VII SA/Wa 849/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Łukasz Trochym (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. B. na postanowienie Konferencji Rektorów Akademickich Szkół Polskich z dnia 12 lutego 2025 r. nr KRASP/30/2025 w przedmiocie odwołania z funkcji rektora postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącego P. B. kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. Postanowieniem z dnia 12 lutego 2025 r., nr [...], Konferencja R. A.(dalej również jako "organ") utrzymała w mocy własne postanowienie z 2 października 2024 r., nr [...], w przedmiocie opinii organu wydanej w trybie art. 432 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. Dz. U. z 2024 r. poz. 1571 ze zm.), w sprawie odwołania P B (dalej również jako "skarżący") z funkcji Rektora Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w K.. W dniu 13 lutego 2025 r. zaskarżone postanowienie zostało wysłane do pełnomocnika skarżącego za pośrednictwem poczty e-mail. W dniu 14 marca 2025 r. pełnomocnik skarżącego skierował do organu prośbę o wysłanie postanowienia pocztą tradycyjną. Pismem z dnia 17 marca 2025 r. (data nadania pisma u operatora pocztowego) skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę na postanowienie Konferencji R.A.nr [...] z dnia 12 lutego 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2024 r. Zaskarżone postanowienie zostało doręczone przez operatora pocztowego pełnomocnikowi skarżącego w dniu 25 marca 2025 r. (tak: oryginał zwrotnego potwierdzenia odbioru postanowienia). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga z 17 marca 2025 r. jest niedopuszczalna, dlatego podlega odrzuceniu. Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi sąd administracyjny w pierwszej kolejności bada z urzędu jej dopuszczalność. Ustala, czy nie zachodzi jedna z przesłanek odrzucenia skargi, jakie zostały enumeratywnie wymienione w art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej również jako "p.p.s.a."). Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie albo aktu, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4a. W związku z powyższym, przy badaniu terminowości wniesienia skargi istotnego znaczenia nabiera kwestia doręczenia zaskarżonego rozstrzygnięcia albo aktu. Od stwierdzenia, czy doszło do doręczenia zależy ocena skuteczności wniesienia skargi. Przywołany przepis art. 53 § 1 p.p.s.a. początek biegu terminu, a w konsekwencji prawo do wniesienia skargi, ściśle wiąże z faktem prawidłowego doręczenia skarżonego rozstrzygnięcia. Wniesienie skargi przed doręczeniem stronie rozstrzygnięcia podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego nie rodzi skutków prawnych (por.m.in. postanowienia NSA z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt I GSK 325/19; z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt II FSK 1601/18; z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2477/20). Zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie. Podkreślenia wymaga, że o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego decydują przepisy p.p.s.a. Co do zasady przepisy te uzależniają skuteczność tej czynności procesowej przede wszystkim od uostatecznienia rozstrzygnięcia administracyjnego, stanowiącego przedmiot skargi, uzyskanego w toku instancji za pomocą środków określonych w tejże ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Warunkiem wejścia w życie stanowiącego przedmiot skargi postanowienia do obrotu jest jego prawidłowe doręczenie, które w realiach niniejszej sprawy nastąpiło dopiero w dniu 25 marca 2025 r. (data odbioru zaskarżonego postanowienia zgodnie ze zwrotnym postanowieniem odbioru). Wtedy też otworzył się dla skarżącego termin do wniesienia skargi. Za prawnie nieskuteczne zaś uznać należy doręczenie rozstrzygnięcia przez organ za pośrednictwem poczty e-mail w dniu 13 lutego 2025 r. Zatem, skarga wniesiona w dniu 17 marca 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej), jest złożona przedwcześnie, przed prawidłowym doręczeniem pełnomocnikowi skarżącego zaskarżonego postanowienia (co miało miejsce w dniu 25 marca 2025 r.), czyli przed dniem, w którym rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. W konsekwencji, skoro postanowienie organu - w skutek jego nieskutecznego doręczenia pełnomocnikowi skarżącego w dniu 13 lutego 2025 r. - nie weszło do obrotu prawnego z tą datą, nie było możliwe złożenie od niego skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Brak skutecznego doręczenia postanowienia pełnomocnikowi skutkuje zatem tym, że nie weszło ono jeszcze do obrotu prawnego i termin do jego zaskarżenia nie rozpoczął swojego biegu. Termin ten rozpoczął się natomiast 25 marca 2025 r. czyli w momencie doręczenia rozstrzygnięcia organu za pośrednictwem operatora pocztowego, co potwierdza zwrotne potwierdzenie odbioru. Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie pogląd, że przepisy o doręczeniach mają przede wszystkim charakter gwarancyjny. Służą one bowiem zagwarantowaniu prawa strony do rzetelnego i prawidłowego postępowania. Prawidłowość doręczeń jest jednym z kluczowych warunków przestrzegania praw strony (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2022 r., sygn. akt I FSK 822/19). Jedynie doręczenie zgodne z przepisami wywołuje skutki prawne i dopóki akt nie zostanie doręczony w sposób zgodny z przepisami o doręczeniach, dopóty nie wchodzi on do obrotu prawnego. Prawidłowe doręczenie decyzji lub postanowienia to zdarzenie mające istotne znaczenie prawne, rodzące określone skutki procesowe i materialne tak w stosunku do strony, jak i organu, który akt ten wydał, i dlatego doręczenie to musi być pewne, nie budzące wątpliwości, zgodne z przepisami prawa i wykluczające dowolność w jego stwierdzeniu czy jakąkolwiek uznaniowość (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II FSK 2330/20). Z tego powodu, w ocenie Sądu, należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie nie zostało prawidłowo doręczone za pośrednictwem poczty e-mail i tym samym nie weszło do obrotu prawnego. Oznacza to, że wniesienie skargi z dnia 17 marca 2025 r. w niniejszej sprawie nastąpiło przed rozpoczęciem biegu terminu zaskarżenia tego postanowienia, a zatem przedwcześnie. Skargi wniesione przed rozpoczęciem terminu do ich wniesienia są zaś, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, skargami przedwczesnymi i podlegają odrzuceniu jako niedopuszczalne (postanowienie NSA z dnia 19 maja 2022 r., sygn. akt I OSK 662/22), o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Ubocznie należy dodać, że odrzucenie skargi z 17 marca 2025 r. nie skutkuje automatycznie zamknięciem stronie prawa do rozpoznania jej sprawy. Należy mieć na bowiem względzie, że pełnomocnik skarżącego wniósł ponownie skargę (z dnia 31 marca 2025 r.) na to samo rozstrzygnięcie, po skutecznym doręczeniu mu zaskarżonego postanowienia w dniu 25 marca 2025 r. Powyższa okoliczność otwiera tym samym stronie możliwość merytorycznego rozpoznania jej sprawy przez sąd administracyjny. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na mocy art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., który stanowi, że Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.