VII SA/Wa 857/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r, Nr – [...] wydaną na podstawie art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane nakazał S. K. – właścicielce pawilonu dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanego pawilonu usługowego – solarium, usytuowanego w strefie ochronnej gazociągu niskiego ciśnienia na nieruchomości przy ul. [...] ( pętla [...] ) w [...]. W uzasadnieniu wskazał, iż usytuowanie samowolnie wybudowanego pawilonu usługowego konstrukcji stalowej o wymiarach 14,75m x 6,40m i wysokości 3,90m narusza Rozporządzenie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 14.11.1995r w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe ( Dz.U. z 1995r, nr 139, poz 686 ). Zgodnie z w/w rozporządzeniem odległości gazociągów niskiego i średniego ciśnienia od obiektów terenowych powinny wynosić co najmniej 1,50 m podczas gdy przedmiotowy pawilon usytuowany jest w odległości 70 cm od gazociągu niskiego ciśnienia DN 200 co uniemożliwia prowadzenie postępowania legalizacyjnego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. K. decyzją z dnia [...] czerwca 2011r, Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i na podstawie art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r nakazał S. K. – dokonanie całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanego pawilonu usługowego– solarium. Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji błędnie ustalił, iż postępowanie należy prowadzić w oparciu o przepis art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane. Z dołączonego do odwołania pisma Wydziału Architektury Urzędu Dzielnicy Gminy [...] z dnia 29.09.1992r oraz kopii planu zagospodarowania terenu z dnia 22.02.1993r wynika, że przedmiotowy pawilon usługowy został wybudowany przed dniem 1 stycznia 1995r. Oznacza to, że postępowanie powinno być prowadzone w oparciu o przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r– Prawo budowlane. Powołując się na ustalenia wynikające z protokołu oględzin organ odwoławczy stwierdził, iż usytuowanie pawilonu w odległości 70 cm od gazociągu niskiego ciśnienia DN 200 narusza obowiązujące w dacie popełnienia samowoli budowlanej Rozporządzenie Ministra Przemysłu z dnia 24 czerwca 1989r w sprawach warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe ( Dz.U. z 1989r, nr 45, poz 243 ). Zgodnie z powołanym rozporządzeniem minimalna odległość budynku użyteczności publicznej od gazociągu o średnicy powyżej 100mm powinna wynosić 4 m. Zdaniem organu odwoławczego usytuowanie przedmiotowego pawilonu w odległości ok 70 cm od czynnego gazociągu niskiego ciśnienia niewątpliwie zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, iż w świetle przepisów prawa budowlanego bez znaczenia są argumenty mówiące o tym, że Wydział Architektury Urzędu Dzielnicy Gminy [...] wiedział o istnieniu spornego pawilonu i nie wyrażał wobec niego sprzeciwu. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła S. K.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: 1/ naruszenie art. 15 k.p.a. w zw z art. 107 § 1 k.p.a. poprzez zmianę podstawy materialno prawnej rozstrzygnięcia co doprowadziło do zmiany przedmiotowej tożsamości sprawy. 2/ naruszenie art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r poprzez uznanie, że pawilon został wybudowany niezgodnie z ustawą z dnia 24 października 1974r– Prawo budowlane oraz poprzez uznanie, iż pawilon powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia bez przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga jest uzasadniona. Zgodzić należy się z zarzutem skargi, że organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję i orzekając co do istoty sprawy w oparciu o inny przepis prawa materialnego niż to uczynił organ pierwszej instancji naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażoną w art. 15 k.p.a. Decyzja organu pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 48 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane natomiast organ odwoławczy uchylając zaskarżoną decyzję orzekł na podstawie art. art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Zmieniając podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy pozbawił skarżącą możliwości podniesienia zarzutów wobec okoliczności prawnych z którymi zetknęła się po raz pierwszy otrzymując decyzję organu II instancji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych zmiana podstawy materialno prawnej rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej prowadzi do zmiany przedmiotowej sprawy co oznacza naruszenie zasady dwuinstancyjności rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ( wyrok NSA z 28 marca 2006r, II OSK 664/05, LEX nr 198350, wyrok NSA z 30 kwietnia 2001r, II SA/Wr 749/99, LEX nr 656294, wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 września 2007r, IV SA/Wa 1140/07, LEX nr 372513, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 czerwca 2009r, II SA/Go 289/09, LEX nr 563684 ). W rozpoznawanej sprawie z przedłożonych dokumentów wynika, , iż samowolna budowa kwestionowanego pawilonu miała miejsce przed dniem 1 stycznia 1995r. Organy nadzoru budowlanego powinny więc rozpoznać sprawę w świetle przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r– Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych do tej ustawy. Zgodnie z art. 37 powołanej wyżej ustawy przymusowej rozbiórce podlegają obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy których usytuowanie narusza przepisy o planowaniu przestrzennym lub które powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W sytuacji, gdy wzniesienie obiektu budowlanego lub jego części nastąpiło niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy i stwarza, określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, niebezpieczeństwo lub pogorszenie warunków, których nie można usunąć, organ ma obowiązek nakazać rozbiórkę. Powodowanie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia powinno być jednak wykazane przez organ w sposób nie budzący wątpliwości. Organ zobowiązany jest przede wszystkim wykazać w jakich okolicznościach upatruje przedmiotowe niebezpieczeństwo lub pogorszenie warunków. W rozpoznawanej sprawie organ nie wykazał aby samowolnie wybudowany pawilon stwarzał nie dające się usunąć niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia. Organ odwoławczy ograniczył się jedynie do stwierdzenie, że " taka lokalizacja obiektu niewątpliwie zagraża bezpieczeństwu ludzi lub mienia". Wobec powyższego stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja zapadła również z naruszeniem art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r– Prawo budowlane. Z tej przyczyny należało uchylić wadliwe decyzje stosownie do art. 145§1 pkt 1 lit a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku na podstawie art. 152 w/w ustawy.