VII SA/Wa 839/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi [...] Spółki z o.o. w [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę postanawia: przywrócić [...] Sp. z o.o. w [...] termin do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Pismem z 12 kwietnia 2001 r. [...] Spółka z o.o. w [...] wniosła skargę na decyzję Wojewody [...]. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 kwietnia 2010 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od ww. skargi w kwocie 500 złotych, w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. Przesyłka zawierająca odpis wskazanego zarządzenia została doręczona w trybie przewidzianym w art. 73 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. W zakreślonym terminie wpis sądowy nie został uiszczony. Następnie, postanowieniem z 15 czerwca 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę [...] Spółki z o.o. w [...] na zasadzie art. 220 § 3 p.p.s.a. Pismem z 29 czerwca 2010 r. (data prezentaty), skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. We wniosku podniosła, iż nie dokonała czynności w terminie z uwagi na to, że nie otrzymała żadnego z dwóch awizo informujących o pozostawieniu przesyłki Sądu w placówce pocztowej, a nadto wskazała, że dokument doręczenia przesyłki nie spełnia wszystkich wymogów przewidzianych prawem. Rozwijając powyższe w szczególności skarżąca Spółka wskazała, że w dniu 5 maja 2010 r. oraz 13 maja 2010 r. biuro Spółki było czynne, a zatem informacja zawarta na dowodzie doręczenia "mieszkanie zamknięte" nie była prawdziwa. Ponadto skarżąca zauważyła, iż wejście do biura Spółki prowadzi przez sekretariat biura innej Spółki, a w siedzibie skarżącej i w całym budynku, w którym ta siedziba się znajduje, brak jest skrzynek nadawczych. Tym samym skarżąca zauważyła, że awizo nie mogło być pozostawione w skrzynce nadawczej, a taka informacja doręczyciela widnieje na potwierdzeniu odbioru. W konsekwencji skarżąca wskazała, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością i wywiodła, że w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca skuteczne doręczenie zastępcze. Na koniec skarżąca podała, że składając wniosek dochowała terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. oraz uiściła wpis sądowy w wymaganej kwocie. Postanowieniem z 28 lipca 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 839/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił [...] Sp. z o.o. w [...] przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu Sąd podał, że nie może stanowić okoliczności wskazującej na brak winy w uchybieniu terminu usytuowanie biura skarżącej Spółki, gdyż strona powinna zadbać o to, aby oznakowanie biura było czytelne i nie powodowało trudności w jego odnalezieniu. Nadto, Sąd wskazał, iż nie znajduje również potwierdzenia w aktach sprawy ewentualna nieprawidłowość doręczenia przesyłki, zawierającej odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Na powyższe postanowienie skarżąca złożył zażalenie, które postanowieniem z 6 października 2010 r., sygn. akt II OZ 941/10 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił, tj. uchylił powyższe postanowienie Sądu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż dokładnego wyjaśnienia wymaga okoliczność, czy doręczenie zastępcze nastąpiło w sposób określony w art. 73 p.p.s.a. Sąd kasacyjny zauważył, że nie ulega wątpliwości, iż strona powinna zadbać o należyte oznakowanie biura, by doręczanie jej korespondencji nie nastręczało trudności, jednakże wobec faktu, że jak wynika z oświadczeń strony i osób pracujących w budynku, w którym siedzibę ma skarżąca, brak jest tam skrzynek oddawczych, uzasadnione wątpliwości budzi adnotacja znajdująca się na druku doręczenia, że pozostawiono w niej awiza. Mając na uwadze powyższe wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny zarządzeniem z 21 października 2010 r. zwrócił się do Naczelnika Urzędu Pocztowego w [...] o wyjaśnienie, gdzie zostało pozostawione awizo o nadejściu przesyłki. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Naczelnik Urzędu Pocztowego [...] poinformował, iż z wyjaśnienia listonosza wynika, że awizo pozostawiono w drzwiach firmy, ze względu na brak skrzynki oddawczej. Postanowieniem z 10 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 839/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po ponownym rozpoznaniu wniosku, odmówił [...] Spółce z o.o. w [...] przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu Sąd powtórzył argumentację zawartą w orzeczeniu z 28 lipca 2010 r. dodając, że z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, iż awizo zostało pozostawione w drzwiach firmy, a taką możliwość przewiduje art. 73 p.p.s.a. Postanowieniem z 2 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 122/11, Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na fakt, iż Sąd I instancji ponownie rozpoznał sprawę w tym samym składzie, uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Jednocześnie zgodnie z art. 87 § 1, § 2 i § 4 p.p.s.a, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W niniejszej sprawie niespornym jest, że skarżąca Spółka nie zachowała terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Należy zaś wyjaśnić, iż czynność w postępowaniu sądowym -w tym przypadku polegająca na uiszczeniu wpisu od skargi- podjęta przez stronę po terminie jest bezskuteczna (art. 85 p.p.s.a.). Prawidłowo w tej sytuacji postąpiła skarżąca występując o przywrócenie uchybionego terminu. Wniosek o przywrócenie terminu skarżąca Spółka złożyła osobiście w biurze podawczym Sądu 29 czerwca 2010 r. (data prezentaty), a więc z zachowaniem terminu wymienionego w art. 87 § 1 p.p.s.a. - przyjmując, że o uchybieniu terminu do uiszczenia wpisu strona dowiedziała się w dniu otrzymania postanowienia o odrzuceniu skargi, tj. w dniu 22 czerwca 2010 r. Jednocześnie wskazać należy, iż skarżąca dopełniła czynności, której nie dokonała w terminie, tj. uiściła wpis sądowy od wniesionej skargi, a tym samym spełniła kolejną przesłankę wynikającą z przywołanej regulacji prawnej. Ponadto -w ocenie Sądu- skarżąca Spółka uprawdopodobniła okoliczność wskazującą na brak jej winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się -zgodnie z orzecznictwem i literaturą przedmiotu- z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Uchybienie terminu może być przykładowo poczytane jako zawinione przez nią, "jeśli strona nie chciała dopełnić czynności w terminie albo chciała czynności dopełnić, lecz nie dopełniła z powodu jakiejś przeszkody, którą mogła przezwyciężyć" (v. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz wyd. 7, Wydawnictwo C.H. Beck. W-wa 2005, str. 334). Warunkiem dopuszczalności przywrócenia stronie terminu do dokonania czynności procesowej, jest zatem uprawdopodobnienie przez stronę, że mimo całej staranności nie mogła dokonać czynności w terminie, to znaczy, że zachodziły przeszkody od niej niezależne oraz istniejące przez cały czas biegu terminu przewidzianego dla dokonania czynności procesowej (v. wyrok NSA z 13 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1656/97). Przywrócenie terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, iż niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Z uzasadnienia rozpoznawanego wniosku [...] Spółki z o.o. w [...] wynika, że przyczyną nie uiszczenia wpisu w terminie było nie otrzymanie żadnego z dwóch zawiadomień doręczyciela o pozostającej do odbioru w placówce pocztowej przesyłce (zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi). Skarżąca wyraźnie wskazała, iż żadnego zawiadomienia o przesyłce nie otrzymała pomimo tego, iż w dniach dokonania awizo jej biuro było czynne oraz, że z adnotacji na dowodzie doręczenia wynika, iż zawiadomienia te doręczyciel pozostawił w skrzynce oddawczej, a takiej skarżąca nie posiada. Zatem skarżąca wskazała, iż doręczenie jej przesyłki zawierającej wezwanie do wpisu w trybie art. 73 p.p.s.a było nieskuteczne. Na powyższą okoliczność związaną z prawidłowością doręczenia przesyłki w ww. trybie, tzw. trybie zastępczym, zwrócił uwagę także Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 6 października 2010 r., sygn. akt II OZ 941/10 (którym Sąd orzekając ponownie w niniejszej sprawie jest związany). W orzeczeniu tym Sąd kasacyjny wskazał, że w niniejszej sprawie dokładnego wyjaśnienia wymaga okoliczność, czy doręczenie zastępcze nastąpiło w sposób określony w art. 73 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wobec oświadczeń strony skarżącej, iż w budynku brak jest skrzynek oddawczych uzasadnione wątpliwości budzi adnotacja znajdująca się na druku doręczenia o pozostawieniu awiza w takiej skrzynce. Oceniając argumentację strony skarżącej zaprezentowaną we wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, a także mając na uwadze ww. wytyczne Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd zauważa, iż nieprawidłowe doręczenie pisma stanowi okoliczność uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu. Nadto, Sąd podkreśla, iż dla skuteczności doręczenia w trybie art. 73 p.p.s.a. konieczne jest spełnienie wszystkich wymogów, o których mowa w tym przepisie, w tym zaznaczenie przez doręczyciela na potwierdzeniu odbioru, gdzie umieścił zawiadomienie o przesyłce dla adresata: w skrzynce na korespondencję, na drzwiach mieszkania, w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń czy na drzwiach biura lub innego pomieszczenia. Jednocześnie Sąd stwierdza, iż domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, iż dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 maja 2006 r., sygn. akt II FSK 709/05, Lex 273669). Taka też sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Z dowodu doręczenia przesyłki zawierającej wezwanie do wpisu wynika, iż zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej listonosz umieścił dwukrotnie w skrzynce oddawczej. Zarówno z wniosku skarżącej, jak i z oświadczenia listonosza wynika natomiast, iż skarżąca nie posiada skrzynki oddawczej. To zaś oznacza, że zawiadomienia w skrzynce nie mogły być umieszczone, co przyznał również listonosz (na wezwanie Sądu) wskazując, iż zawiadomienia pozostawił w drzwiach biura. Zatem -w ocenie Sądu- bezspornym jest, że informacja o miejscu pozostawienia zawiadomienia znajdująca się na dowodzie doręczenia jest błędna, nie przystająca do rzeczywistości. Z tego też powodu doręczenie przesyłki w trybie art. 73 p.p.s.a należało uznać za nieprawidłowe. Wprawdzie listonosz mógł pozostawić zawiadomienie w drzwiach biura, bo na to pozwala przepis art. 73 § 2 p.p.s.a., ale winien okoliczność tę wyraźnie wskazać na dowodzie doręczenia, a tego nie uczynił. Z wymienionych powodów Sąd uznał, iż wniosek skarżącej o przywrócenie uchybionego terminu należy uwzględnić. W tej sytuacji, na podstawie art. 86 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.