzielonej odpowiedzi na skargę wskazując, że postępowanie przeprowadził z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w oparciu o materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej. Kontrola decyzji administracyjnych dokonywana przez sąd administracyjny nie może opierać się na nieprecyzyjnych ustaleniach stanu faktycznego. Dlatego też uznając, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło