VII SA/Wa 912/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie - Ewa Kowalska - Hupko po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. N. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia: odmówić przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. J. N. wraz ze skargą na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] lutego 2018 r. złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 24 kwietnia 2018 r. zobowiązano skarżącego do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku. Pismo z 24 kwietnia 2018 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 kwietnia 2018 r. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego) następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest możliwe, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że prawo pomocy, jako instytucja stanowiąca odstępstwo od zasady ponoszenia przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie, winno być stosowane jedynie w przypadkach, w których ze złożonego wniosku wynikać będzie w sposób bezsporny, że zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Brzmienie art. 246 ustawy nie pozostawia wątpliwości co do tego, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z tej instytucji. Należy też zwrócić uwagę na treść art. 255 ustawy, który stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, iż brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy, bowiem w oparciu o udzielone przez J. N. informacje nie jest możliwe ustalenie jego rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych. W treści wniosku złożonego na urzędowym formularzu J. N. wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, synem, synową i wnukiem. Skarżący posiada dom o powierzchni 170 m2, nieruchomość rolną (0,39 ha), dom drewniany (do rozbiórki) i pieczarkarnię o powierzchni ok. 450 m2. J. N. oświadczył, że utrzymuje się z rodziną z dochodów w łącznej wysokości 4760 zł netto miesięcznie, na które składają się: emerytura skarżącego – "900+1600", emerytura żony skarżącego – "900+1200" oraz dochody syna z uprawy pieczarek w kwocie 160 zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że opłaty za wodę, prąd, ogrzewanie, śmieci, telefony wynoszą około 1200 zł, wydatki na leczenie około 500 zł, ubezpieczenie – 300 zł. Pismem z dnia 24 kwietnia 2018 r. – na podstawie art. 255 ustawy - zobowiązano J. N. do uzupełnienia, w terminie 7 dni, danych zawartych w złożonym wniosku, poprzez: - udokumentowanie wysokości emerytur skarżącego i żony skarżącego, - udokumentowanie wysokości dochodów uzyskiwanych przez syna skarżącego, - nadesłanie wyciągów z rachunków bankowych skarżącego, żony skarżącego oraz syna skarżącego, w tym z rachunku związanego z prowadzoną działalnością, z okresu ostatnich sześciu miesięcy, - udokumentowanie wysokości miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem domu, - wskazanie, czy syn lub synowa skarżącego otrzymuje świadczenie wychowawcze na dziecko ("500 plus"). J. N. nie udzielił żadnej odpowiedzi na pismo z 24 kwietnia 2018 r., doręczone w dniu 30 kwietnia 2018 r. Wobec braku odpowiedzi stwierdzić trzeba, że skarżący nie wykazał, aby znajdował się w trudnej sytuacji materialnej, która nie pozwala na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Oświadczenie J. N. zawarte w złożonym wniosku jest niewystarczające do oceny możliwości płatniczych skarżącego, brak jest więc podstaw do przyznania prawa pomocy. Podkreślenia wymaga, że strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy powinna poprzez rzetelne i dokładne przedstawienie w złożonym wniosku wszelkich informacji niezbędnych do oceny jej sytuacji majątkowej, a także poprzez złożenie stosownych dokumentów wykazać, że jej sytuacja materialna uniemożliwia lub utrudnia w istotny sposób dostęp do sądu. Sąd/ referendarz sądowy w celu uzyskania pełniejszego obrazu sytuacji rodzinnej i finansowej strony ma możliwość wezwania wnioskodawcy, na podstawie art. 255 ustawy, do złożenia dodatkowych oświadczeń czy dokumentów źródłowych, a podmiot wnioskujący o przyznanie prawa pomocy ma obowiązek współdziałania z sądem (referendarzem) w zakresie wyjaśnienia wszystkich okoliczności dotyczących jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przez niedostarczenie dokumentów bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 31 stycznia 2013 r. I OZ 51/13 LEX nr 1273885, z 19 grudnia 2012 r. II FZ 1036/12 LEX nr 1240482, z 14 marca 2013 r. II FZ 92/13 LEX nr 1302897, z 4 lipca 2013 r. I OZ 546/13 LEX nr 1345177). W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.