VII SA/Wa 870/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. W., M. W., J. W., M. W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania nieważnościowego postanawia: odmówić zmiany prawomocnego postanowienia Sądu z dnia 15 października 2015 r. wydanego w przedmiocie prawa pomocy Prawomocnym postanowieniem z dnia 15 października 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 870/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1196/15, oddalił zażalenie D. W. i M. W. na ww. postanowienie z dnia 15 października 2015 r. W dniu 21 kwietnia 2016 r. do Sądu wpłynął formularz PPF złożony przez D. W. i M. W., w którym skarżący zwrócili się o udzielenie pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd potraktował nadesłany formularz jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 15 października 2015 r. w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Z poprzednio nadesłanego formularza wynika, że wnioskodawcy wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe i utrzymują się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur o łącznej wysokości 2 781 zł miesięcznie. Wnioskodawcy podali, że są współwłaścicielami działek nr [...] i nr [...] o powierzchni 2488 m2 w [...]. Oświadczyli, iż domu, mieszkania, innych nieruchomości, zasobów pieniężnych oraz przedmiotów wartościowych nie posiadają. W domu nie ma ogrzewania ani wody, nikt z nimi nie mieszka i nie prowadzi gospodarstwa domowego. Z dodatkowych wyjaśnień wynika, że wnioskodawcy mieszkają w [...] w mieszkaniu o nr [...] o powierzchni 57 m2. Wskazali, ze ich emerytury są na poziomie minimum socjalnego i wydatki z uwagi na prowadzenie tak licznych spraw sądowych są nie do wytrzymania. Nie mają kont bankowych. Dzieci wnioskodawców nie prowadzą z nimi wspólnego gospodarstwa, są tylko zameldowani, w tym miejscu. Nie mają pojazdów mechanicznych poza rowerami, nie otrzymują pomocy od dzieci, znajomych i organizacji społecznych. Dodali, że M. W. zaczęła prowadzić działalność gospodarczą, ale nie osiąga z niej dochodów, J. W. nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej. Dom został wybudowany staraniem własnej pracy (budowa od 1996 r.), nie jest zamieszkany. Budowa była także prowadzona z kredytów spłacanych i pobieranych przez syna wnioskodawców. Do pisma dołączono oświadczenia J. W. i M. W. na okoliczność, iż nie zamieszkują razem z wnioskodawcami w [...] oraz kopie dokumentów PIT D. W. i M. W.. Jak wynika zaś z aktualnie nadesłanego formularza PPF wnioskodawcy prowadzą nadal wspólne gospodarstwo domowe, utrzymują się aktualnie z kwoty 3047 zł miesięcznie w tym jest dodatek pielęgnacyjny, nie opisali w jakiej wysokości otrzymują dodatek, opisali że ponoszą koszty utrzymania mieszkania 500 zł miesięcznie, ok 800 zł miesięcznie wynoszą koszty leczenia, w zależności od stanu zdrowia na wykup leków nie mają nie mają pieniędzy - wykupują tylko leki ratujące życie, koszty postępowania sądowego przewyższają ich dochody a same kserokopie, listy polecone to koszt 1000 zł miesięcznie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie. Na podstawie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wskazać należy, iż wyżej wymieniony przepis możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie warunkuje i uzależnia od zmiany okoliczności sprawy, przez co należy rozumieć zarówno zmianę okoliczności faktycznych, jakie sąd przyjął za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wcześniej wydane. Sąd po wszechstronnej ocenie tych okoliczności może wydać stosowne postanowienie (zob. B. Dauter w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). Prawomocne orzeczenie w przedmiocie prawa pomocy może być zmienione pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy. Zmiana ta powinna zaistnieć po tym, gdy sąd rozstrzygnął pierwszy wniosek strony w tej materii. Zmiana okoliczności faktycznych sprawy odnosić się może nie tylko do wysokości uzyskiwanych przez stronę skarżącą dochodów, ale także wysokości obciążających ją wydatków (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt II OZ 1163/13, publikowane: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpatrywanej sprawie prawomocnym postanowieniem z dnia 15 października 2015 r. Sąd odmówił D. W. i M. W. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z uwagi na niedostateczne dane. W ocenie Sądu aktualnie brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, iż wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 p.p.s.a. W przedmiotowej sprawie skarżący nie wykazali bowiem, by w okresie od wydania postanowienia z 15 października 2015 r. do momentu zapadnięcia niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z 26 czerwca 2015 r. Wprawdzie skarżący wskazali ponoszone koszty miesięczne jednak bez wyszczególnienia istotnych składników tych kosztów. Wskazali, że miesięczne koszty utrzymania mieszkania wynoszą 500 zł, leki 800 zł zaś ok. 1000 zł ponoszą na koszty sądowe z uwagi na prowadzone postępowania: listy polecone, kserokopie. Wskazali, że do kwoty emerytur skarżącej i męża w łącznej wysokości 3047 zł doszedł dodatek pielęgnacyjny. Skarżący wskazali, że aktualnie wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym miesięcznie utrzymują się z kwoty 3047 zł. Jednak podana kwota jest sumą miesięcznych emerytur, a zatem nie wyjaśniono ile wynosi dodatek pielęgnacyjny. Sytuacja finansowa skarżących zmieniła się zatem na korzyść. W sprawie wiadomo jaki dochód osiągają skarżący, wiadomo, dość ogólnie, jakie ponoszą wydatki w związku z utrzymaniem, np. za mieszkanie, lekarstwa, koszty w związku z prowadzeniem spraw sądowych. Nie wiadomo natomiast jakie koszty miesięczne ponoszą na żywność, środki czystości, media. Nie nadesłano rachunków za leki, ani żadnych innych rachunków, czy paragonów. Nie wykazano w jakiej wysokości skarżący otrzymują dodatek pielęgnacyjny. Podkreślić w tym miejscu trzeba, że koszty ponoszone w związku z prowadzonymi licznymi sprawami sądowymi nie należą do kosztów utrzymania koniecznego. Wskazać trzeba, że strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy winna jak najdokładniej wykazać swoją sytuację majątkową. W niniejszej sprawie - z uwagi na bardzo oszczędne informacje dotyczące sytuacji finansowej skarżących - nie jest możliwa ocena, czy ich sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy. Skarżący nie wywiązali się zatem z obowiązku uprawdopodobnienia, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania oraz ustanowienia adwokata. Na uwagę zasługuje fakt, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy powinien w pierwszej kolejności poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania i dopiero wówczas, gdy okażą się one niewystarczające może zwrócić się o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II SAB/Bk 46/11). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 października 2015 r. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.